Wić roślinna - Historia wersji

Urszula: /* Wić roślinna */ uzupełn. term. ang.

2021-12-31T17:27:44Z

‎Wić roślinna: uzupełn. term. ang.

Ela: /* Zobacz też */

2021-09-10T17:08:40Z

‎Zobacz też

Urszula: /* Wić roślinna */ uzupełn. term. ang.

2021-04-19T20:43:28Z

‎Wić roślinna: uzupełn. term. ang.

Ela o 22:37, 27 lut 2021

2021-02-27T22:37:44Z

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:20:12Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:19:00Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:18:25Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:17:47Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:16:24Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-21T15:15:25Z

‎Grafika

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Wić roślinna==
-(ang. floral and tendril pattern; fr. motif floral)
+(ang. scrolled foliage, floral and tendril pattern; fr. motif floral)
 Wszelkie floralne dekoracje ukazujące wijącą się lub spiralnie zawijającą łodygę (pęd) z liśćmi, rzadziej też z kwiatami i owocami. Należy do najpowszechniejszych ornamentów na oprawach książkowych, odznaczających się nieprzebranym bogactwem form – od silnie uproszczonych i schematycznych po naturalistyczne i bujne. Ukazywana w najróżniejszych technikach zdobniczych na wszystkich elementach struktury opraw, najefektowniejsze formy przyjmując na okładzinach. Na wczesnośredniowiecznych, najczęściej złotniczych, oprawach ksiąg liturgicznych przeważnie opracowywano ją w technice grawerowania lub repusowania, na pełnej lub ażurowej blasze obramienia zwierciadła. Dokładnością opracowania cechują się w. r. wyrzeźbione w kości słoniowej jako ramy zwierciadła opraw karolińskich. Najczęściej jednak jest poddana silnej stylizacji i uproszczeniu, ograniczona do wijącej się łodygi z liśćmi, niekiedy z wkomponowanymi monstrami i postaciami ludzkimi. Jako dekoracja ramy zwierciadła widnieje na niektórych limozyjskich oprawach z 1 poł. XIII w. Wyjątkową precyzją i realizmem złotniczego opracowania wyróżniają się wczesnogotyckie w. r. na oprawie z klasztoru w Oignies (Francja, ok. 1230). Koncepcja realistycznych w. r., nierzadko z wkomponowanymi drôleries, przetrwała na wielu złotniczych oprawach gotyckich. Różnorakie formy wici wyciskane z tłoków były częste w kompozycjach ramowych opraw bizantyńskich. Na oprawach romańskich tworzą ramy i pasy ornamentalne, utworzone z przeważnie stykających się wycisków tłoków o geometrycznych kształtach, ukazujących stylizowane, wyraźnie zakręcone łodygi z postrzępionymi liśćmi, pomiędzy którymi czasem znajdują się zwierzęta. Bujne w. r. o formie akantu (pokrewnej floraturom w kodeksach iluminowanych) ukazywano na nacinanych oprawach z XV w. Niezwykłym zróżnicowaniem form cechują się w. r. na tłokach, radełkach i plakietach gotyckich XV-pocz. XVI w.: dominują wśród nich regularnie falujące, wijące się oraz zawijające łodygi z ulistnieniem o rozmaitych kształtach (często akantoidalnych), często z rozetkowymi kwiatami. Niekiedy w obręb wici wkomponowane są monstra i realne zwierzęta oraz ludzie (np. sceny łowów). Osobną grupę gotyckich w. r. reprezentuje winorośl. Specyficzną odmianą w. r. jest zaś arbor vitae, ukazywany za pomocą tłoków z motywem konara oplecionego liściem bądź na radełkach (z dodatkowymi motywami rozet). W kategorii w. r. można też rozpatrywać typowy dla gotyku owocu granatu wzór (określany też błędnie jako pędu ruty wzór), a zwłaszcza jego elementy: łuki w ośli grzbiet z żabkami. Na oprawach renesansowych rozwój form w. r. przebiegał w dwóch kierunkach: arabeski podlegającej różnorakiej stylizacji, aż po niemal uabstrakcyjnienie form łodyg i liści (zob. maureska, kwiatu lotosu wzór), oraz realistycznej wici, niekiedy z motywami zoomorficznymi. Druga z nich była ukazywana na radełkowych oprawach jako samodzielny ornament (np. niektóre wzory radełek na oprawach Monumentów króla Zygmunta Augusta) bądź jako dopełnienie all’antica wizerunków. Na oprawach XVII-XVIII w. dokonało się dalsze przekształcenie w. r. w dekoracje pointillé, składające się m.in. z charakterystycznych wolut filigranowych. Jednocześnie wciąż popularne były wici o nieznacznym stopniu stylizacji: wyciskane z radełek bądź filet jako obramienia zwierciadeł, ukazują falujące lub wijące się łodygi z bujnym ulistnieniem, kwiatami o różnych kształtach a nawet z motywami zwierząt i scen łowieckich. Na regencyjnych oprawach w. r. są zazwyczaj harmonijnie przeplecione z wstęgowo-cęgowym ornamentem. Specyficzną – lekką i kapryśną – formę nadawano w. r. na oprawach rokokowych, na których są składnikiem rocaille lub tworzą autonomiczne bordiury (koronkowe oprawy). Dla klasycystycznych opraw typowe są w. r. o antykizującej formie łodyg akantu zwijających się spiralnie (nierzadko przechodzących w zagięte rogi obfitości). Do wyróżników empirowych opraw należy winorośl o przejrzystej formie pnącza, wijącego się najczęściej w ramach zwierciadła. Era historyzmu w oprawach obrodziła mnogością naśladownictw dawnych w. r., ukazywanych m.in. na wydawniczych oprawach. Oryginalną i nowatorską formą odznaczają się zaś w. r. na secesyjnych oprawach z przełomu XIX i XX w. Mimo, że w kolejnych dekadach XX i XXI w. w. r. straciła na znaczeniu w zdobnictwie introligatorskim, pojawia się zarówno na oprawach o charakterze rzemieślniczym, jak i artystycznym (niekiedy w oryginalnych aranżacjach).

