Srebrna Biblioteka - Historia wersji

Urszula: /* Nazwy w innych językach */ uzupełnienie term. ang.

2021-02-18T19:46:56Z

‎Nazwy w innych językach: uzupełnienie term. ang.

Ela o 19:27, 14 lut 2021

2021-02-14T19:27:51Z

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-02-12T16:39:58Z

‎Zobacz też

Vagnerus o 16:39, 12 lut 2021

2021-02-12T16:39:40Z

Vagnerus o 20:24, 16 lis 2020

2020-11-16T20:24:36Z

Vagnerus: Utworzono nową stronę "==Srebrna Biblioteka== (z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach..."

2019-06-11T20:58:22Z

Utworzono nową stronę "==Srebrna Biblioteka== (z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach..."

Nowa strona

==Srebrna Biblioteka==
(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, czyniące ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się kreację w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).
----
Autor: '''A.W.'''

← poprzednia wersja		Wersja z 19:46, 18 lut 2021
Linia 1:		Linia 1:

−	(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra)	+	(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) (ang. Prince Albrecht's Silver Library)

	Unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, co czyni ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się grupę dzieł w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).		Unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, co czyni ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się grupę dzieł w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, co czyni ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się grupę dzieł w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).
+(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra)
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny]] <br>

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, co czyni ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się grupę dzieł w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).
 ==Zobacz też==
+[[Indeks alfabetyczny]] <br>
 [[Złotnicze oprawy]] <br>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, czyniące ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się kreację w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).
+(z niem. Silberbibliothek, dosłownie: Biblioteka Srebra) unikatowy w skali europejskiej zbiór 20 opraw ze srebra, stworzony w Królewcu w latach 50.-60 XVI w. przez księcia Albrechta Pruskiego i jego żonę Annę Marię. Wśród powodów jej powstania wymienia się manifestowanie splendoru książęcej pary, ale też chorobliwe upodobanie księżnej do luksusowych – zwłaszcza złotniczych – wyrobów. Oprawy chroniły niemal wyłącznie druki luterańskie, w czym wyrażała się głęboka cześć dla myśli protestanckiej ze strony pierwszego w Europie luterańskiego władcy i jego żony. Pierwsze 2 dzieła (ok. 1545 – pocz. lat 50. XVI w.) powstały prawdopodobnie w saksońskim Münden (lub Królewcu) i w Norymberdze. Wszystkie następne, wykonane głównie około 1555 r. i na początku lat 60. XVI w., były już wytworami królewieckich złotników, ściągniętych przez księcia z różnych centrum europejskiego rzemiosła. Najwybitniejszym z nich był Cornelius Vorwend, oprócz którego pracowali: Gerhard Lentz (prawdopodobnie sprawujący nadzór nad przedsięwzięciem), Paul Hoffmann, Hieronymus Kösler oraz dwaj anonimowi twórcy. Ich praca miała kolektywny charakter, w ramach której odlewy sporządzał głównie Lentz, zaś pozostali złotnicy inne elementy struktury i dekoracji, które następnie montowali na deskach okładzin wykonanych przez introligatora (prawdopodobnie Kaspara Anglera). Niejasne pozostaje kto był autorem projektów, a zwłaszcza programu ideowego dekoracji opraw, zdominowanego przez wątki biblijne i dynastyczne (herby i portrety książęcej pary). Z wyjątkiem wybitnego dzieła Vorwenda, oprawy cechują się przeciętnym poziomem rzemiosła złotniczego, typowego dla prowincjonalnego ośrodka królewieckiego. Nowatorstwem odznaczają się jednak dekoracje ornamentalne, głównie kompozycje maureskowo-wstęgowe, co czyni ze Srebrnej Biblioteki wyróżniającą się grupę dzieł w duchu manieryzmu północnego. Po śmierci książęcej pary księgi pozostały w zamku królewieckim, gdzie były prezentowane gościom (m.in. car Piotr Wielki); jedynie podczas wojny siedmioletniej i wojen napoleońskich wywieziono je z miasta. W Królewcu przechowywano je do II wojny światowej, gdy w obliczu zagrożenia nalotami alianckimi zostały ewakuowane do pałacu w Karwinach. Stamtąd w 1945 r. większość dzieł przewieziono do nowo tworzonej Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie znajduje się w niej 12 dzieł, zaś po jednym w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie i Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu (5 opraw zaginęło w czasie wojny, lub krótko po niej).
 ==Zobacz też==
@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 <gallery>
 File:Bookbinders_2.jpg|Obrazek 1
 </gallery>
@@ Linia 15: / Linia 14: @@
 ==Przypisy==
+# Kuhnert 1926, s. 251-317;
 ----
 Autor: '''A.W.'''