Tekstylne oprawy - Historia wersji

Ela: /* Zobacz też */

2022-05-09T16:54:24Z

‎Zobacz też

Ela: /* Tekstylne oprawy */

2021-07-31T11:43:45Z

‎Tekstylne oprawy

Ela: /* Tekstylne oprawy */

2021-07-31T11:30:20Z

‎Tekstylne oprawy

Ela: /* Zobacz też */

2021-07-31T11:26:45Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Grafika */

2021-07-29T08:14:32Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-06-08T19:58:32Z

‎Grafika

Vagnerus o 12:27, 2 cze 2021

2021-06-02T12:27:25Z

Vagnerus o 12:26, 2 cze 2021

2021-06-02T12:26:37Z

Vagnerus: Utworzono nową stronę "==Tekstylne oprawy== ==Grafika== "

2019-11-15T14:46:11Z

Utworzono nową stronę "==Tekstylne oprawy== ==Grafika== <gallery>"

Nowa strona

==Tekstylne oprawy==

==Grafika==
<gallery>

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 [[Sakwowa oprawa]] <br>
 [[Złotnicze oprawy]] <br>
-[[Płótna introligatorskie]] <br>
+[[Płócienne oprawy]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Tekstylne oprawy==
-Pojęcie obejmujące wszelkie oprawy, których obleczenie okładzin wykonano z tkaniny (adamaszku, aksamitu, jedwabiu, itd.). Szczególną kategorią t. o. są haftowane oprawy, w których tkanina okrywająca okładziny i grzbiet, lub jedynie okładziny, jest ozdobiona techniką haftowania. W przypadku opraw z tekstylnym obleczeniem, na którym znajdują się metalowe okucia i zapięcia, większe aplikacje (np. z kości słoniowej) lub elementy całkowicie zasłaniające tkaninę, przeważnie stosuje się inne pojęcia. Odnoszą się one do wizualnie dominujących elementów dekoracji lub funkcji księgi, np. złotnicze oprawy, luksusowe oprawy, liturgicznych ksiąg oprawy. W przypadku, gdy identyfikacja dzieła tyczy się sfery materiałowo-technicznej, a nie funkcjonalnej, tę niekonsekwencję terminologiczną należy eliminować poprzez uwzględnienie podstawowego materiału obleczenia (np. t. o. ze złotniczymi okuciami i zapięciami). W kręgu chrześcijańskim zastosowanie tkanin jako obleczenia opraw sięga wczesnego średniowiecza. Od początku też były one traktowane jako szlachetny zamiennik skóry, zwłaszcza gdy wykorzystywano do tego szczególnie kosztowne i rzadkie tkaniny importowane. Z tego powodu przez całe średniowiecze (tak w kręgu bizantyńskim, jak łacińskim) luksusowe tkaniny przeznaczano na oprawy ksiąg liturgicznych oraz wykładano nimi wnętrza futerałów i skrzynek na takie księgi. Oprócz opraw ksiąg liturgicznych w całości obleczonych tkaniną – często o bogatym wzorze floralnym i zoomorficznym – popularne były t. o. ze złotniczymi okuciami lub ażurowymi blachami zakrywającymi większość okładzin. W XIV-XV w., wraz z rozkwitem prywatnej dewocji, spopularyzowały się t. o. luksusowych modlitewników. Z relatywnie licznych źródeł ikonograficznych wynika, że nadawano im formę płaszczowej oprawy lub sakwowej oprawy, nierzadko z frędzlami itp. dodatkami. Coraz częściej stosowano też technikę haftu, a nawet malowanie dekoracji ornamentalnych lub motywów herbowych. Niekiedy bogate wzory tkanin orientalnych naśladowano w technice drzeworytu (za pomocą klocków odbijanych na materiale). W epoce nowożytnej predylekcja do wzorzystych tkanin wschodnich ustąpiła haftom na szlachetnych materiałach. Takie oprawy, nierzadko wyrafinowane pod względem formalnym i technicznym, najczęściej rezerwowano do ksiąg o nadzwyczajnym statusie. W XVIII w. spopularyzowały się jednak m.in. jako małoformatowe almanachów oprawy. Proces swoistej demokratyzacji t. o. pogłębił się w XIX w., wraz z upowszechnieniem się różnych technik haftu. Oprócz wyspecjalizowanych hafciarek dekoracje tego rodzaju wykonywały amatorki (np. do sztambuchów, pamiętników, albumów). Wciąż też używano aksamitu na oprawy ksiąg okolicznościowych, albumów fotograficznych itp. okazalszych woluminów. Tradycja t. o. podtrzymywana jest w XX-XXI w., przynosząc niekiedy zaskakujące rezultaty z pogranicza tradycyjnego introligatorstwa i tzw. art book (np. obleczenie w pasiak obozowy na oprawie dzieła pt. Byliśmy w Oświęcimiu, 1946). Osobnym zjawiskiem jest umasowienie w 2 poł. XIX-2 poł. XX w. przemysłowej produkcji płóciennych opraw.