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 [[Arbor vitae]] <br>
 [[Drôlerie]] <br>
-[[Floralne dekoracje]] <br>
+[[Floralna dekoracja]] <br>
 [[Koronkowe oprawy]] <br>
 [[Kwiatu lotosu wzór]] <br>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Wić roślinna==
-(fr. motif floral)
+(ang. floral and tendril pattern; fr. motif floral)
 Wszelkie floralne dekoracje ukazujące wijącą się lub spiralnie zawijającą łodygę (pęd) z liśćmi, rzadziej też z kwiatami i owocami. Należy do najpowszechniejszych ornamentów na oprawach książkowych, odznaczających się nieprzebranym bogactwem form – od silnie uproszczonych i schematycznych po naturalistyczne i bujne. Ukazywana w najróżniejszych technikach zdobniczych na wszystkich elementach struktury opraw, najefektowniejsze formy przyjmując na okładzinach. Na wczesnośredniowiecznych, najczęściej złotniczych, oprawach ksiąg liturgicznych przeważnie opracowywano ją w technice grawerowania lub repusowania, na pełnej lub ażurowej blasze obramienia zwierciadła. Dokładnością opracowania cechują się w. r. wyrzeźbione w kości słoniowej jako ramy zwierciadła opraw karolińskich. Najczęściej jednak jest poddana silnej stylizacji i uproszczeniu, ograniczona do wijącej się łodygi z liśćmi, niekiedy z wkomponowanymi monstrami i postaciami ludzkimi. Jako dekoracja ramy zwierciadła widnieje na niektórych limozyjskich oprawach z 1 poł. XIII w. Wyjątkową precyzją i realizmem złotniczego opracowania wyróżniają się wczesnogotyckie w. r. na oprawie z klasztoru w Oignies (Francja, ok. 1230). Koncepcja realistycznych w. r., nierzadko z wkomponowanymi drôleries, przetrwała na wielu złotniczych oprawach gotyckich. Różnorakie formy wici wyciskane z tłoków były częste w kompozycjach ramowych opraw bizantyńskich. Na oprawach romańskich tworzą ramy i pasy ornamentalne, utworzone z przeważnie stykających się wycisków tłoków o geometrycznych kształtach, ukazujących stylizowane, wyraźnie zakręcone łodygi z postrzępionymi liśćmi, pomiędzy którymi czasem znajdują się zwierzęta. Bujne w. r. o formie akantu (pokrewnej floraturom w kodeksach iluminowanych) ukazywano na nacinanych oprawach z XV w. Niezwykłym zróżnicowaniem form cechują się w. r. na tłokach, radełkach i plakietach gotyckich XV-pocz. XVI w.: dominują wśród nich regularnie falujące, wijące się oraz zawijające łodygi z ulistnieniem o rozmaitych kształtach (często akantoidalnych), często z rozetkowymi kwiatami. Niekiedy w obręb wici wkomponowane są monstra i realne zwierzęta oraz ludzie (np. sceny łowów). Osobną grupę gotyckich w. r. reprezentuje winorośl. Specyficzną odmianą w. r. jest zaś arbor vitae, ukazywany za pomocą tłoków z motywem konara oplecionego liściem bądź na radełkach (z dodatkowymi motywami rozet). W kategorii w. r. można też rozpatrywać typowy dla gotyku owocu granatu wzór (określany też błędnie jako pędu ruty wzór), a zwłaszcza jego elementy: łuki w ośli grzbiet z żabkami. Na oprawach renesansowych rozwój form w. r. przebiegał w dwóch kierunkach: arabeski podlegającej różnorakiej stylizacji, aż po niemal uabstrakcyjnienie form łodyg i liści (zob. maureska, kwiatu lotosu wzór), oraz realistycznej wici, niekiedy z motywami zoomorficznymi. Druga z nich była ukazywana na radełkowych oprawach jako samodzielny ornament (np. niektóre wzory radełek na oprawach Monumentów króla Zygmunta Augusta) bądź jako dopełnienie all’antica wizerunków. Na oprawach XVII-XVIII w. dokonało się dalsze przekształcenie w. r. w dekoracje pointillé, składające się m.in. z charakterystycznych wolut filigranowych. Jednocześnie wciąż popularne były wici o nieznacznym stopniu stylizacji: wyciskane z radełek bądź filet jako obramienia zwierciadeł, ukazują falujące lub wijące się łodygi z bujnym ulistnieniem, kwiatami o różnych kształtach a nawet z motywami zwierząt i scen łowieckich. Na regencyjnych oprawach w. r. są zazwyczaj harmonijnie przeplecione z wstęgowo-cęgowym ornamentem. Specyficzną – lekką i kapryśną – formę nadawano w. r. na oprawach rokokowych, na których są składnikiem rocaille lub tworzą autonomiczne bordiury (koronkowe oprawy). Dla klasycystycznych opraw typowe są w. r. o antykizującej formie łodyg akantu zwijających się spiralnie (nierzadko przechodzących w zagięte rogi obfitości). Do wyróżników empirowych opraw należy winorośl o przejrzystej formie pnącza, wijącego się najczęściej w ramach zwierciadła. Era historyzmu w oprawach obrodziła mnogością naśladownictw dawnych w. r., ukazywanych m.in. na wydawniczych oprawach. Oryginalną i nowatorską formą odznaczają się zaś w. r. na secesyjnych oprawach z przełomu XIX i XX w. Mimo, że w kolejnych dekadach XX i XXI w. w. r. straciła na znaczeniu w zdobnictwie introligatorskim, pojawia się zarówno na oprawach o charakterze rzemieślniczym, jak i artystycznym (niekiedy w oryginalnych aranżacjach).
 ==Zobacz też==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-===Wić roślinna===
+==Wić roślinna==
-−
 (fr. motif floral)

