Wiązania kodeksów - Historia wersji

Meg o 17:57, 25 maj 2022

2022-05-25T17:57:56Z

Meg: /* Zobacz też */

2022-05-24T09:53:30Z

‎Zobacz też

Ela: /* Wiązania kodeksów */

2022-05-13T09:42:02Z

‎Wiązania kodeksów

Ela: /* Wiązania kodeksów */

2022-05-13T09:41:39Z

‎Wiązania kodeksów

Ela: /* Charakterystyczne zniszczenia */

2022-05-13T09:40:35Z

‎Charakterystyczne zniszczenia

Meg: /* Przypisy */

2021-09-20T09:23:29Z

‎Przypisy

Meg: /* Wiązania kodeksów */

2021-09-20T09:22:17Z

‎Wiązania kodeksów

Meg o 18:20, 19 wrz 2021

2021-09-19T18:20:44Z

Ela o 11:45, 19 wrz 2021

2021-09-19T11:45:33Z

Meg o 11:26, 26 lut 2021

2021-02-26T11:26:18Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-==Wiązania kodeksów==
+==1. Wiązania kodeksów==
 (zamknięcia wiązane) (ang. ties; niem. Schleifenverschluss, Riemen; fr. attaches, liens, brides, cordons o lanieres quando sono in pele, wł. bindelle)
@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 ===Charakterystyczne zniszczenia===
 Wiązania kodeksów rzadko zachowały się do naszych czasów (il. 6). Śladami po nich są nacięcia w okładzinie i obleczeniu, często ich fragmenty można znaleźć podczas demontażu książki, pomiędzy podwinięciem materiału obleczeniowego a okładziną (il. 7). Ich ubytek powoduje rozchylanie się okładzin, co jest przyczyną powstawania deformacji zarówno bloku, jak i oprawy; obniża znacznie wartość kodeksu, z tego powodu często się je rekonstruuje.
 ==Zobacz też==
-[[Indeks alfabetyczny ]] <br>
+[[Szycie z wiązaniem]] <br>
 [[Zamknięcia kodeksów]] <br>

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
-[[Szycie z wiązaniem]] <br>
+[[Zamknięcia kodeksów]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (zamknięcia wiązane) (ang. ties; niem. Schleifenverschluss, Riemen; fr. attaches, liens, brides, cordons o lanieres quando sono in pele, wł. bindelle)
-Rodzaj zamknięcia kodeksów. Wiązania pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jeśli są wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1), barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), rzemyki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki (il. 4). Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych.
+Rodzaj zamknięcia kodeksów. Wiązania pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jeśli są wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1), barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), rzemyki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki (il. 4). Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych:
-===Wersje wiązań===
 * wiązania na krawędzi bloku kodeksu - wiązania są umocowane po jednym na każdej okładce, pętla usytuowana jest pomiędzy okładkami. (il. 5, 1)
 * wiązania na powierzchni okładki - jedno wiązadło jest przewleczone przez dwa otwory w obu okładkach, pętla jest usytuowana na przedniej okładce. (il. 5, 2)

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (zamknięcia wiązane) (ang. ties; niem. Schleifenverschluss, Riemen; fr. attaches, liens, brides, cordons o lanieres quando sono in pele, wł. bindelle)
-Wiązanie kodeksów są rodzajem ich zamknięcia. Pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jeśli są wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1) barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), paseczki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki (il. 4). Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych.
+Rodzaj zamknięcia kodeksów. Wiązania pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jeśli są wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1), barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), rzemyki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki (il. 4). Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych.
 ===Wersje wiązań===
 * wiązania na krawędzi bloku kodeksu - wiązania są umocowane po jednym na każdej okładce, pętla usytuowana jest pomiędzy okładkami. (il. 5, 1)

