Tłoczenie - Historia wersji

Ela: /* Tłoczenie na ślepo */

2022-05-10T04:58:31Z

‎Tłoczenie na ślepo

Ela: /* Przypisy */

2022-05-10T04:06:47Z

‎Przypisy

Ela: /* Tłoczenie */

2022-05-10T04:04:38Z

‎Tłoczenie

Ela: /* Zobacz też */

2022-05-10T03:52:05Z

‎Zobacz też

Ela: /* Zobacz też */

2022-03-06T19:29:13Z

‎Zobacz też

Ela: /* Tłoczenie reliefowe */

2022-02-21T10:51:53Z

‎Tłoczenie reliefowe

Ela: /* Złocenie */

2022-02-21T10:51:02Z

‎Złocenie

Ela: /* Złocenie */

2022-02-21T10:50:23Z

‎Złocenie

Ela: /* Tłoczenie barwne */

2022-02-21T10:48:34Z

‎Tłoczenie barwne

Ela: /* Zobacz też */

2022-02-21T10:12:54Z

‎Zobacz też

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 W wyniku wytlaczania matryc bez użycia płatków, farby ani folii powstaje zagłębiony wycisk (w tłoczeniu reliefowym - wypukły). Ślepe tłoczenie może być wykonywane ręcznie lub maszynowo, na zimno (fr. froid naturel) lub na gorąco. Tłocząc na gorąco lub na mokro uzyskiwano wycisk z efektem połysku. Szczególnie wyrazisty jest efekt połączenia tłoczenia na mokro i na gorąco, stosowany dla skór naturalnych, które nie tylko uzyskują wgłębienie, ale też przyciemnienie, lekkie przypalenie skóry.
-Tłoczenie na ślepo było stosowane od XIII w. w dekoracji opraw skórzanych. Maszynowe ślepe tłoczenie było najtańszym sposobem dekorowania opraw płóciennych w XIX-XX w., używanym szczególnie w masowej oprawie wydawniczej.
+Tłoczenie na ślepo było stosowane od XII w. w dekoracji opraw skórzanych. Maszynowe ślepe tłoczenie było najtańszym sposobem dekorowania opraw płóciennych w XIX-XX w., używanym szczególnie w masowej oprawie wydawniczej.
 ===Tłoczenie barwne===

@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 # Tonndorf Eduard, Die Arbeiten an der Vegoldepresse: Gold- Farben-, Relief und Blinddruck. Ein praktisches Hand- und Hilfsbuch, Stuttgart 1891.
 # Gerhardt Claus W., Beiträge zur Technikgeschichte des Buchwesens. Kleine Schriften 1969-1976, Frankfurt am Main 1976, s. 122-123.
+# Middleton Bernard C., A history of English craft bookbinding technique, New York – London 1963, s. 170-171.
 ----
 Autor: '''E.P.'''

