Rozeta wirująca - Historia wersji

Ela: /* Rozeta wirująca */

2022-02-11T11:36:20Z

‎Rozeta wirująca

Ela o 19:13, 14 lut 2021

2021-02-14T19:13:58Z

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T15:04:01Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T15:03:43Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T15:02:59Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T15:00:16Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Rozeta wirująca */

2021-02-12T10:34:14Z

‎Rozeta wirująca

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T10:33:07Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T10:31:57Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-02-12T10:31:05Z

‎Grafika

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Rozeta wirująca==
-(ang. 'rotating' rose/rosette)
+(ang. 'rotating' rose/rosette; niem. Fächerrosette)
 Odmiana motywu rozety, odznaczająca się zagiętymi we wspólnym kierunku płatkami (rzadko innymi elementami, np. liśćmi, żołędziami na szypułkach), skupionymi wokół centralnego punktu i najczęściej otoczonymi pierścieniem. Ułożenie płatków tworzy wrażenie wirowania całej rozety, zwłaszcza w przypadku jej wariantów z licznymi, wąskimi i długimi płatkami ze zgrubieniami na końcach. W tegumentologii niemieckiej traktowana jako specyficzny motyw naśladujący ludowe „ogniste koło” (Feuerrad), czyli pokaźną obręcz, lub koło wypełnione słomą, którą podpala się i stacza z góry m.in. podczas Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i innych świąt w niektórych regionach Europy (niegdyś także na Dolnym Śląsku). Motyw ten był popularny w gotyckim introligatorstwie kręgu niemieckiego, w tym w Królewcu (Mistrz Marii). Między kon. XV w. a pocz. 2 dekady XVI w. (w rzadkich przypadkach aż po 2 ćw. XVI w.) tłoki z różnymi wersjami r. w. były często stosowane w Krakowie, m.in. przez Jan z Litwy i anonima pracującego dla Mikołaja Czepiela. Tłokiem z charakterystyczną formą r. w. wśród renesansowych ornamentów posługiwał się między 1518 a poł. lat 30. XVI w. Stanisław z Białej. Specyficzną formę mają r. w. ze zwielokrotnionych wycisków różnych tłoków, ukazywane w zwierciadle okładziny i na grzbiecie) m.in. przez Walentego z Pilzna i Introligatora Młota i Krzyża (Kraków, schyłek XV w.). Do ponownego spopularyzowania r. w. doszło w 2 poł. XVIII w. na koronkowych oraz klasycystycznych oprawach. Bujne i zazwyczaj strzępiaste motywy r. w. ukazywano na nich w narożach ramy zwierciadła oraz w kompartymentach grzbietu. Specyficzną formę, pokrewną floralnej r. w., mają motywy okrągłych „wirników” z zakrzywionymi „łopatkami”, spopularyzowane na oprawach Antoine-Michel Padeloupa z lat 20. XVIII w. Jako nawiązania do form historycznych r. w. pojawiały się na wydawniczych oprawach XIX w.

← poprzednia wersja		Wersja z 19:13, 14 lut 2021
Linia 1:		Linia 1:
−	===Rozeta wirująca===	+	==Rozeta wirująca==
	(ang. 'rotating' rose/rosette)		(ang. 'rotating' rose/rosette)

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 Plik:Rozeta 16.jpg | Charakterystyczna forma rozety wirującej, Kraków, lata 20-30 XVI w.
 Plik:Rozeta 28.jpg | Charakterystyczne dla XVIII w. formy rozet wirujących w dekoracji kompartymentów grzbietu
-Plik:Rozeta wirująca, specyf. forma na opr. franc. z XVIII w. Devaux 1977, il. na s. 185.jpg | Specyficzna ("wirnikowa")forma rozety wirującej na oprawie francuskiej z XVIII w., repr. wg: Devaux 1977, il. na s. 185
+Plik:Rozeta wirująca, specyf. forma na opr. franc. z XVIII w. Devaux 1977, il. na s. 185.jpg | Specyficzna ("wirnikowa") forma rozety wirującej na oprawie francuskiej z XVIII w., repr. wg: Devaux 1977, il. na s. 185
 Plik:Rozeta wirująca, specyf. forma na mozaikowej opr. franc. A.-M. Padeloup, 1733.jpg | Specyficzna ("wirnikowa") forma rozety wirującej na mozaikowej oprawie A.-M. Padeloupa, 1733, repr. wg: Michon 1956, tabl. XIII
 </gallery>

@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 Plik:Rozeta wirująca, kon. XV w. 2.jpg | Rozeta wirująca na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Feuerrad 3.jpg | Ornament z rozet wirujących na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Rozeta 27.jpg | Motywy rozet wirujących, utworzonych ze zwielokrotnionych wycisków tłoków, jako dekoracja grzbietu oprawy gotyckiej, 4 ćw. XV w.
 Plik:Rozeta wirująca, specyficzna forma z żołędziami, Karpp-Jacottet, von Rabenau 2000, tabl nie num..jpg | Specyficzna forma rozety wirującej, złożonej z żołędzi na szypułkach,repr. wg: Karpp-Jacottet, von Rabenau 2000, tabl nie num

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 Plik:Feuerrad 7.jpg | Rozeta wirująca na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Feuerrad 2.jpg | Rozeta wirująca na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Feuerrad 3.jpg | Ornament z rozet wirujących na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.
 Plik:Feuerrad 8.jpg | Ornament z rozet wirujących na oprawie gotyckiej, kon. XV - pocz. XVI w.

