Skóra garbowana roślinnie - Historia wersji

Ela: /* Zobacz też */

2022-05-08T12:53:28Z

‎Zobacz też

Ela: /* Przebieg procesu garbowania roślinnego */

2022-05-08T12:52:17Z

‎Przebieg procesu garbowania roślinnego

Meg o 17:56, 19 lut 2022

2022-02-19T17:56:24Z

Meg: /* Przypisy */

2021-09-18T09:47:22Z

‎Przypisy

Meg: /* Przebieg procesu garbowania roślinnego */

2021-06-10T08:34:47Z

‎Przebieg procesu garbowania roślinnego

Cezary o 15:39, 14 sty 2021

2021-01-14T15:39:09Z

Urszula: /* Skóra garbowana roślinnie */ korekta term. ang.

2020-12-20T16:46:20Z

‎Skóra garbowana roślinnie: korekta term. ang.

Ela: /* Skóra garbowana roślinnie */

2020-06-21T19:01:56Z

‎Skóra garbowana roślinnie

Meg: Utworzono nową stronę "==Skóra garbowana roślinnie== ang. vegetable-tawed leather Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego dre..."

2020-02-21T12:42:21Z

Utworzono nową stronę "==Skóra garbowana roślinnie== ang. vegetable-tawed leather Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego dre..."

Nowa strona

==Skóra garbowana roślinnie==
ang. vegetable-tawed leather

Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego drewna, kory lub owoców drzew zawierających substancje garbujące. Roztwory wodne garbników noszą nazwę brzeczek garbarskich. Do garbowania roślinnego używa się najczęściej ekstraktów garbarskich, które występują w postaci stałej lub ciekłej jako brzeczki zagęszczone. W Polsce do produkcji ekstraktów wykorzystuje się odpady drewna dębowego. Ilość garbników w rodzimych gatunkach drzew nie przekracza 12 %, przy czym najobficiej występują w korze i drewnie dębowym, korze świerkowej i wiklinowej. Najbogatsze w garbniki są rośliny tropikalne i podzwrotnikowe, ilość garbników wynosi w nich do 40%. do najważniejszych zalicza się ekstrakty:
* quebracho - garbnik otrzymywany z drzewa o tej samej nazwie rosnącego w Ameryce Południowej
* kasztanu - garbnik otrzymywany z drewna kasztanowca jadalnego
* mimoza - garbnik otrzymywany z kory mimozy, tj. odmiany akacji
* walonea - garbnik otrzymywany z żołędzi dębu bałkańskiego
* sumak - garbnik otrzymywany z liści krzewów sumaku rosnących na Sycylii

==Właściwości==
Skóra garbowana roślinnie ulega ciemnieniu w roztworach zasadowych, natomiast roztwory kwasowe rozjaśniają jej barwę. Każda brzeczka zawiera oprócz garbników pewną ilość niegarbników, których rodzaj i zawartość ma wpływ na przebieg garbowania i właściwości skór.

==Przebieg procesu garbowania roślinnego==
tradycyjne sposób garbowania roślinnego przeprowadza się w trzech etapach (il. 1):
*1. Zagarbowywanie - Etap ten nazywany jest "farbą"; stopniowe nasycanie golizny brzeczką o wzrastającym stężeniu, kolejno w kilku dołach, w których skóry zawieszone są na drążkach. Etap ma decydujący wpływ na jakość skór. Jeśli w początkowym etapie golizna nie zetknie się ze stężoną brzeczką, to zagarbowanie będzie wyłącznie powierzchniowe. Natomiast zbyt gęste powieszenie skór może być przyczyną powstawania plam.
*2. Garbowanie właściwe - Etap ten nazywany jest "zatopem"; zanurzanie lub zawieszanie skór w dołach i zalewanie brzeczką o wyższym stężeniu niż w ostatnim dole farbowym i/lub z jednoczesnym przesypywaniem zmieloną korą. Im dłuższy czas przebywania skór w zatopach, tym wyższa trwałość wiązania garbnika i tym samym lepsza jakość skór. Czas garbowania wynosi zazwyczaj kilka tygodni.
*3. Dogarbowanie - przeprowadza się w bębnach obrotowych; w zależności od rodzaju skóry proces trwa od kilu godzin do kilku dni. następnie skóry poddaje się płukaniu.

==Zastosowanie w introligatorstwie==
Skóry garbowania roślinnego są najwcześniejszym i najbardziej rozpowszechnionym materiałem obleczeniowym książek.

==Zobacz też==

[[Indeks alfabetyczny ]] 
[[Skóry introligatorskie]] 
[[Skóra wyprawy glinowej]] 
[[Skóra wyprawy tłuszczowej]] 
[[Materiały obleczeniowe opraw]] 
[[Zwięzy]] 

==Przypisy==
# Persz T., Materiałoznawstwo dla zasadniczych szkół skórzanych, Warszawa 1997.
# Macchi F., Macchi L., Dizionario illustrato della legatura, Milano, 2002.

