Wyklejka - Historia wersji

Ela: /* Grafika */

2022-06-30T08:47:04Z

‎Grafika

Ela: /* Zobacz też */

2022-06-30T08:42:13Z

‎Zobacz też

Ela: /* Rozwój na przestrzeni dziejów */

2022-06-25T21:10:07Z

‎Rozwój na przestrzeni dziejów

Ela: /* Rozwój na przestrzeni dziejów */

2022-06-25T07:55:19Z

‎Rozwój na przestrzeni dziejów

Ela: /* Rozwój na przestrzeni dziejów */

2022-06-25T07:53:36Z

‎Rozwój na przestrzeni dziejów

Ela o 08:08, 21 cze 2022

2022-06-21T08:08:03Z

Meg: /* Wyklejka */

2022-05-25T18:08:42Z

‎Wyklejka

Ela: /* Wyklejka */

2022-05-14T09:12:52Z

‎Wyklejka

Ela: /* Wyklejka */

2022-05-14T09:07:53Z

‎Wyklejka

Ela: /* Wyklejka */

2022-02-20T21:21:55Z

‎Wyklejka

@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 File:Brokat wyklejka.jpg|il. 14. Wyklejka wykonana z papieru dekoracyjnego metalicznego.
 File:Perkal wyklejka.jpg|il. 15. Wyklejka wykonana z papieru dekoracyjnego drukowanego.
 </gallery>

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 [[Karty przybyszowe]] <br>
 [[Karty ochronne]] <br>
 [[Lustro]] <br>

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 Jeżeli wyklejka jest ozdobna, nosi nazwę dublury (zob. dublura). Ten rodzaj wyklejki wywodzi się z oprawy perskiej. Na przestrzeni czasu ulegała ona wielu modernizacjom od skórzanej dublury powtarzającej ozdobny motyw zewnętrznej strony okładki (Le Gascon), po stosowanie na wyklejki dekoracyjnych papierów (il. 5) (zob. papiery dekoracyjne) i tkanin (il. 6).
-W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym. Temu samemu celowi służyło rozwiązanie Douglasa Cockerella, tzw. wyklejka zygzak zbudowana z dwóch sklejonych bifoliów, w której przy grzbiecie uformowano dodatkowy falc. Zupełnie odmiennie była formowana wyklejka w oprawie francuskiej, z wysokim oporkiem i pozbawionej odsadki: wyklejka była przyklejana i suszona na rozwartej okładce, wyściełano nią (lub skórzanym falcem) schodkowy przegub, wprowadzając na wewnętrznym przegubie zapas materiału, pozwalający na swobodne (bez ciągnięcia) otwieranie okładki.
+W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym. Temu samemu celowi służyło rozwiązanie Douglasa Cockerella, tzw. wyklejka zygzak zbudowana z dwóch sklejonych bifoliów, w której przy grzbiecie uformowano dodatkowy falc. Zupełnie odmiennie była formowana wyklejka w oprawie francuskiej, z wysokim oporkiem i pozbawionej odsadki: wyklejka była przyklejana i suszona na rozwartej okładce, wyściełano nią (lub skórzanym falcem) schodkowy przegub, wprowadzając na wewnętrznym przegubie nadmiar materiału, pozwalający na swobodne (bez ciągnięcia) otwieranie okładki.
 W XIX w. na wyklejki, oprócz zwykłych papierów, stosowano ozdobne papiery marmurkowe i galanteryjne (il. 10). W oprawach bibliofilskich wyklejki wykonane są z jedwabiu, skóry, bądź pergaminu. W oprawach artystycznych stosowano na wyklejki odbitki graficzne (il. 11), tkaninę batikową (np. Robert Jahoda) (il. 12), morę (il. 13) i inne papiery ozdobne wykonywane ręcznie, bądź maszynowo (il. 14, 15). W 1. poł. XX w. w Niemczech spopularyzowane zostały wyklejki wykonywane z papierów marmoryzowanych o identycznym wzorze jak marmurek zdobiący obcięte krawędzie bloków książek.