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (ang. 'rotating' rose/rosette)
-Odmiana motywu rozety, odznaczająca się zagiętymi we wspólnym kierunku płatkami, skupionymi wokół centralnego punktu i najczęściej otoczonymi pierścieniem. Ułożenie płatków tworzy wrażenie wirowania całej rozety, zwłaszcza w przypadku jej wariantów z licznymi, wąskimi i długimi płatkami ze zgrubieniami na końcach. W tegumentologii niemieckiej traktowana jako specyficzny motyw naśladujący ludowe „ogniste koło” (Feuerrad), czyli pokaźną obręcz, lub koło wypełnione słomą, którą podpala się i stacza z góry m.in. podczas Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i innych świąt w niektórych regionach Europy (w tym niegdyś na Dolnym Śląsku). Motyw ten był popularny w gotyckim introligatorstwie niemieckim, skąd najpewniej przeniknął do Krakowa; tam między schyłkiem XV w. a pierwszymi dekadami XVI w. tłoki z różnymi wersjami r. w. były stosowane przez takich mistrzów jak Joannes de Lituania i anonim pracujący dla Mikołaja Czepiela. Tłokiem z typową r. w. posługiwał się też królewiecki, późnogotycki Mistrz Marii. Pod koniec XV w. okazałe r. w. ze zwielokrotnionych wycisków paru tłoków (prezentowane głównie w zwierciadłach okładzin) stosował w Krakowie Walenty z Pilzna i Introligator Młota i Krzyża. W zdobnictwie późniejszych epok odmienne (np. linearne) formy r. w. ukazywano sporadycznie.
+Odmiana motywu rozety, odznaczająca się zagiętymi we wspólnym kierunku płatkami (rzadko innymi elementami, np. liśćmi, żołędziami na szypułkach), skupionymi wokół centralnego punktu i najczęściej otoczonymi pierścieniem. Ułożenie płatków tworzy wrażenie wirowania całej rozety, zwłaszcza w przypadku jej wariantów z licznymi, wąskimi i długimi płatkami ze zgrubieniami na końcach. W tegumentologii niemieckiej traktowana jako specyficzny motyw naśladujący ludowe „ogniste koło” (Feuerrad), czyli pokaźną obręcz, lub koło wypełnione słomą, którą podpala się i stacza z góry m.in. podczas Bożego Narodzenia, Wielkiej Nocy i innych świąt w niektórych regionach Europy (niegdyś także na Dolnym Śląsku). Motyw ten był popularny w gotyckim introligatorstwie kręgu niemieckiego, w tym w Królewcu (Mistrz Marii). Między kon. XV w. a pocz. 2 dekady XVI w. (w rzadkich przypadkach aż po 2 ćw. XVI w.) tłoki z różnymi wersjami r. w. były często stosowane w Krakowie, m.in. przez Jan z Litwy i anonima pracującego dla Mikołaja Czepiela. Tłokiem z charakterystyczną formą r. w. wśród renesansowych ornamentów posługiwał się między 1518 a poł. lat 30. XVI w. Stanisław z Białej. Specyficzną formę mają r. w. ze zwielokrotnionych wycisków różnych tłoków, ukazywane w zwierciadle okładziny i na grzbiecie) m.in. przez Walentego z Pilzna i Introligatora Młota i Krzyża (Kraków, schyłek XV w.). Do ponownego spopularyzowania r. w. doszło w 2 poł. XVIII w. na koronkowych oraz klasycystycznych oprawach. Bujne i zazwyczaj strzępiaste motywy r. w. ukazywano na nich w narożach ramy zwierciadła oraz w kompartymentach grzbietu. Specyficzną formę, pokrewną floralnej r. w., mają motywy okrągłych „wirników” z zakrzywionymi „łopatkami”, spopularyzowane na oprawach Antoine-Michel Padeloupa z lat 20. XVIII w. Jako nawiązania do form historycznych r. w. pojawiały się na wydawniczych oprawach XIX w.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 Plik:Rozeta wirująca, specyficzna forma z żołędziami, Karpp-Jacottet, von Rabenau 2000, tabl nie num..jpg | Specyficzna forma rozety wirującej, złożonej z żołędzi na szypułkach,repr. wg: Karpp-Jacottet, von Rabenau 2000, tabl nie num
 Plik:Rozeta 16.jpg
 Plik:Rozeta wirująca, specyf. forma na opr. franc. z XVIII w. Devaux 1977, il. na s. 185.jpg | Specyficzna forma rozety wirującej na oprawie francuskiej z XVIII w., repr. wg: Devaux 1977, il. na s. 185
 Plik:Rozeta wirująca, specyf. forma na mozaikowej opr. franc. A.-M. Padeloup, 1733.jpg | Specyficzna forma rozety wirującej na mozaikowej oprawie A.-M. Padeloupa, 1733, repr. wg: Michon 1956, tabl. XIII