Vagnerus: Utworzono nową stronę "===Relikwiarzowe oprawy=== Charakterystyczna grupa opraw ksiąg liturgicznych, w których na górnej okładzinie umieszczone są relikwie świętych postaci. Najczęśc..."

2021-07-04T16:49:14Z

Utworzono nową stronę "===Relikwiarzowe oprawy=== Charakterystyczna grupa opraw ksiąg liturgicznych, w których na górnej okładzinie umieszczone są relikwie świętych postaci. Najczęśc..."

Nowa strona

===Relikwiarzowe oprawy===

Charakterystyczna grupa opraw ksiąg liturgicznych, w których na górnej okładzinie umieszczone są relikwie świętych postaci. Najczęściej stanowią one niewielki, lecz fundamentalny z perspektywy religijnej, element złotniczej dekoracji księgi. Znajdują się w specjalnej obudowie: we wczesnym średniowieczu najczęściej zamkniętej w miniaturowej puszce/kasetce relikwiarzowej, od gotyku zaś coraz częściej umożliwiającej wgląd do środka (dzięki przeszkleniu np. płytką kryształu górskiego). R. o. wyeksponowane w ten sposób i otoczone kosztowną dekoracją pełniły funkcje analogicznie jak relikwiarze innego typu. Zgodnie z koncepcją „visio” i „ostentatio” noszono je w procesjach oraz pokazywano wiernym w kościele – przed ołtarzem. Do najsłynniejszych zabytków tego rodzaju należy m.in. oprawa Mszału Bertolda z klasztoru w Weingarten (2 dekada XIII w., Pierpont Morgan Library, Nowy Jork) i Ewangeliarza Henryka Lwa (1594, Herzog Anton Ulrich Bibliothek, Wolfebüttel). Wśród polskich zabytków najokazalszą formę miała r. o. lekcjonarza z kościoła mariackiego w Gdańsku (1480, zaginiona). Najpewniej wtórnym montażem jest r. o. nieokreślonego kodeksu bpa Macieja Drzewickiego (przed 1531, Muzeum Narodowe, Poznań).

==Zobacz też==

[[Indeks alfabetyczny ]] <br>
[[Liturgicznych ksiąg oprawy]] <br>
[[Złotnicze oprawy]] <br>

==Grafika==

<gallery>
Plik:Relikwie w oprawach, Oprawa mszału Bertholda zawierająca relikwie świętych, 2 dekada XIII w., PMLibrary, Nowy Jork, fot. wg www.themorgan.org.jpg | Oprawa Mszału Bertholda zawierająca relikwie świętych, 2 dekada XIII w., Pierpont Morgan Library, Nowy Jork, fot. wg: www.themorgan.org
Plik:Relikwie w oprawach, Oprawa lekcjonarza z kościoła Mariackiego w Gdańsku z relikwiami świętych, Prusy, 1480, zaginiona po 1945 r..jpg | Oprawa lekcjonarza z kościoła Mariackiego w Gdańsku z relikwiami świętych, Prusy, 1480, zaginiona po 1945 r.
Plik:Relikwie w oprawach, Oprawa nieokreślonego kodeksu bpa Macieja Drzewickiego z wtórną relikwią św. Kamila de Lellis, przed 1531, MN, Poznań, fot. wg Wagner 2016 III.jpg | Oprawa nieokreślonego kodeksu bpa Macieja Drzewickiego z wtórną relikwią św. Kamila de Lellis, przed 1531, MN, Poznań, fot. wg: Wagner 2016 III
Plik:Relikwie świętych, Oprawa ewangeliarza Henryka Lwa z relikwiami ss Zygmunta i Marka, Praga, 1594, fot domena publiczna.jpg | Oprawa ewangeliarza Henryka Lwa z relikwiami śś. Zygmunta i Marka, Praga, 1594, fot: domena publiczna

</gallery>

==Przypisy==

# Loubier 1926, s. 56;
# Steenbock 1965, s. 53-54;
# Krzemiński, Tuchołka-Włodarska 1996, il. na okł., s. 8-10, 18;
# Ganz 2015, s. 351-355;
# Wagner 2016 III, s. 91-95.

----
Autor: '''A.W.'''

Relikwiarzowe oprawy - Historia wersji

Vagnerus: Utworzono nową stronę "===Relikwiarzowe oprawy=== Charakterystyczna grupa opraw ksiąg liturgicznych, w których na górnej okładzinie umieszczone są relikwie świętych postaci. Najczęśc..."