Tapa - Historia wersji

Ela: /* Przypisy */

2022-05-09T16:00:30Z

‎Przypisy

Ela: /* Zobacz też */

2022-05-09T15:58:19Z

‎Zobacz też

Ela: /* Tapa */

2022-05-09T15:53:50Z

‎Tapa

Ela: /* Tapa */

2022-05-09T15:53:18Z

‎Tapa

Ela o 15:51, 9 maj 2022

2022-05-09T15:51:25Z

Ela o 17:44, 4 mar 2022

2022-03-04T17:44:36Z

Meg o 20:23, 18 lut 2022

2022-02-18T20:23:39Z

Meg: /* Przypisy */

2021-09-19T16:17:36Z

‎Przypisy

Ela: /* Zobacz też */

2021-09-18T21:12:22Z

‎Zobacz też

Meg o 12:25, 26 lut 2021

2021-02-26T12:25:19Z

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 # Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 16-20.
 # https://blog.library.si.edu/blog/2012/11/30/honolulu-calling-a-tapa-barkcloth-binding-for-a-1930-phone-book-from-the-royal-hawaiian-hotel/#.YhAAFPWZPIU (dostęp: 18.02.2022 r.)
 ----
 Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
 [[Papirus]] <br>

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 Wyrób papieropodobny z pasm łyka drzew i krzewów z rodziny morwowatych (łac. Moraceae) lub wawrzynkowatych (łac. Thymelaeaceae) służący jako materiał pisarski, a także jako materiał obleczeniowy ksiąg.
-===Technologia===
+===Technologia wytwarzania===
 W pierwszej kolejności należy usunąć korę z drzew i krzewów z rodziny morwowatych lub wawrzynkowatych. Następnie po namoczeniu w wodzie, oddziela się łyko od zewnętrznych warstw kory.  W zależności od tradycji pasma łyka w/w drzew i krzewów poddaje się fermentacji, traktuje wapnem gaszonym lub  gotuje się w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego (potażu), po czym przemywa się je w strumieniu wody. Zostają w ten sposób usunięte z łyka składniki niecelulozowe. Otrzymane pasma łyka układa się na pniu płaskiej powierzchni drewnianej lub kamiennej i przez dłuższy czas ubija się je młotkiem (il. 1, 2). W trakcie tego procesu łyka polewa się wodą, co wraz z ubijaniem powoduje ich silne pęcznienie, a ich powierzchnia staje się śluzowata. Małe skrawki łyka nakłada się na siebie na niewielkie zakładki i ubija te miejsca, aż do uzyskania jednolitego arkusza. Wysuszenie na słońcu kończy proces wytwarzania tapy.