----
Autor: '''MPG'''

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 [[Materiały obleczeniowe opraw]] <br>
 [[Zwięzy]] <br>
 ==Przypisy==

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 ==Przebieg procesu garbowania roślinnego==
 tradycyjne sposób garbowania roślinnego przeprowadza się etapowo (il. 1):
-*1. Zagarbowywanie - Etap ten nazywany jest "farbą"; stopniowe nasycanie golizny brzeczką o wzrastającym stężeniu, kolejno w kilku dołach, w których skóry zawieszone są na drążkach. Etap ma decydujący wpływ na jakość skór. Jeśli w początkowym etapie golizna nie zetknie się ze stężoną brzeczką, to zagarbowanie będzie wyłącznie powierzchniowe. Również zbyt gęste powieszenie skór może być przyczyną powstawania plam.
+* Zagarbowywanie - Etap ten nazywany jest "farbą"; stopniowe nasycanie golizny brzeczką o wzrastającym stężeniu, kolejno w kilku dołach, w których skóry zawieszone są na drążkach. Etap ma decydujący wpływ na jakość skór. Jeśli w początkowym etapie golizna nie zetknie się ze stężoną brzeczką, to zagarbowanie będzie wyłącznie powierzchniowe. Również zbyt gęste powieszenie skór może być przyczyną powstawania plam.
-*2. Garbowanie właściwe -  skóry umieszcza się w tzw. zasypie – dole w którym skóry układane są na płasko, przesypywane zmielonym surowcem garbnikodajnym i zalewane słabo stężoną brzeczką, a następnie umieszczane są w zatopie – dole w którym skóry wkładane są do brzeczki o
+* Garbowanie właściwe -  skóry umieszcza się w tzw. zasypie – dole w którym skóry układane są na płasko, przesypywane zmielonym surowcem garbnikodajnym i zalewane słabo stężoną brzeczką, a następnie umieszczane są w zatopie – dole w którym skóry wkładane są do brzeczki o dużym stężeniu garbnika. Im dłuższy czas przebywania skór w zatopach, tym wyższa trwałość wiązania garbnika i tym samym lepsza jakość skór. Czas garbowania dołowego wynosił dawniej  wiele miesięcy. Procesy garbowania bardzo przyspieszyło dogarbowanie w bębnach obrotowych. Obecnie prawie wyłącznie jest stosowane g. bębnowe (proces kilkudniowy).
 dużym stężeniu garbnika. Im dłuższy czas przebywania skór w zatopach, tym wyższa trwałość wiązania garbnika i tym samym lepsza jakość skór. Czas garbowania dołowego wynosił dawniej  wiele miesięcy. Procesy garbowania bardzo przyspieszyło dogarbowanie w bębnach obrotowych. Obecnie prawie wyłącznie jest stosowane g. bębnowe (proces kilkudniowy).
-−
 ==Zastosowanie w introligatorstwie==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (ang. vegetable-tanned leather, tanned skin/leather, fr. cuir à tannage végétal)
-Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego drewna, kory lub owoców drzew zawierających substancje garbujące. Roztwory wodne garbników noszą nazwę brzeczek garbarskich. Do garbowania roślinnego używa się najczęściej ekstraktów garbarskich, które występują w postaci stałej lub ciekłej jako brzeczki zagęszczone. W Polsce do produkcji ekstraktów wykorzystuje się odpady drewna dębowego. Ilość garbników w rodzimych gatunkach drzew nie przekracza 12 %, przy czym najobficiej występują w korze i drewnie dębowym, korze świerkowej i wiklinowej. Najbogatsze w garbniki są rośliny tropikalne i podzwrotnikowe, ilość garbników wynosi w nich do 40%. do najważniejszych zalicza się ekstrakty:
+Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego drewna, kory lub owoców drzew zawierających znaczne ilości substancji garbujących. Roztwory wodne garbników noszą nazwę brzeczek garbarskich. Do garbowania roślinnego używa się najczęściej ekstraktów garbarskich, które występują w postaci stałej lub ciekłej jako brzeczki zagęszczone. W Polsce do produkcji ekstraktów wykorzystuje się odpady drewna dębowego oraz korę drzew. Ilość garbników w rodzimych gatunkach drzew nie przekracza 12 %, przy czym najobficiej występują w korze i drewnie dębowym, korze świerkowej i wiklinowej. Najbogatsze w garbniki są rośliny tropikalne i podzwrotnikowe, ilość garbników wynosi w nich do 40%. do najważniejszych zalicza się ekstrakty:
 * quebracho - garbnik otrzymywany z drzewa o tej samej nazwie rosnącego w Ameryce Południowej