+Pojęcie obejmujące wszelkie oprawy, których obleczenie okładzin wykonano z tkaniny (adamaszku, aksamitu, jedwabiu, itd.). Szczególną kategorią t. o. są haftowane oprawy, w których tkanina okrywająca okładziny i grzbiet, lub jedynie okładziny, jest ozdobiona techniką haftowania. W przypadku opraw z tekstylnym obleczeniem, na którym znajdują się metalowe okucia i zapięcia, większe aplikacje (np. z kości słoniowej) lub elementy całkowicie zasłaniające tkaninę, przeważnie stosuje się inne pojęcia. Odnoszą się one do wizualnie dominujących elementów dekoracji lub funkcji księgi, np. złotnicze oprawy, luksusowe oprawy, liturgicznych ksiąg oprawy. W przypadku, gdy identyfikacja dzieła tyczy się sfery materiałowo-technicznej, a nie funkcjonalnej, tę niekonsekwencję terminologiczną należy eliminować poprzez uwzględnienie podstawowego materiału obleczenia (np. t. o. ze złotniczymi okuciami i zapięciami). W kręgu chrześcijańskim zastosowanie tkanin jako obleczenia opraw sięga wczesnego średniowiecza. Od początku też były one traktowane jako szlachetny zamiennik skóry, zwłaszcza gdy wykorzystywano do tego szczególnie kosztowne i rzadkie tkaniny importowane. Z tego powodu przez całe średniowiecze (tak w kręgu bizantyńskim, jak łacińskim) luksusowe tkaniny przeznaczano na oprawy ksiąg liturgicznych oraz wykładano nimi wnętrza futerałów i skrzynek na takie księgi. Oprócz opraw ksiąg liturgicznych w całości obleczonych tkaniną – często o bogatym wzorze floralnym i zoomorficznym – popularne były t. o. ze złotniczymi okuciami lub ażurowymi blachami zakrywającymi większość okładzin. W XIV-XV w., wraz z rozkwitem prywatnej dewocji, spopularyzowały się t. o. luksusowych modlitewników. Z relatywnie licznych źródeł ikonograficznych wynika, że nadawano im formę płaszczowej oprawy lub sakwowej oprawy, nierzadko z frędzlami itp. dodatkami. Coraz częściej stosowano też technikę haftu, a nawet malowanie dekoracji ornamentalnych lub motywów herbowych. Niekiedy bogate wzory tkanin orientalnych naśladowano w technice drzeworytu (za pomocą klocków odbijanych na materiale). W epoce nowożytnej predylekcja do wzorzystych tkanin wschodnich ustąpiła haftom na szlachetnych materiałach. Takie oprawy, nierzadko wyrafinowane pod względem formalnym i technicznym, najczęściej rezerwowano do ksiąg o nadzwyczajnym statusie. W XVIII w. spopularyzowały się jednak m.in. jako małoformatowe almanachów oprawy. Proces swoistej demokratyzacji t. o. pogłębił się w XIX w., wraz z upowszechnieniem się różnych technik haftu. Oprócz wyspecjalizowanych hafciarek dekoracje tego rodzaju wykonywały amatorki (np. do sztambuchów, pamiętników, albumów). Wciąż też używano aksamitu na oprawy ksiąg okolicznościowych, albumów fotograficznych itp. okazalszych woluminów. Tradycja t. o. podtrzymywana jest w XX-XXI w., przynosząc niekiedy zaskakujące rezultaty z pogranicza tradycyjnego introligatorstwa i tzw. art book (np. obleczenie w pasiak obozowy na oprawie dzieła pt. Byliśmy w Oświęcimiu, 1946). Osobnym zjawiskiem jest umasowienie w XIX-XX w. przemysłowej produkcji płóciennych opraw.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Tekstylne oprawy==