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 Jeżeli wyklejka jest ozdobna, nosi nazwę dublury (zob. dublura). Ten rodzaj wyklejki wywodzi się z oprawy perskiej. Na przestrzeni czasu ulegała ona wielu modernizacjom od skórzanej dublury powtarzającej ozdobny motyw zewnętrznej strony okładki (Le Gascon), po stosowanie na wyklejki dekoracyjnych papierów (il. 5) (zob. papiery dekoracyjne) i tkanin (il. 6).
-W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym. Temu samemu celowi służyło rozwiązanie Douglasa Cockerella, tzw. wyklejka zygzak zbudowana z dwóch sklejonych bifoliów, w której przy grzbiecie uformowano dodatkowy falc. Zupełnie odmiennie była formowana wyklejka w oprawie francuskiej, z wysokim oporkiem i pozbawionej odsadki: wyklejka była przyklejana i suszona na rozwartej okładce, wyściełano nią (lub skórzanym falcem) schodkowy przegub. Dzięki temu na stronie wewnętrznej okładki wprowadzano zapas materiału, pozwalający na swobodne (bez ciągnięcia) otwieranie okładki.
+W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym. Temu samemu celowi służyło rozwiązanie Douglasa Cockerella, tzw. wyklejka zygzak zbudowana z dwóch sklejonych bifoliów, w której przy grzbiecie uformowano dodatkowy falc. Zupełnie odmiennie była formowana wyklejka w oprawie francuskiej, z wysokim oporkiem i pozbawionej odsadki: wyklejka była przyklejana i suszona na rozwartej okładce, wyściełano nią (lub skórzanym falcem) schodkowy przegub, wprowadzając na wewnętrznym przegubie zapas materiału, pozwalający na swobodne (bez ciągnięcia) otwieranie okładki.
 W XIX w. na wyklejki, oprócz zwykłych papierów, stosowano ozdobne papiery marmurkowe i galanteryjne (il. 10). W oprawach bibliofilskich wyklejki wykonane są z jedwabiu, skóry, bądź pergaminu. W oprawach artystycznych stosowano na wyklejki odbitki graficzne (il. 11), tkaninę batikową (np. Robert Jahoda) (il. 12), morę (il. 13) i inne papiery ozdobne wykonywane ręcznie, bądź maszynowo (il. 14, 15). W 1. poł. XX w. w Niemczech spopularyzowane zostały wyklejki wykonywane z papierów marmoryzowanych o identycznym wzorze jak marmurek zdobiący obcięte krawędzie bloków książek.

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 Jeżeli wyklejka jest ozdobna, nosi nazwę dublury (zob. dublura). Ten rodzaj wyklejki wywodzi się z oprawy perskiej. Na przestrzeni czasu ulegała ona wielu modernizacjom od skórzanej dublury powtarzającej ozdobny motyw zewnętrznej strony okładki (Le Gascon), po stosowanie na wyklejki dekoracyjnych papierów (il. 5) (zob. papiery dekoracyjne) i tkanin (il. 6).
-W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym.
+W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za skrajną składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka opracowana przez Ignatza Wiemelera: udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenia naprężeń w przegubie wewnętrznym. Temu samemu celowi służyło rozwiązanie Douglasa Cockerella, tzw. wyklejka zygzak zbudowana z dwóch sklejonych bifoliów, w której przy grzbiecie uformowano dodatkowy falc. Zupełnie odmiennie była formowana wyklejka w oprawie francuskiej, z wysokim oporkiem i pozbawionej odsadki: wyklejka była przyklejana i suszona na rozwartej okładce, wyściełano nią (lub skórzanym falcem) schodkowy przegub. Dzięki temu na stronie wewnętrznej okładki wprowadzano zapas materiału, pozwalający na swobodne (bez ciągnięcia) otwieranie okładki.
 W XIX w. na wyklejki, oprócz zwykłych papierów, stosowano ozdobne papiery marmurkowe i galanteryjne (il. 10).
-W oprawach bibliofilskich wyklejki wykonane są z jedwabiu, skóry, bądź pergaminu. W oprawach artystycznych stosowano na wyklejki odbitki graficzne (il. 11), tkaninę batikową (np. Robert Jahoda) (il. 12), morę (il. 13) i inne papiery ozdobne wykonywane ręcznie, bądź maszynowo (il. 14, 15). W 1. poł. XX w. w Niemczech spopularyzowane zostały wyklejki wykonywane z papierów marmoryzowanych o identycznym wzorze jak marmurek zdobiący obcięte krawędzie bloków książek.
+W XIX w. na wyklejki, oprócz zwykłych papierów, stosowano ozdobne papiery marmurkowe i galanteryjne (il. 10). W oprawach bibliofilskich wyklejki wykonane są z jedwabiu, skóry, bądź pergaminu. W oprawach artystycznych stosowano na wyklejki odbitki graficzne (il. 11), tkaninę batikową (np. Robert Jahoda) (il. 12), morę (il. 13) i inne papiery ozdobne wykonywane ręcznie, bądź maszynowo (il. 14, 15). W 1. poł. XX w. w Niemczech spopularyzowane zostały wyklejki wykonywane z papierów marmoryzowanych o identycznym wzorze jak marmurek zdobiący obcięte krawędzie bloków książek.
 Do ciekawszych i nietypowych rozwiązań należą te, gdzie wyklejki przyklejone są pod zawinięciem obleczenia, lub też ich krawędzie wywinięte są na zewnątrz okładzin. To ostatnie rozwiązanie odnotowano w bardzo nielicznych oprawach islamskich.