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 * wiązania paskowe - do przedniej okładki jest przymocowany pasek z otworem, drugi pasek z przewleczonymi dwoma rzemieniami jest wszyty w klapę stanowiącą przedłużenie tylnej okładki i zakrywającej częściowo okładkę przednią, jeden rzemień przewleka się przez dziurkę i zawiązuje z drugim rzemieniem. Pętla znajduje się na przedniej okładce. (il. 5, 2)
 ===Charakterystyczne zniszczenia===
-Wiązania kodeksów rzadko zachowały się do naszych czasów (il. 6). Śladami po nich są nacięcia w okładzinie i obleczeniu, często ich fragmenty można znaleźć podczas demontażu książki, pomiędzy podwinięciem materiału obleczeniowego a okładziną (il. 7). Ich ubytek powoduje rozchylanie się okładzin, co jest przyczyną powstawania deformacji zarówno bloku, jak i oprawy. Zatem ich ubytek obniża znacznie wartość kodeksu. Z tego powodu często się je rekonstruuje.
+Wiązania kodeksów rzadko zachowały się do naszych czasów (il. 6). Śladami po nich są nacięcia w okładzinie i obleczeniu, często ich fragmenty można znaleźć podczas demontażu książki, pomiędzy podwinięciem materiału obleczeniowego a okładziną (il. 7). Ich ubytek powoduje rozchylanie się okładzin, co jest przyczyną powstawania deformacji zarówno bloku, jak i oprawy; obniża znacznie wartość kodeksu, z tego powodu często się je rekonstruuje.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 # Adler G., Handbuch Buchverschluss und Buchbeschlag, Wiesbaden, 2010,s. 8.
 # Macchi F., Macchi L., Dizionario illustrato della legatura, Milano, 2002, s. 42-43.
-# Szirmai J.A., The Archeology of Medieval Bookbinding*. London -New York 1999, s. 8-9.
+# Szirmai J.A., The Archeology of Medieval Bookbinding, New York 2017, s. 8-9.
 ----
 Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 (zamknięcia wiązane) (ang. ties; niem. Schleifenverschluss; fr. ligature)
-Wiązanie kodeksów są rodzajem ich zamknięcia. Pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jesli sa wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1) barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), paseczki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki. Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych.
+Wiązanie kodeksów są rodzajem ich zamknięcia. Pełnią funkcję ochronną nie dopuszczając do rozchylania się okładzin, ale także  - jesli sa wykonane z barwnych wstążek - ozdobną. W okresie średniowiecza stosowane były w miękkich oprawach, głównie pergaminowych.  W  książce renesansowej ich występowanie związane jest ściśle z pojawieniem się tektur jako materiału okładzin. W takich okładzinach nie było możliwe zamontowanie metalowych zapięć. Ich miejsce zajęły zatem jedwabne wstążki(il.1) barwione lniane lub bawełniane tasiemki (il.2), paseczki skórzane (il. 3), a także zwykłe sznurki (il. 4). Ze względu na usytuowanie i sposób montażu wiązań wyróżnia się kilka zasadniczych typów kodeksów wiązanych.
 ==Wersje wiązań==
-* wiązania na krawędzi bloku kodeksu - wiązania są umocowane po jednym na każdej okładce, pętla usytuowana jest pomiędzy okładkami. (il. 4, 1)
+* wiązania na krawędzi bloku kodeksu - wiązania są umocowane po jednym na każdej okładce, pętla usytuowana jest pomiędzy okładkami. (il. 5, 1)
-* wiązania na powierzchni okładki - jedno wiązadło jest przewleczone przez dwa otwory w obu okładkach, pętla jest usytuowana na przedniej okładce. (il. 4, 2)
+* wiązania na powierzchni okładki - jedno wiązadło jest przewleczone przez dwa otwory w obu okładkach, pętla jest usytuowana na przedniej okładce. (il. 5, 2)
-* wiązania paskowe - do przedniej okładki jest przymocowany pasek z otworem, drugi pasek z przewleczonymi dwoma rzemieniami jest wszyty w klapę stanowiącą przedłużenie tylnej okładki i zakrywającej częściowo okładkę przednią, jeden rzemień przewleka się przez dziurkę i zawiązuje z drugim rzemieniem. Pętla znajduje się na przedniej okładce. (il. 4, 2)
+* wiązania paskowe - do przedniej okładki jest przymocowany pasek z otworem, drugi pasek z przewleczonymi dwoma rzemieniami jest wszyty w klapę stanowiącą przedłużenie tylnej okładki i zakrywającej częściowo okładkę przednią, jeden rzemień przewleka się przez dziurkę i zawiązuje z drugim rzemieniem. Pętla znajduje się na przedniej okładce. (il. 5, 2)
 ==Charakterystyczne zniszczenia==
-Wiązania kodeksów rzadko zachowały się do naszych czasów (il. 5). Śladami po nich są nacięcia w okładzinie i obleczeniu, często ich fragmenty można znaleźć podczas demontażu książki, pomiędzy podwinięciem materiału obleczeniowego a okładziną (il. 6). Ich ubytek powoduje rozchylanie się okładzin, co jest przyczyną powstawania deformacji zarówno bloku, jak i oprawy. Zatem ich ubytek obniża znacznie wartość kodeksu. Z tego powodu często się je rekonstruuje.
+Wiązania kodeksów rzadko zachowały się do naszych czasów (il. 6). Śladami po nich są nacięcia w okładzinie i obleczeniu, często ich fragmenty można znaleźć podczas demontażu książki, pomiędzy podwinięciem materiału obleczeniowego a okładziną (il. 7). Ich ubytek powoduje rozchylanie się okładzin, co jest przyczyną powstawania deformacji zarówno bloku, jak i oprawy. Zatem ich ubytek obniża znacznie wartość kodeksu. Z tego powodu często się je rekonstruuje.
 ==Zobacz też==
@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 File:Kór wiąz 6.jpg|il. 2. Wiązanie na bawełniane barwione tasiemki, rękopis XVII w. Biblioteka PAN w Kórniku (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
 Plik:Kó wiąz 2.jpg|il. 3. Wiązanie na rzemienie, stary druk XVII w. Biblioteka PAN w Kórniku (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
-File:Adler wiązania s 1.jpg|il. 4. Podstawowe typy kodeksów wiązanych. (Adler G., 2010, s. 1)
+Plik:Żarnowiec wiąz 1.JPG|il. 4. Wiązanie na "zwykłe" sznurki, stary druk XVII w. Biblioteka sióstr benedyktynek w Żarnowcu (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
-File:Kór wiąz 5.jpg|il. 5. Nie zachowane wiązanie na rzemienie, stary druk XVII w. Biblioteka PAN w Kórniku (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
+File:Adler wiązania s 1.jpg|il. 5. Podstawowe typy kodeksów wiązanych. (Adler G., 2010, s. 1)
-File:Kór wiąz 4.jpg|il. 6. Nie zachowane wiązanie na bawełniane barwione tasiemki, pozostałości znalezione podczas prac konserwatorskich-restauratorskich przy demontażu oprawy kodeksu; rękopis XVII w. Biblioteka PAN w Kórniku (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
+File:Kór wiąz 5.jpg|il. 6. Nie zachowane wiązanie na rzemienie, stary druk XVII w. Biblioteka PAN w Kórniku (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
 </gallery>