-Pojęcie obejmujące wszelkie oprawy, których obleczenie okładzin wykonano z tkaniny (adamaszku, aksamitu, jedwabiu, itd.). Szczególną kategorią t. o. są haftowane oprawy, w których tkanina okrywająca okładziny i grzbiet, lub jedynie okładziny, jest ozdobiona techniką haftowania. W przypadku opraw z tekstylnym obleczeniem, na którym znajdują się metalowe okucia i zapięcia, większe aplikacje (np. z kości słoniowej) lub elementy całkowicie zasłaniające tkaninę, przeważnie stosuje się inne pojęcia. Odnoszą się one do wizualnie dominujących elementów dekoracji lub funkcji księgi, np. złotnicze oprawy, luksusowe oprawy, liturgicznych ksiąg oprawy. W przypadku, gdy identyfikacja dzieła tyczy się sfery materiałowo-technicznej, a nie funkcjonalnej, tę niekonsekwencję terminologiczną należy eliminować poprzez uwzględnienie podstawowego materiału obleczenia (np. t. o. ze złotniczymi okuciami i zapięciami). W kręgu chrześcijańskim zastosowanie tkanin jako obleczenia opraw sięga wczesnego średniowiecza. Od początku też były one traktowane jako szlachetny zamiennik skóry, zwłaszcza gdy wykorzystywano do tego szczególnie kosztowne i rzadkie tkaniny importowane. Z tego powodu przez całe średniowiecze (tak w kręgu bizantyńskim, jak łacińskim) luksusowe tkaniny przeznaczano na oprawy ksiąg liturgicznych oraz wykładano nimi wnętrza futerałów i skrzynek na takie księgi. Oprócz opraw ksiąg liturgicznych w całości obleczonych tkaniną – często o bogatym wzorze floralnym i zoomorficznym – popularne były t. o. ze złotniczymi okuciami lub ażurowymi blachami zakrywającymi większość okładzin. W XIV-XV w., wraz z rozkwitem prywatnej dewocji, spopularyzowały się t. o. luksusowych modlitewników. Z relatywnie licznych źródeł ikonograficznych wynika, że nadawano im formę płaszczowej oprawy lub sakwowej oprawy, nierzadko z frędzlami itp. dodatkami. Coraz częściej stosowano też technikę haftu, a nawet malowanie dekoracji ornamentalnych lub motywów herbowych. Niekiedy bogate wzory tkanin orientalnych naśladowano w technice drzeworytu (za pomocą klocków odbijanych na materiale). W epoce nowożytnej predylekcja do wzorzystych tkanin wschodnich ustąpiła haftom na szlachetnych materiałach. Takie oprawy, nierzadko wyrafinowane pod względem formalnym i technicznym, najczęściej rezerwowano do ksiąg o nadzwyczajnym statusie. W XVIII w. spopularyzowały się jednak m.in. jako małoformatowe almanachów oprawy. Proces swoistej demokratyzacji t. o. pogłębił się w XIX w., wraz z upowszechnieniem się różnych technik haftu. Oprócz wyspecjalizowanych hafciarek dekoracje tego rodzaju wykonywały amatorki (np. do sztambuchów, pamiętników, albumów). Wciąż też używano aksamitu na oprawy ksiąg okolicznościowych, albumów fotograficznych itp. okazalszych woluminów. Tradycja t. o. podtrzymywana jest w XX-XXI w., przynosząc niekiedy zaskakujące rezultaty z pogranicza tradycyjnego introligatorstwa i tzw. art book (np. obleczenie z pasiak obozowy na oprawie dzieła pt. Byliśmy w Oświęcimiu, 1946). Osobnym zjawiskiem jest umasowienie w 2 poł. XIX-2 poł. XX w. przemysłowej produkcji płóciennych opraw.
+Pojęcie obejmujące wszelkie oprawy, których obleczenie okładzin wykonano z tkaniny (adamaszku, aksamitu, jedwabiu, itd.). Szczególną kategorią t. o. są haftowane oprawy, w których tkanina okrywająca okładziny i grzbiet, lub jedynie okładziny, jest ozdobiona techniką haftowania. W przypadku opraw z tekstylnym obleczeniem, na którym znajdują się metalowe okucia i zapięcia, większe aplikacje (np. z kości słoniowej) lub elementy całkowicie zasłaniające tkaninę, przeważnie stosuje się inne pojęcia. Odnoszą się one do wizualnie dominujących elementów dekoracji lub funkcji księgi, np. złotnicze oprawy, luksusowe oprawy, liturgicznych ksiąg oprawy. W przypadku, gdy identyfikacja dzieła tyczy się sfery materiałowo-technicznej, a nie funkcjonalnej, tę niekonsekwencję terminologiczną należy eliminować poprzez uwzględnienie podstawowego materiału obleczenia (np. t. o. ze złotniczymi okuciami i zapięciami). W kręgu chrześcijańskim zastosowanie tkanin jako obleczenia opraw sięga