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 Papierowa (często z papieru dekoracyjnego) lub pergaminowa karta, bądź tkanina przyklejona do wewnętrznej strony okładzinówki.
 Wyklejka spełnia kilka funkcji:
-* estetyczną - ukrywa krawędzie podwinięć obleczenia i elementy zawieszenia książki;
+* konstrukcyjną – jest jednym z elementów zawieszenia bloku w okładce;
-* konstrukcyjną – jest jednym z elementów zawieszenia bloku w okładce; w przypadku nie wprowadzenia kontry przejmuje jej funkcję zapobiegając powstawaniu deformacji, tj. wyginaniu się okładzin w wyniku działania nierównych sił fizycznych od strony zewnętrznej i wewnętrznej okładzinówki;
+* stabilizującą - w przypadku braku kontry przejmuje jej funkcję zapobiegając powstawaniu deformacji, tj. wyginaniu się okładzin w wyniku działania nierównych sił fizycznych od strony zewnętrznej i wewnętrznej okładzinówki;
-* ochronną - izoluje blok książki od elementów okładki (okładzinówki, podwinięć obleczenia, przyklejonych do okładzinówek końcówek zwięzów).
+* ochronną - izoluje blok książki od elementów okładki (okładzinówki, zawinięć obleczenia, przyklejonych do okładzinówek końcówek zwięzów).
 W terminologii rzemieślniczej oraz poligraficznej wyklejką nazywany jest komplet kart dołączanych do bloku podczas oprawy - karty przybyszowe wyklejkowo-ochronne.
 ===Rozwój na przestrzeni dziejów===
-W okresie średniowiecza w kodeksach europejskich na wyklejki używano zazwyczaj makulaturę pochodzącą z pergaminowych rękopisów. Dołączano je na różnym etapie powstawania kodeksu. Pod pierwszą i ostatnią składkę podkładano zazwyczaj pojedynczą kartkę pergaminu, w taki sposób, że wykonywano [[falc]] zakładany za grzbiety skrajnych składek i zszywano te karty wraz ze składkami. Na dalszym etapie oprawy przyklejano je do okładzinówek (il.1). W oprawach późnogotyckich stosowano najczęściej inną konstrukcję wyklejki. Po oprawieniu kodeksu introligator przyklejał wyklejkę do wewnętrznej strony okładzinówki. Wtórne wykorzystanie na wyklejki rękopiśmiennych kart powodowało, że często różniły się one wymiarami od kart bloku. Bywało, że były mniejsze od kart w bloku (ang. trimmed-out pastedowns), takie wyklejki zidentyfikowano na niewielkiej grupie opraw włoskich z XV i XVI w. Natomiast we Francji w XVII w. dość często wyklejki były nieco większe niż karty w bloku. Zostało to spopularyzowane w XVIII w. w innych krajach europejskich. Zdarzało się także, szczególnie w kodeksach o dużych wymiarach, że wyklejki były sklejane z kilku kart.
+W okresie średniowiecza w kodeksach europejskich na wyklejki używano zazwyczaj makulaturę pochodzącą z pergaminowych rękopisów. Dołączano je na różnym etapie powstawania kodeksu. Pod pierwszą i ostatnią składkę podkładano zazwyczaj pojedynczą kartkę pergaminu, w taki sposób, że wykonywano [[falc]] zakładany za grzbiety skrajnych składek i zszywano te karty wraz ze składkami. Na dalszym etapie oprawy przyklejano je do okładzinówek (il.1). Wtórne wykorzystanie na wyklejki rękopiśmiennych kart powodowało, że często różniły się one wymiarami od kart bloku. Bywało, że były mniejsze od kart w bloku (ang. trimmed-out pastedowns), takie wyklejki zidentyfikowano na niewielkiej grupie opraw włoskich z XV i XVI w. Natomiast we Francji w XVII w. dość często wyklejki były nieco większe niż karty w bloku. Zostało to spopularyzowane w XVIII w. w innych krajach europejskich. Zdarzało się także, szczególnie w kodeksach o dużych wymiarach, że wyklejki były sklejane z kilku kart.