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 Materiał z kory (ang. bark cloth, fr. tapa, tissu d'écorce)
-Wyrób papieropodobny z pasm łyka drzew i krzewów z rodziny morwowatych (łac. Moraceae) lub wawrzynkowatych (łac. Thymelaeaceae)
+Wyrób papieropodobny z pasm łyka drzew i krzewów z rodziny morwowatych (łac. Moraceae) lub wawrzynkowatych (łac. Thymelaeaceae) służący jako materiał pisarski, a także jako materiał obleczeniowy ksiąg.
 ===Technologia===
-W pierwszej kolejności należy usunąć korę z drzew i krzewów z rodziny morwowatych lub wawrzynkowatych. Następnie po namoczeniu w wodzie, oddziela się łyko od zewnętrznych warstw kory.  W zależności od tradycji pasma łyka w/w drzew i krzewów poddaje się fermentacji, traktuje wapnem gaszonym lub  gotuje się w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego (potażu), po czym przemywa się je w strumieniu wody. Zostają w ten sposób usunięte z łyka składniki niecelulozowe. Otrzymane pasma łyka układa się na pniu płaskiej powierzchni drewnianej lub kamiennej i przez dłuższy czas ubija się je młotkiem (il. 1, 2). W trakcie tego procesu łyka polewa się wodą, co wraz z ubijaniem powoduje ich silne pęcznienie, a ich powierzchnia staje się śluzowata. Małe skrawki łyka nakłada się na siebie na niewielkie zakładki i ubija te miejsca, aż do uzyskania jednolitego arkusza. Wysuszenie na słońcu kończy proces wytwarzania tapy. Tapę stosowano także jako materiał obleczeniowy ksiąg.
+W pierwszej kolejności należy usunąć korę z drzew i krzewów z rodziny morwowatych lub wawrzynkowatych. Następnie po namoczeniu w wodzie, oddziela się łyko od zewnętrznych warstw kory.  W zależności od tradycji pasma łyka w/w drzew i krzewów poddaje się fermentacji, traktuje wapnem gaszonym lub  gotuje się w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego (potażu), po czym przemywa się je w strumieniu wody. Zostają w ten sposób usunięte z łyka składniki niecelulozowe. Otrzymane pasma łyka układa się na pniu płaskiej powierzchni drewnianej lub kamiennej i przez dłuższy czas ubija się je młotkiem (il. 1, 2). W trakcie tego procesu łyka polewa się wodą, co wraz z ubijaniem powoduje ich silne pęcznienie, a ich powierzchnia staje się śluzowata. Małe skrawki łyka nakłada się na siebie na niewielkie zakładki i ubija te miejsca, aż do uzyskania jednolitego arkusza. Wysuszenie na słońcu kończy proces wytwarzania tapy.
 ===Właściwości===
@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 ===Historia===
 Tapa od pradawnych czasów była wyrabiana na ogromnym obszarze (il. 4). Początków jej wytwarzania upatruje się w czasach ok. 2500 lat p.n.e. na obszarze stanowiącym dzisiaj południe Chin. Z tego regionu wyrób tapy przeniknął do południowo-wschodniej Azji. Malajowie rozpowszechnili jej wyrób na wyspach Pacyfiku oraz Madagaskarze, skąd tapa dotarła do Afryki. Pozostało niewyjaśnione  w jaki sposób tapa dotarła do Ameryki Środkowej, istnieje także możliwość, że wyrób tapy w Ameryce miał charakter samoistny. Tapa od VIII w. była nośnikiem pisma Majów, a później Tolteków i Azteków. W XVII w. tapa zaczęła być materiałem pisarskim na Sumatrze i Jawie.
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 ===Technologia===
-W pierwszej kolejności należy usunąć korę z drzew i krzewów z rodziny morwowatych lub wawrzynkowatych. Następnie po namoczeniu w wodzie, oddziela się łyko od zewnętrznych warstw kory.  W zależności od tradycji pasma łyka w/w drzew i krzewów poddaje się fermentacji, traktuje wapnem gaszonym lub  gotuje się w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego (potażu), po czym przemywa się je w strumieniu wody. Zostają w ten sposób usunięte z łyka składniki niecelulozowe. Otrzymane pasma łyka układa się na pniu płaskiej powierzchni drewnianej lub kamiennej i przez dłuższy czas ubija się je młotkiem (il. 1, 2). W trakcie tego procesu łyka polewa się wodą, co wraz z ubijaniem powoduje ich silne pęcznienie, a ich powierzchnia staje się śluzowata. Małe skrawki łyka nakłada się na siebie na niewielkie zakładki i ubija te miejsca, aż do uzyskania jednolitego arkusza. Wysuszenie na słońcu kończy proces wytwarzania tapy.
+W pierwszej kolejności należy usunąć korę z drzew i krzewów z rodziny morwowatych lub wawrzynkowatych. Następnie po namoczeniu w wodzie, oddziela się łyko od zewnętrznych warstw kory.  W zależności od tradycji pasma łyka w/w drzew i krzewów poddaje się fermentacji, traktuje wapnem gaszonym lub  gotuje się w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego (potażu), po czym przemywa się je w strumieniu wody. Zostają w ten sposób usunięte z łyka składniki niecelulozowe. Otrzymane pasma łyka układa się na pniu płaskiej powierzchni drewnianej lub kamiennej i przez dłuższy czas ubija się je młotkiem (il. 1, 2). W trakcie tego procesu łyka polewa się wodą, co wraz z ubijaniem powoduje ich silne pęcznienie, a ich powierzchnia staje się śluzowata. Małe skrawki łyka nakłada się na siebie na niewielkie zakładki i ubija te miejsca, aż do uzyskania jednolitego arkusza. Wysuszenie na słońcu kończy proces wytwarzania tapy. Tapę stosowano także jako materiał obleczeniowy ksiąg.
 ===Właściwości===
@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 ===Historia===
-Tapa od pradawnych czasów była wyrabiana na ogromnym obszarze (il. 4). Początków jej wytwarzania upatruje się w czasach ok. 2500 lat p.n.e. na obszarze stanowiącym dzisiaj południe Chin. Z tego regionu wyrób tapy przeniknął do południowo-wschodniej Azji. Malajowie rozpowszechnili jej wyrób na wyspach Pacyfiku oraz Madagaskarze, skąd tapa dotarła do Afryki. Pozostało niewyjaśnione  w jaki sposób tapa dotarła do Ameryki Środkowej, istnieje także możliwość, że wyrób tapy w Ameryce miał charakter samoistny. Tapa od VIII w. była nośnikiem pisma Majów, a później Tolteków i Azteków. W XVII w. tapa zaczęła być materiałem pisarskim na Sumatrze i Jawie. Tapę stosowano także jako materiał obleczeniowy ksiąg.
+Tapa od pradawnych czasów była wyrabiana na ogromnym obszarze (il. 4). Początków jej wytwarzania upatruje się w czasach ok. 2500 lat p.n.e. na obszarze stanowiącym dzisiaj południe Chin. Z tego regionu wyrób tapy przeniknął do południowo-wschodniej Azji. Malajowie rozpowszechnili jej wyrób na wyspach Pacyfiku oraz Madagaskarze, skąd tapa dotarła do Afryki. Pozostało niewyjaśnione  w jaki sposób tapa dotarła do Ameryki Środkowej, istnieje także możliwość, że wyrób tapy w Ameryce miał charakter samoistny. Tapa od VIII w. była nośnikiem pisma Majów, a później Tolteków i Azteków. W XVII w. tapa zaczęła być materiałem pisarskim na Sumatrze i Jawie.
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 ==Przypisy==
-# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991.
+# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 16-20.
-# Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971.
-# Jakucewicz S., Wstęp do papiernictwa, Warszawa 2014.
-−
-−
 ----
-Autor: '''M.P.G.'''
+Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 [[Papier]] <br>
 [[Papier ręcznie czerpany]] <br>
 [[Papirus]] <br>
 ==Grafika==