wczesnego średniowiecza. Od początku też były one traktowane jako szlachetny zamiennik skóry, zwłaszcza gdy wykorzystywano do tego szczególnie kosztowne i rzadkie tkaniny importowane. Z tego powodu przez całe średniowiecze (tak w kręgu bizantyńskim, jak łacińskim) luksusowe tkaniny przeznaczano na oprawy ksiąg liturgicznych oraz wykładano nimi wnętrza futerałów i skrzynek na takie księgi. Oprócz opraw ksiąg liturgicznych w całości obleczonych tkaniną – często o bogatym wzorze floralnym i zoomorficznym – popularne były t. o. ze złotniczymi okuciami lub ażurowymi blachami zakrywającymi większość okładzin. W XIV-XV w., wraz z rozkwitem prywatnej dewocji, spopularyzowały się t. o. luksusowych modlitewników. Z relatywnie licznych źródeł ikonograficznych wynika, że nadawano im formę płaszczowej oprawy lub sakwowej oprawy, nierzadko z frędzlami itp. dodatkami. Coraz częściej stosowano też technikę haftu, a nawet malowanie dekoracji ornamentalnych lub motywów herbowych. Niekiedy bogate wzory tkanin orientalnych naśladowano w technice drzeworytu (za pomocą klocków odbijanych na materiale). W epoce nowożytnej predylekcja do wzorzystych tkanin wschodnich ustąpiła haftom na szlachetnych materiałach. Takie oprawy, nierzadko wyrafinowane pod względem formalnym i technicznym, najczęściej rezerwowano do ksiąg o nadzwyczajnym statusie. W XVIII w. spopularyzowały się jednak m.in. jako małoformatowe almanachów oprawy. Proces swoistej demokratyzacji t. o. pogłębił się w XIX w., wraz z upowszechnieniem się różnych technik haftu. Oprócz wyspecjalizowanych hafciarek dekoracje tego rodzaju wykonywały amatorki (np. do sztambuchów, pamiętników, albumów). Wciąż też używano aksamitu na oprawy ksiąg okolicznościowych, albumów fotograficznych itp. okazalszych woluminów. Tradycja t. o. podtrzymywana jest w XX-XXI w., przynosząc niekiedy zaskakujące rezultaty z pogranicza tradycyjnego introligatorstwa i tzw. art book (np. obleczenie w pasiak obozowy na oprawie dzieła pt. Byliśmy w Oświęcimiu, 1946). Osobnym zjawiskiem jest umasowienie w 2 poł. XIX-2 poł. XX w. przemysłowej produkcji płóciennych opraw.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 14: / Linia 14: @@
 [[Płaszczowa oprawa]] <br>
 [[Sakwowa oprawa]] <br>
 [[Złotnicze oprawy]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 Plik:Tekstylne oprawy, oprawa francuska z kon. XV w., Devauchelle 1995.jpg | Oprawa francuska z kon. XV w., fot. wg: Devauchelle 1995
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. w atłas z herbem Medyceuszy, prawdop. Florencja, 2 dekada XVI w., fot. wg Tomaszewski 2013, t. 2.jpg | Oprawa w atłas z herbem Medyceuszy, prawdopodobnie Florencja, 2 dekada XVI w., fot. wg: Tomaszewski 2013, t. 2
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. w jedwabny atłas z herbem papieża Klemensa XIII, Rzym, 1767, fot. wg Tomaszewski 2013, t. 2.jpg | Oprawa w jedwabny atłas z herbem papieża Klemensa XIII, Rzym, 1767, fot. wg: Tomaszewski 2013, t. 2
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. aksamitna z koronkową bordiurą, prawdopodobnie Gdańsk, 1807, fot. wg Tomaszewski 2013, t. 2.jpg | Oprawa aksamitna z koronkową bordiurą, prawdopodobnie Gdańsk, 1807, fot. wg: Tomaszewski 2013, t. 2
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. z pasiaka obozowego na dziele pt. Byliśmy w Oświęcimiu, 1946, fot., wg. Żółtowski 1987.jpg | Oprawa z pasiaka obozowego na dziele pt. ''Byliśmy w Oświęcimiu'', 1946, fot. wg: Żółtowski 1987
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. płócienna z reliefową dekporacją, poezje Marii Jasnorzewskiej-Pawlikowskiej, B. W. Linke, 1954, fot. wg Żółtowski 1987.jpg | Oprawa płócienna z reliefową dekoracją, poezje Marii Jasnorzewskiej-Pawlikowskiej, B. W. Linke, 1954, fot. wg: Żółtowski 1987