-W okresie późniejszym, wyklejką była zazwyczaj złożona na pół kartka papieru, której jedna połowa przyklejana była do wewnętrznej strony okładzinówki, a druga połowa pozostawała luźna. Karta ta nosi nazwę karty ochronnej (niem. flegendes Blatt; zob. karty ochronne). Połączone w ten sposób wyklejki i karty ochronne noszą nazwę karty przybyszowej wyklejkowo-ochronnej (zob. karty przybyszowe)(il. 2). Bardziej rozbudowane tego rodzaju karty przybyszowe, mogą posiadać do kilku kart ochronnych połączonych, zarówno z blokiem, jak i wyklejką różnymi sposobami. Zazwyczaj istotną rolę konstrukcyjną odgrywają wówczas tzw. falce, które mogą być papierowe, skórzane, bądź z tkaniny, różna też może być ich konstrukcja (zob. falc).  Korzystną modyfikację tego rodzaju wyklejki uzyskano poprzez wprowadzenie tzw. scezury (zob. scezura), czyli paska podkładanego pod grzbiet wyklejki (il. 3). Element ten odciążył nieco pracę zwięzów w przegubach, czyli wzmocnił zawieszenie bloku książki w okładce, a także zapobiegał pękaniu kart przybyszowych wyklejkowo-ochronnych w grzbiecie. Na scezury stosowano często ówczesną makulaturę (il. 4), dlatego też często na tych skrawkach pergaminu, czy papieru znajdują się prawdziwe skarby kultury (zob. makulatura w oprawach). W XIX w. papierową scezurę zastąpiono płócienną.
+W okresie późniejszym, wyklejką była zazwyczaj złożona na pół kartka papieru, której jedna połowa przyklejana była do wewnętrznej strony okładzinówki, a druga połowa pozostawała luźna, stanowiąc kartę ochronną (niem. flegendes Blatt; zob. karty ochronne). Połączone w ten sposób wyklejki i karty ochronne noszą nazwę karty przybyszowej wyklejkowo-ochronnej (il. 2). Bardziej rozbudowane tego rodzaju karty przybyszowe, mogą posiadać do kilku kart ochronnych połączonych, zarówno z blokiem, jak i wyklejką różnymi sposobami. Zazwyczaj istotną rolę konstrukcyjną odgrywają wówczas tzw. falce, które mogą być papierowe, skórzane, bądź z tkaniny, różna też może być ich konstrukcja (zob. falc).  Korzystną modyfikację tego rodzaju wyklejki uzyskano poprzez wprowadzenie tzw. scezury (zob. scezura), czyli paska podkładanego pod grzbiet wyklejki (il. 3). Element ten odciążył nieco pracę zwięzów w przegubach, czyli wzmocnił zawieszenie bloku książki w okładce, a także zapobiegał pękaniu kart przybyszowych wyklejkowo-ochronnych w grzbiecie. Na scezury stosowano często ówczesną makulaturę (il. 4), dlatego też często na tych skrawkach pergaminu, czy papieru znajdują się prawdziwe skarby kultury (zob. makulatura w oprawach). W XIX w. papierową scezurę zastąpiono płócienną.
-Jeżeli wyklejka jest ozdobna i w jakiś sposób połączona (często przez pasek skóry znajdujący się w wewnętrznym przegubie) z kartą przybyszową ochronną nosi nazwę dublury (zob. dublura). Ten rodzaj wyklejki wywodzi się z oprawy perskiej. Na przestrzeni czasu ulegała ona wielu modernizacjom od skórzanej dublury powtarzającej ozdobny motyw zewnętrznej strony okładki (Le Gascon), po stosowanie na wyklejki dekoracyjnych papierów (il. 5) (zob. papiery dekoracyjne) i tkanin (il. 6).
