Sakwowe oprawy - Historia wersji

Vagnerus: /* Przypisy */

2022-08-28T17:43:12Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* Przypisy */

2022-08-28T17:40:42Z

‎Przypisy

Vagnerus o 17:36, 28 sie 2022

2022-08-28T17:36:51Z

Vagnerus: /* Zobacz też */

2022-08-28T17:36:33Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Grafika */

2022-08-28T17:36:11Z

‎Grafika

Vagnerus o 17:35, 28 sie 2022

2022-08-28T17:35:22Z

Vagnerus: Utworzono nową stronę "==Zobacz też== Indeks alfabetyczny
==Grafika== ==Przypisy== # Przypis 1 # Przypis 2 ---- Autor: '''M.P.B., A.W.'''"

2022-08-28T17:25:01Z

Utworzono nową stronę "==Zobacz też== Indeks alfabetyczny <br> ==Grafika== <gallery> </gallery> ==Przypisy== # Przypis 1 # Przypis 2 ---- Autor: '''M.P.B., A.W.'''"

Nowa strona

==Zobacz też==

[[Indeks alfabetyczny ]] <br>

==Grafika==

<gallery>

</gallery>

==Przypisy==

# Przypis 1
# Przypis 2

----
Autor: '''M.P.B., A.W.'''

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
-# Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971, s. 1713.
+# ''Encyklopedia wiedzy o książce'' [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971, s. 1713.
-# Majkowski Edmund, Oprawy sakwowe. Przyczynek do historji introligatorstwa u schyłku wieków średnich. [w:] Polska Gazeta Introligatorska. Poznań 1931, nr 9, s.117 - 120.
+# Majkowski Edmund, O''prawy sakwowe. Przyczynek do historji introligatorstwa u schyłku wieków średnich'', [w:] "Polska Gazeta Introligatorska" Poznań 1931, nr 9, s.117 - 120.
-# Szirmai J.A., The Archeology of medieval bookbinding, London & New York 2017, s. 236-239.
+# Szirmai J.A., ''The Archeology of medieval bookbinding'', London & New York 2017, s. 236-239.
-# Tomaszewski Jacek, Girdle books and leather overcovers in Poland. Relics and iconographic sources, „Polish Libraries”, 2016, vol. 4, s. 84-180
+# Tomaszewski Jacek, ''Girdle books and leather overcovers in Poland. Relics and iconographic sources'', „Polish Libraries”, 2016, vol. 4, s. 84-180
-# L. i H. Alker, Das Beutelbuch in der bildenden Kunst: ein beschreibendes Verzeichnis, Mainz 1966.
+# L. i H. Alker, ''Das Beutelbuch in der bildenden Kunst: ein beschreibendes Verzeichnis'', Mainz 1966.
-# Loubier Hans, Der Bucheinband von seinen Anfängen bis zum Ende des 18. Jahrhunderts, Leipzig 1926, s. 93-95.
+# Loubier Hans, ''Der Bucheinband von seinen Anfängen bis zum Ende des 18. Jahrhunderts'', Leipzig 1926, s. 93-95.
-# Bruckner Ursula, Beutelbuch-Originale, „Studien zum Buch- und Bibliothekswesen”, 9, 1995, s. 5–23.
+# Bruckner Ursula, ''Beutelbuch-Originale'', „Studien zum Buch- und Bibliothekswesen”, 9, 1995, s. 5–23.
-# Bruckner Ursula, Das Beutelbuch und seine Verwandten - der Hülleneinband, das Faltbuch und der Buchbeutel, „Gutenberg Jahrbuch”, 1997, s. 307-324.
+# Bruckner Ursula, ''Das Beutelbuch und seine Verwandten - der Hülleneinband, das Faltbuch und der Buchbeutel'', „Gutenberg Jahrbuch”, 1997, s. 307-324.
-# Růžena Škodová, Ivan Kopáčik, Historie, typologie a proces výroby makety sáčkové vazby, w: Sborník XXIV. seminář Společenstva českých knihařů 2021, s. 32-41.
+# Růžena Škodová, Ivan Kopáčik, ''Historie, typologie a proces výroby makety sáčkové vazby'', [w:] Sborník XXIV. seminář Společenstva českých knihařů 2021, s. 32-41.
-# Semkowicz Władysław, Paleografia łacińska, Kraków 1951
+# Semkowicz Władysław, ''Paleografia łacińska'', Kraków 1951
-# Tondel Janusz, Ein Beutelbuch aus dem altpreußischen Königsberg, „Gutenberg Jahrbuch”, 1987, s. 313-316;
+# Tondel Janusz, ''Ein Beutelbuch aus dem altpreußischen Königsberg'', „Gutenberg Jahrbuch”, 1987, s. 313-316;
-# Smith Margit J., The medieval girdle book, New Castle, Deleware 2017.
+# Smith Margit J., ''The medieval girdle book'', New Castle, Deleware 2017.
 ----
 Autor: '''M.P.B., E.P., A.W.'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 Oprawy o materiale obleczenia (skóra lub tkanina) znacznie wydłużonym poza dolną krawędź woluminu i zakończonym węzłem (głowa Turka), haczykiem bądź pierścieniem. Rozwiązanie to służyło wygodnemu trzymaniu księgi w ręce, jak również przytroczeniu książki do pasa. Przeważnie sakwa stanowi zewnętrzną warstwę oprawy, pod którą znajduje się obleczenie z innego materiału. Obie warstwy łączono guzami lub okuciami. Sakwy skórzane były na ogół ściśle dopasowane do spodniej warstwy obleczenia poprzez montaż w stanie wilgotnym.
-	Oprawy sakwowe prawdopodobnie wykształciły się z →płaszczowych opraw, w których płat skóry pozostawiony poza krawędziami okładek służył do obłożenia woluminu w celach ochronnych (np. podczas transportu). Pojawiły się na przełomie XIV i XV w. w południowych Niemczech, będąc stosowanymi przynajmniej do 2 ćw. XVI w., głównie w krajach podlegających wpływom niemieckim. Stosowano je przy książkach niewielkiego formatu i często używanych, jak modlitewniki (noszone do kościoła lub kaplicy) oraz zbiory praw i ustaw (wykorzystywane przy rozstrzyganiu sporów poza siedzibą władzy). O popularności tego typu oprawy w kręgach kościelnych i świeckich zadecydowały nie tylko względy praktyczne, ale też charakterystyczna dla ery gotyckiej moda na rozmaite sakwy i woreczki noszone przy ciele. Świadectwem niegdysiejszego rozpowszechnienia opraw tego typu są ich liczne wizerunki w plastyce XV-1 ćw. XVI w., głównie w scenach religijnych i wyobrażeniach świętych, poddanych tzw. aktualizacji (czyli dostosowaniu strojów i innych elementów kultury materialnej do realiów epoki).
+	Oprawy sakwowe prawdopodobnie wykształciły się z płaszczowych opraw, w których płat skóry pozostawiony poza krawędziami okładek służył do obłożenia woluminu w celach ochronnych (np. podczas transportu). Pojawiły się na przełomie XIV i XV w. w południowych Niemczech, będąc stosowanymi przynajmniej do 2 ćw. XVI w., głównie w krajach podlegających wpływom niemieckim. Stosowano je przy książkach niewielkiego formatu i często używanych, jak modlitewniki (noszone do kościoła lub kaplicy) oraz zbiory praw i ustaw (wykorzystywane przy rozstrzyganiu sporów poza siedzibą władzy). O popularności tego typu oprawy w kręgach kościelnych i świeckich zadecydowały nie tylko względy praktyczne, ale też charakterystyczna dla ery gotyckiej moda na rozmaite sakwy i woreczki noszone przy ciele. Świadectwem niegdysiejszego rozpowszechnienia opraw tego typu są ich liczne wizerunki w plastyce XV-1 ćw. XVI w., głównie w scenach religijnych i wyobrażeniach świętych, poddanych tzw. aktualizacji (czyli dostosowaniu strojów i innych elementów kultury materialnej do realiów epoki).
 W późniejszych stuleciach, wraz z włączaniem ksiąg w oprawach sakwowych do bibliotek instytucjonalnych, ich przytłaczającą większość zniszczono poprzez odcięcie naddatku obleczenia przeszkadzającego w przechowywaniu książek na półkach. Do dziś w zbiorach światowych zachowało się około 100 takich artefaktów. W Polsce posiada je Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu (luksusowa oprawa aksamitna ze złotniczymi okuciami, przed 1546 r.) oraz Muzeum Narodowe w Krakowie (gotycka oprawa skórzana lub jej kopia z XIX-pocz. XX w.).