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (wytłaczanie, wyciskanie) (ang. blocking, tooling, stamping; fr. gaufrer, estamper; niem. Prägung)
-Sposób zdobienia polegający na uzyskaniu odbicia matrycy, poprzez ściśnięcie użytku (najczęściej okładki) z matrycą (tłokiem).
+Sposób zdobienia polegający na uzyskaniu odbicia matrycy, poprzez ściśnięcie użytku (najczęściej okładki) z matrycą (tłokiem). Tłoczenie może być wykonywane ręcznie, przy użyciu ręcznych →tłoków introligatorskich, lub maszynowo, z zastosowaniem plakiet lub płaskich matryc (klisz introligatorskich). Specjalistyczną maszyną przeznaczoną do tłoczenia jest →prasa do złocenia, ale możliwe jest wykonanie tłoczenia przy użyciu zwyklej prasy belkowej lub kolumienkowej. Tłoczenie zwykle wykonywane jest na gorąco, tłok jest podgrzewany do temperatury, która spowoduje związanie substancji wiążącej (białko, kalafonia), jest to temperatura ok. 100°C, choć niektóre folie wymagają niższej lub wyższej temperatury (w zakresie 80°-130°C).
+Silne tłoczenie na sucho okładki (płóciennej lub skórzanej) powoduje powstanie wgłębienia. Może być ono być wstępnym etapem złocenia: oznaczoną wytłokiem płaszczyznę poddaje się →gruntowaniu. Tłoczenie na zimno na mokro jest długotrwałe, matryca jest pozostawiona w stanie ściśnięcia ze skórzaną okładką przez kilka godzin, aż do całkowitego wyschnięcia i utwalenia wzoru.
-Tłoczenie może być wykonywane ręcznie (ang. tooling), przy użyciu ręcznych [[Tłoki introligatorskie|tłoków introligatorskich]], lub maszynowo (ang. blocking), z zastosowaniem plakiet lub płaskich matryc (klisz introligatorskich). Specjalistyczną maszyną przeznaczoną do tłoczenia jest [[prasa do złocenia]] (ang. blocking press), ale możliwe jest wykonanie tłoczenia przy użyciu zwyklej prasy belkowej lub kolumienkowej.
-−
 Tłoczenie zwykle wykonywane jest na gorąco, tłok jest podgrzewany do temperatury, która spowoduje związanie substancji wiążącej (białko, kalafonia), jest to temperatura ok. 100°C, choć niektóre folie wymagają niższej lub wyższej temperatury (w zakresie 80°-130°C).
-−
-Silne tłoczenie na sucho okładki (płóciennej lub skórzanej) powoduje powstanie wgłębienia. Może być ono być wstępnym krokiem złocenia, oznaczoną wytłokiem płaszczyznę gruntuje się białkiem. Tłoczenie na zimno na mokro jest długotrwałe, matryca jest pozostawiona w stanie sprasowania z okładką (skórzaną) przez dłuższy czas, aż do całkowitego wyschnięcia i utrwalenia wzoru.
-−
-Tłoczenie wgłębne wykonywane jest przy użyciu matryc z rysunkiem wypukłym, do tłoczenia reliefowego (płaskorzeźbowego) używa się matryc z rysunkiem wgłębnym, a pod okładkę (obłóczkę) podkłada się kontrmatrycę lub dodatkową warstwę tektury.
 ===Tłoczenie na ślepo===
 (ang. blind tooling; fr. gaufrer à froid; niem. Blinddruck, Blindprägung, Blindpressung)
-Wytłaczanie dekoracji bez użycia koloru i złota, wycisk jest zagłębiony (w tłoczeniu reliefowym - wypukły). Ślepe tłoczenie może być wykonywane ręcznie lub maszynowo, na zimo (fr. froid naturel) lub na gorąco. Dla uzyskania efektu połysku tłoczenie wykonywano na gorąco lub na mokro.
+W wyniku wytlaczania matryc bez użycia płatków, farby ani folii powstaje zagłębiony wycisk (w tłoczeniu reliefowym - wypukły). Ślepe tłoczenie może być wykonywane ręcznie lub maszynowo, na zimno (fr. froid naturel) lub na gorąco. Tłocząc na gorąco lub na mokro uzyskiwano wycisk z efektem połysku. Szczególnie wyrazisty jest efekt połączenia tłoczenia na mokro i na gorąco, stosowany dla skór naturalnych, które nie tylko uzyskują wgłębienie, ale też przyciemnienie, lekkie przypalenie skóry.
+Tłoczenie na ślepo było stosowane od XIII w. w dekoracji opraw skórzanych. Maszynowe ślepe tłoczenie było najtańszym sposobem dekorowania opraw płóciennych w XIX-XX w., używanym szczególnie w masowej oprawie wydawniczej.
-Szczególnie efektowny sposób ślepego tłoczenia daje połączenia tłoczenia na mokro i na gorąco, stosowany dla skór naturalnych, które nie tylko uzyskują wgłębienie, ale też efekt przyciemnienia, lekkiego przypalenia skóry.
-−
-Jest to jeden z najstarszych sposobów dekorowania opraw, już od XIII w. stosowany na oprawach skórzanych. Ślepe tłoczenie maszynowe było najbardziej masowym, najtańszym sposobem dekorowania opraw płóciennych w XIX-XX w., używane szczególnie w oprawie wydawniczej.