@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. perykopów sprzed 1012 r., bizantyńska tkanina jedwabna z wzorem zoomorficznym, 2 poł. X w., Staatsbibliothek Bamberg, fot wg Ganz 2015.jpg | Oprawa perykopów sprzed 1012 r., bizantyńska tkanina jedwabna z wzorem animalistycznym, 2 poł. X w., Staatsbibliothek Bamberg, fot wg Ganz 2015
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. z desek i jedwabiu z wzorem owocu granatu, pontyfikał abpa lwowskiego jana rzeszowskiego, XV w., fot. wg Obertyński 1930.jpg | Oprawa z desek i jedwabiu z wzorem owocu granatu, pontyfikał abpa lwowskiego Jana Rzeszowskiego, XV w., fot. wg: Obertyński 1930
 Plik:Tekstylne oprawy, opr. aksamitna bez okuć, Mszału Drzewickiego, Missale Gnesnense, Kraków 1498, fot. BN Warszawa.jpg | Oprawa tzw. Mszału Drzewickiego (''Missale Gnesnense''), aksamit na deskach (bez okuć), Kraków 1498, fot. BN Warszawa
 Plik:Tekstylne oprawy, oprawa francuska z kon. XV w., Devauchelle 1995.jpg | Oprawa francuska z kon. XV w., fot. wg: Devauchelle 1995