-W XIX w. najpopularniejszym rodzajem wyklejki był złożony na pół arkusz papieru, sfalcowany w różny sposób (il. 7) i założony za pierwszą i ostatnią składkę. Wyklejkę tę zmodyfikowano, poprzez rozcięcie arkusza w grzbiecie i połączenie kart płóciennym paskiem (il. 8). W pierwszej połowie XX w. upowszechniła się wyklejka wymyślona przez Ignatza Wiemelera, udoskonalenie polegało na składaniu w grzbiecie arkusza wyklejkowego w formę leporello, co tworzyło tzw. podwójne falce (il. 9). Nowe rozwiązanie przyczyniło się do przede wszystkim do zmniejszenie naprężeń w przegubie wewnętrznym.
+Jeżeli wyklejka jest ozdobna, nosi nazwę dublury (zob. dublura). Ten rodzaj wyklejki wywodzi się z oprawy perskiej. Na przestrzeni czasu ulegała ona wielu modernizacjom od skórzanej dublury powtarzającej ozdobny motyw zewnętrznej strony okładki (Le Gascon), po stosowanie na wyklejki dekoracyjnych papierów (il. 5) (zob. papiery dekoracyjne) i tkanin (il. 6).
 W XIX w. na wyklejki, oprócz zwykłych papierów, stosowano ozdobne papiery marmurkowe i galanteryjne (il. 10).
 W oprawach bibliofilskich wyklejki wykonane są z jedwabiu, skóry, bądź pergaminu. W oprawach artystycznych stosowano na wyklejki odbitki graficzne (il. 11), tkaninę batikową (np. Robert Jahoda) (il. 12), morę (il. 13) i inne papiery ozdobne wykonywane ręcznie, bądź maszynowo (il. 14, 15). W 1. poł. XX w. w Niemczech spopularyzowane zostały wyklejki wykonywane z papierów marmoryzowanych o identycznym wzorze jak marmurek zdobiący obcięte krawędzie bloków książek.
-Do ciekawszych i nietypowych rozwiązań należą te, gdzie wyklejki przyklejone są pod podwinięciem obleczenia, lub też ich krawędzie wywinięte są na zewnątrz okładzin. To ostatnie rozwiązanie odnotowano w bardzo nielicznych oprawach islamskich.
+Do ciekawszych i nietypowych rozwiązań należą te, gdzie wyklejki przyklejone są pod zawinięciem obleczenia, lub też ich krawędzie wywinięte są na zewnątrz okładzin. To ostatnie rozwiązanie odnotowano w bardzo nielicznych oprawach islamskich.
 ==Zobacz też==
@@ Linia 54: / Linia 56: @@
 # Szwejkowska H., Książka drukowana XV - XVIII wieku. Zarys historyczny. Wrocław, Warszawa 1980, s. 287, 294.
 # Współczesne polskie introligatorstwo i papiernictwo. Mały słownik encyklopedyczny. Praca zbiorowa pod red. J. Celma-Panek,  S.Libiszowski. Ossolineum 1986, s. 174-175.
 ----
 Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Wyklejka==
-(forzac) (ang. pastedown, board paper/sheet; fr. contreplat, garde; niem. Vorsatz, wł. controguardia)
+(forzac, lustro) (ang. pastedown, board paper/sheet; fr. contreplat, garde; niem. Vorsatz, wł. controguardia)
 Papierowa (często z papieru dekoracyjnego) lub pergaminowa karta, bądź tkanina przyklejona do wewnętrznej strony okładziny.

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 * ochronną - izoluje blok książki od elementów oprawy (okładziny, podwinięć obleczenia, przyklejonych do okładziny końcówek zwięzów).
-W terminologii rzemieślniczej oraz poligraficznej wyklejką nazywany jest komplet kart dołączanych do bloku podczas oprawy, a zatem karty przybyszowe wyklejkowo-ochronne.
+W terminologii rzemieślniczej oraz poligraficznej wyklejką nazywany jest komplet kart dołączanych do bloku podczas oprawy - karty przybyszowe wyklejkowo-ochronne.
 ===Rozwój na przestrzeni dziejów===