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 Plik:Wić roślinna 5.jpg | Charakterystyczny wzór wici roślinnej, popularnej na polskich oprawach 4 ćw. XVI - pocz. XVII w.
 Plik:Wić roślinna 7, 2 poł. XVII w.b.jpg | Wić roślinna na oprawie barokowej, 2 poł. XVII w.
-Plik:Wić roślinna 7.jpg
+Plik:Wić roślinna 7.jpg | Wić roślinna na oprawie klasycystycznej, 2 poł. XVIII w.
-Plik:Wić roślinna 15.jpg
+Plik:Wić roślinna 15.jpg | Wić roślinna (winorośl) na oprawie empirowej, pocz. XIX w.
-Plik:Wić roślinna 16.jpg
 </gallery>

@@ Linia 37: / Linia 37: @@
 Plik:Wić roślinna 4b.jpg | Renesansowa wić roślinna o cechach ornamentu kandelabrowego, XVI w.
 Plik:Wić roślinna 1.jpg | Charakterystyczny wzór wici roślinnej, popularnej na polskich oprawach 4 ćw. XVI - pocz. XVII w.
-Plik:Wić roślinna 5.jpg
+Plik:Wić roślinna 5.jpg | Charakterystyczny wzór wici roślinnej, popularnej na polskich oprawach 4 ćw. XVI - pocz. XVII w.
 Plik:Wić roślinna 1b.jpg
 Plik:Wić roślinna 7, 2 poł. XVII w.b.jpg

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 Plik:Wić roślinna 10.jpg | Wić roślinna o wzorze spotykanym na polskich oprawach gotyckich oraz renesansowych 1 poł. XVI w.
 Plik:Wić roślinna 9.jpg | Wić roślinna stosowana na oprawach renesansowych, XVI w.
-Plik:Wić roślinna 3.jpg
+Plik:Wić roślinna 4b.jpg | Renesansowa wić roślinna o cechach ornamentu kandelabrowego, XVI w.
-Plik:Wić roślinna 4b.jpg
 Plik:Wić roślinna 3b.jpg
 Plik:Wić roślinna 5. XVI w.b.jpg