 ===Tłoczenie barwne===
 (ang. colour tooling, niem Farbendruck)
-Tłoczenie dekoracji przy użyciu farby lub barwnej folii introligatorskiej. Tłoczenie barwne często wykonywane jest z mniejszym naciskiem, a wgłębienie bywa minimalne.
+Tłoczenie dekoracji przy użyciu farby lub barwnej folii introligatorskiej, może być wykonywane jest z mniejszym naciskiem, a wgłębienie bywa nieznaczne. Pod względem technologicznym tłoczenie z użyciem farby nie rożni się od druku wypukłego, z tym że jest wykonywane na gotowych okładkach, a nie na użytkach przeznaczonych na obleczenie, i jest realizowane na introligatorskich prasach do złocenia. Największe nasilenie t. b. okładek miało miejsce po 1870 r. wraz z rozwojem oprawy seryjnej (wydawniczej), gdy do perfekcji doprowadzono tłoczenie wieloma kolorami uzupełniane złoceniem.
-−
-Pod względem technologicznym tłoczenie przy użyciu farby nie rożni się od druku wypukłego, z tym że jest wykonywane na gotowych okładkach, a nie na użytkach przeznaczonych na obleczenie, i jest wykonywane na introligatorskich prasach do złocenia.
-−
-Największe nasilenie tej techniki dekorowania okładek miało miejsce po 1870 r. wraz z rozwojem oprawy seryjnej (wydawniczej), gdy do perfekcji doprowadzono tłoczenie wieloma kolorami uzupełniane złoceniem złotem płatkowym.
 ===Czernienie===
@@ Linia 38: / Linia 24: @@
 (ang. gold tooling, gilding; fr. dorer; niem. Vergoldung)
-Tłoczenie przy użyciu złota płatkowego, jego namiastki (szlagmetalu) lub folii introligatorskiej metalicznej, powodujące związanie złota na okładce i efekt złotego napisu lub ornamentu. Zamiast złocenia złotem stosowano też tłoczenie przy użyciu płatków srebra (ew. aluminium), które następnie powlekano żółtym lakierem.
+Tłoczenie na gorąco przy użyciu złota płatkowego, jego namiastki (szlagmetalu) lub folii introligatorskiej metalicznej, powodujące związanie środka wiążącego, a za jego pośrednictwem  złota/drobin metalicznych z materiałem obleczeniowym i efekt złotego napisu lub ornamentu. Znany był także sposób złocenia na zimno na dogłębnie nawilżonej skórze; proces tłoczenia trwał dłużej, do całkowitego wyschnięcia wilgoci i środka wiążącego (białka).
 ===Srebrzenie===
-Tłoczenie przy użyciu płatków srebra. Srebro, które z czasem czerniało, chętnie zastępowano rozkutym na płatki aluminium, a później folią introligatorską.
+Tłoczenie przy użyciu płatków srebra. Srebro, które z czasem czerniało, chętnie zastępowano rozkutym na płatki aluminium, a później folią introligatorską. Praktykowano także powlekanie srebrnych/aluminiowych wycisków żółtym lakierem; zabezpieczał on srebro przed oksydacją i dawał efekt złocenia.
 ===Tłoczenie reliefowe===
 (ang. relief, relievo; fr. relief; niem. Reliefdruck)
-Tłoczenie wypukłe skóry lub płótna, naklejonych na cienką tekturkę przy użyciu matrycy z wklęsło grawerowanym rysunkiem. Pod wytłaczany użytek podkładano tekturową podkładkę. Po wytłoczeniu spodnie zagłębienie wypełniano masą gipsową zmieszaną z trocinami, miałem tekturowym itp. Po zabezpieczeniu spodniej strony celofanem kilkakrotnie powtarzano tłoczenie, aż do zaschnięcia masy.
+Tłoczenie wypukłe użytków materiału obleczeniowego naklejonych na cienką tekturkę okładzinową przy użyciu matrycy z wklęsło grawerowaną matrycą. Pod wytłaczany użytek podkładano odpowiadającą jej rysunkiem negatywową patrycę lub tekturową podkładkę. Po wytłoczeniu spodnie zagłębienie wypełniano masą gipsową zmieszaną z trocinami, miałem tekturowym itp. Po zabezpieczeniu spodniej strony celofanem kilkakrotnie powtarzano tłoczenie, aż do zaschnięcia masy, a następnie maskowano, zaklejając drugą warstwą okładzinówki.
-−
-Do wytłaczania szczególnie trudnych motywów stosowano matrycę i odpowiadającą jej rysunkiem negatywową patrycę (gofrowanie, ang. embossing), takie tłoczenie w technikach graficznych zwane jest suchym tłokiem.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 [[Prasa do złocenia]] <br>
 [[Fakturowanie]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 [[Tłoki introligatorskie]] <br>
 [[Prasa do złocenia]] <br>
-[[Gofrowanie]] <br>
+[[Fakturowanie]] <br>
 ==Grafika==