Muszla: Różnice pomiędzy wersjami
Z Leksykon oprawoznawczy
Linia 15: | Linia 15: | ||
[[Rocaille]] <br> | [[Rocaille]] <br> | ||
[[Rokokowe oprawy]] <br> | [[Rokokowe oprawy]] <br> | ||
− | |||
==Grafika== | ==Grafika== |
Wersja z 23:06, 18 lut 2021
Spis treści
Muszla
(ang. shell; fr. coquillage, niem. Muschel)
W zdobnictwie introligatorskim: motyw naśladujący lub inspirowany m. mięczaków. Występuje w dwóch zasadniczych odmianach:
- 1) muszla św. Jakuba (muszla pielgrzymia) o zaokrąglonym kształcie, z wachlarzowo rozchodzącymi się żeberkowaniami. Widnieje na oprawach renesansowych we Włoszech i Hiszpanii (XV-XVI w.), jako wyciski z tłoka rozmieszczone np. w narożach zwierciadła. W XV i XVI w. jej kształt nadawano też metalowym zapięciom na oprawach włoskich.
- 2) muszla dekoracyjna jako element większych kompozycji ornamentalnych. W zdobnictwie introligatorskim występuje od XVI w., szczególnie często na regencyjnych i rokokowych oprawach. Jej kształt jest zazwyczaj pochodną m. św. Jakuba oraz konchy przesklepiającej ediculę (regularny kształt, garby i rowki rozchodzące się symetrycznie z jednego punktu). W przypadku rocaille motyw ten ulega charakterystycznej asymetryzacji i wybujałości kształtu. Generalnie m. d. odznaczają się wielką rozmaitością form, dopasowanych do otaczających motywów floralnych, geometrycznych itp. Z tego względu często jest podobna do palmety, od której różni się przeważnie zwartością konturu i zgeometryzowaniem. Jednakże w praktyce badawczej tegumentologa rozstrzygnięcie, czy na oprawie widnieje motyw muszli czy palmety bywa kłopotliwe.
Zobacz też
Indeks alfabetyczny
Edicula
Palmeta
Regencyjne oprawy
Rocaille
Rokokowe oprawy
Grafika
Przypisy
- De Marinis 1960, t. I, tabl. XVII, XC;
- Carvin 1988, il. C.337;
- Nixon, Foot 1992, tabl. 94, 98-99;
- Bologna 1998, s. 132, 134, 150 i in.;
- Macchi F. i L. 2002, s. 86;
- Miriello 2008, nr kat./il. 46, 68;
- Adler 2010, il. 6-07a-b.
Autor: A.W.