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 [[Głowa Turka]] <br>
 [[Gotyckie oprawy]] <br>
 [[Modlitewników oprawy]] <br>
 [[Płaszczowe oprawy]] <br>

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 Plik:Sakwowe opr., Przykład noszenia ksiązki w oprawie sakwowej, rzeźba niemiecka, ok. 1500 r..jpg | Przykład noszenia książki w oprawie sakwowej, późnogotycka rzeźba niemiecka, ok. 1500 r.
 Plik:Sakwowe opr., Przykład noszenia książki w oprawie sakwowej, rzeźba niemiecka, kon. XV - pocz. XVI w..jpg | Przykład noszenia książki w oprawie sakwowej, późnogotycka rzeźba niemiecka, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Sakwowe opr., Oprawa sakwowa z księgozbioru księżnej Doroty - żony Albrechta Pruskiego, Prusy Książęce, przed 1546, BU Toruń, fot. wg Tondel, Wagner 2019.jpg | Oprawa sakwowa z księgozbioru księżnej Doroty - żony Albrechta Pruskiego, Prusy Książęce, przed 1546, Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, fot. wg Tondel, Wagner 2019

@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 ==Przypisy==
 ----
-Autor: '''M.P.B., A.W.'''
+Autor: '''M.P.B., E.P., A.W.'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
 ==Grafika==
 <gallery>
@@ Linia 12: / Linia 29: @@
 ==Przypisy==
-# Przypis 1
+# Semkowicz 1951, s. 139-140;
-# Przypis 2
+# EWOK 1971, szp. 1713;
 ----
 Autor: '''M.P.B., A.W.'''

Sakwowe oprawy - Historia wersji

Vagnerus: /* Przypisy */

Vagnerus: /* Przypisy */

Vagnerus o 17:36, 28 sie 2022

Vagnerus: /* Zobacz też */

Vagnerus: /* Grafika */

Vagnerus o 17:35, 28 sie 2022

Vagnerus: Utworzono nową stronę "==Zobacz też== Indeks alfabetyczny ==Grafika== ==Przypisy== # Przypis 1 # Przypis 2 ---- Autor: '''M.P.B., A.W.'''"

Vagnerus: Utworzono nową stronę "==Zobacz też== Indeks alfabetyczny
==Grafika== ==Przypisy== # Przypis 1 # Przypis 2 ---- Autor: '''M.P.B., A.W.'''"