 * kasztanu - garbnik otrzymywany z drewna kasztanowca jadalnego
@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 * walonea - garbnik otrzymywany z żołędzi dębu bałkańskiego
 * sumak - garbnik otrzymywany z liści krzewów sumaku rosnących na Sycylii
-* dividivi - garbnik z owoców brezylki garbarskiej rosnącej na Karaibach.
+* divi-divi - garbnik z owoców brezylki garbarskiej rosnącej na Karaibach.
 ==Właściwości==
@@ Linia 14: / Linia 14: @@
 ==Przebieg procesu garbowania roślinnego==
-tradycyjne sposób garbowania roślinnego przeprowadza się w trzech etapach (il. 1):
+tradycyjne sposób garbowania roślinnego przeprowadza się etapowo (il. 1):
-*1. Zagarbowywanie - Etap ten nazywany jest "farbą"; stopniowe nasycanie golizny brzeczką o wzrastającym stężeniu, kolejno w kilku dołach, w których skóry zawieszone są na drążkach. Etap ma decydujący wpływ na jakość skór. Jeśli w początkowym etapie golizna nie zetknie się ze stężoną brzeczką, to zagarbowanie będzie wyłącznie powierzchniowe. Natomiast zbyt gęste powieszenie skór może być przyczyną powstawania plam.
+*1. Zagarbowywanie - Etap ten nazywany jest "farbą"; stopniowe nasycanie golizny brzeczką o wzrastającym stężeniu, kolejno w kilku dołach, w których skóry zawieszone są na drążkach. Etap ma decydujący wpływ na jakość skór. Jeśli w początkowym etapie golizna nie zetknie się ze stężoną brzeczką, to zagarbowanie będzie wyłącznie powierzchniowe. Również zbyt gęste powieszenie skór może być przyczyną powstawania plam.
-*2. Garbowanie właściwe - Etap ten nazywany jest "zatopem"; zanurzanie lub zawieszanie skór w dołach i zalewanie brzeczką o wyższym stężeniu niż w ostatnim dole farbowym i/lub z jednoczesnym przesypywaniem zmieloną korą. Im dłuższy czas przebywania skór w zatopach, tym wyższa trwałość wiązania garbnika i tym samym lepsza jakość skór. Czas garbowania wynosi zazwyczaj kilka tygodni.
+*2. Garbowanie właściwe -  skóry umieszcza się w tzw. zasypie – dole w którym skóry układane są na płasko, przesypywane zmielonym surowcem garbnikodajnym i zalewane słabo stężoną brzeczką, a następnie umieszczane są w zatopie – dole w którym skóry wkładane są do brzeczki o
-*3. Dogarbowanie - przeprowadza się w bębnach obrotowych; w zależności od rodzaju skóry proces trwa od kilu godzin do kilku dni, następnie skóry poddaje się płukaniu.
+dużym stężeniu garbnika. Im dłuższy czas przebywania skór w zatopach, tym wyższa trwałość wiązania garbnika i tym samym lepsza jakość skór. Czas garbowania dołowego wynosił dawniej  wiele miesięcy. Procesy garbowania bardzo przyspieszyło dogarbowanie w bębnach obrotowych. Obecnie prawie wyłącznie jest stosowane g. bębnowe (proces kilkudniowy).
 ==Zastosowanie w introligatorstwie==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Skóra garbowana roślinnie==
-(ang. vegetable-tanned leather, tanned skin/leather)
+(ang. vegetable-tanned leather, tanned skin/leather, fr. cuir à tannage végétal)
 Skóra garbowana garbnikami roślinnymi, które uzyskuje się w wyniku ługowania wodą rozdrobnionego drewna, kory lub owoców drzew zawierających substancje garbujące. Roztwory wodne garbników noszą nazwę brzeczek garbarskich. Do garbowania roślinnego używa się najczęściej ekstraktów garbarskich, które występują w postaci stałej lub ciekłej jako brzeczki zagęszczone. W Polsce do produkcji ekstraktów wykorzystuje się odpady drewna dębowego. Ilość garbników w rodzimych gatunkach drzew nie przekracza 12 %, przy czym najobficiej występują w korze i drewnie dębowym, korze świerkowej i wiklinowej. Najbogatsze w garbniki są rośliny tropikalne i podzwrotnikowe, ilość garbników wynosi w nich do 40%. do najważniejszych zalicza się ekstrakty:

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 ==Przypisy==
-# Persz T., Materiałoznawstwo dla zasadniczych szkół skórzanych, Warszawa 1997.
+# Persz T., Materiałoznawstwo dla zasadniczych szkół skórzanych, Warszawa 1997, s. 70-72.
-# Macchi F., Macchi L., Dizionario illustrato della legatura, Milano, 2002.
 ----
-Autor: '''MPG'''
+Autor: '''M.P.B.'''