Przerysy opraw - Historia wersji

Ela: /* Przerysy opraw */

2022-05-06T21:31:36Z

‎Przerysy opraw

Ela o 21:27, 6 maj 2022

2022-05-06T21:27:48Z

Ela: /* Przerysy opraw */

2022-05-06T21:10:38Z

‎Przerysy opraw

Urszula: /* Przerysy opraw */ uzupełn. term. ang.

2022-01-08T18:55:54Z

‎Przerysy opraw: uzupełn. term. ang.

Vagnerus: /* Przypisy */

2021-10-24T16:34:08Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* Przypisy */

2021-10-24T16:33:58Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* Grafika */

2021-10-12T21:10:46Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-10-12T21:10:07Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-10-12T20:50:48Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Przerysy opraw */

2021-10-12T20:49:21Z

‎Przerysy opraw

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (także: odrysy opraw, frotaż) (ang. rubbings; fr. frottis; niem. Durchreibung)
-Charakterystyczna dla tegumentologii technika badawcza, polegająca na uzyskiwaniu monochromatycznej (ciemnoszaro-białej) reprodukcji reliefowej dekoracji opraw. Polega na nałożeniu na całą okładzinę, lub jej fragment, arkusza miękkiego i cienkiego papieru, a następnie szybkim pocieraniu jego powierzchni grafitem ołówka o średniej miękkości. Odwzorowane w ten sposób ornamenty i motywy dekoracyjne w skali 1:1, zebrane z wielu opraw, są pierwszorzędnym materiałem analitycznym, pozwalającym m.in. na określanie liczby i formy narzędzi zdobniczych z jednej introligatorni oraz precyzyjne porównywanie zdobień stosowanych w różnych introligatorniach. Stanowi to podstawę do precyzyjnego opisu oraz atrybucji dzieł (identyfikacja opraw), jak również do badań z zakresu ikonografii i ewolucji formalno-stylowej w zdobnictwie introligatorskim. Po raz pierwszy p. o. zastosował na dużą skalę pod koniec XIX w. Paul Schwenke, wskazując na ich ogromną rolę w określaniu czasu i miejsca powstania opraw. Technika p. o. okazała się bardziej wiarygodna w oddawaniu niuansów formy np. wycisków pojedynczych tłoków lub radełkowań niż odrysowywanie ich tuszem na biało-czarno. Tę drugą spopularyzował w końcu XIX w. angielski badacz William H. J. Weale; w Polsce zaś stosowana była m.in. przez Ludwikę Dobrzyńską-Rybicką (1918) i Annę Lewicką-Kamińską (1956). W ciągu XX w., za sprawą takich badaczy jak Konrad Haebler, Ernst Kyriss, Ilse Schunke czy Konrad von Rabenau p. o. stały się w kręgu niemieckim najpowszechniejszą formą odwzorowywania detali dekoracji introligatorskich, szybko oddziałującą na praktykę tegumentologiczną w innych krajach. W Polsce już w 1917 r. zastosował ją Adam Chmiel, a w okresie międzywojennym m.in. Kazimierz Piekarski – autor niezachowanego zbioru p. o. obejmującego ok. 1000 polskich introligatorni z XV-XVI w. W okresie powojennym większe zespoły p. o. zgromadzono pod kierunkiem Alodii Kaweckiej-Gryczowej w ramach prac nad Centralnym Katalogiem Inkunabułów; z kolei pod koniec lat 70. XX w. pokaźny zbiór p. o. (głównie z Biblioteki Jagiellońskiej) utworzyła Anna Lewicka-Kamińska. Współcześnie, mimo dostępności zaawansowanych technik reprodukcji cyfrowej o wysokiej rozdzielczości, p. o. nadal pozostają niezastąpionymi narzędziami w badaniach oprawoznawczych. Wyrazem tego są niektóre bazy opraw, zawierające wyłącznie p. o. lub fotografie wraz z p. o. Największy i stale rozbudowywany zbiór tego rodzaju zawiera Einbanddatenbank w ramach Staatsbibliothek – Preußischer Kulturbesitz w Berlinie (dane publikowane są na stronie https://www.hist-einband.de/); w Polsce zdigitalizowane p. o. znajdują się w bazie Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, powstałej w 2011 r. wg koncepcji Arkadiusza Wagnera (https://ptpn.locloud.pl/collections/).
+Charakterystyczna dla tegumentologii technika badawcza, polegająca na uzyskiwaniu monochromatycznej (ciemnoszaro-białej) reprodukcji reliefowej dekoracji opraw. Polega na nałożeniu na całą okładzinę, lub jej fragment, arkusza miękkiego i cienkiego papieru, a następnie szybkim pocieraniu jego powierzchni grafitem ołówka o średniej miękkości. Odwzorowane w ten sposób ornamenty i motywy dekoracyjne w skali 1:1, zebrane z wielu opraw, są pierwszorzędnym materiałem analitycznym, pozwalającym m.in. na określanie liczby i formy narzędzi zdobniczych z jednej introligatorni oraz precyzyjne porównywanie zdobień stosowanych w różnych introligatorniach. Stanowi to podstawę do precyzyjnego opisu oraz atrybucji dzieł (identyfikacja opraw), jak również do badań z zakresu ikonografii i ewolucji formalno-stylowej w zdobnictwie introligatorskim. Po raz pierwszy p. o. zastosował na dużą skalę pod koniec XIX w. Paul Schwenke, wskazując na ich ogromną rolę w określaniu czasu i miejsca powstania opraw. Technika p. o. okazała się bardziej wiarygodna w oddawaniu niuansów formy np. wycisków pojedynczych tłoków lub radełkowań niż odrysowywanie ich tuszem na czarno-biało. Tę drugą spopularyzował w końcu XIX w. angielski badacz William H. J. Weale; w Polsce zaś stosowana była m.in. przez Ludwikę Dobrzyńską-Rybicką (1918) i Annę Lewicką-Kamińską (1956). W ciągu XX w., za sprawą takich badaczy jak Konrad Haebler, Ernst Kyriss, Ilse Schunke czy Konrad von Rabenau p. o. stały się w kręgu niemieckim najpowszechniejszą formą odwzorowywania detali dekoracji introligatorskich, szybko oddziałującą na praktykę tegumentologiczną w innych krajach. W Polsce już w 1917 r. zastosował ją Adam Chmiel, a w okresie międzywojennym m.in. Kazimierz Piekarski – autor niezachowanego zbioru p. o. obejmującego ok. 1000 polskich introligatorni z XV-XVI w. W okresie powojennym większe zespoły p. o. zgromadzono pod kierunkiem Alodii Kaweckiej-Gryczowej w ramach prac nad Centralnym Katalogiem Inkunabułów; z kolei pod koniec lat 70. XX w. pokaźny zbiór p. o. (głównie z Biblioteki Jagiellońskiej) utworzyła Anna Lewicka-Kamińska. Współcześnie, mimo dostępności zaawansowanych technik reprodukcji cyfrowej o wysokiej rozdzielczości, p. o. nadal pozostają niezastąpionymi narzędziami w badaniach oprawoznawczych. Wyrazem tego są niektóre bazy opraw, zawierające wyłącznie p. o. lub fotografie wraz z p. o. Największy i stale rozbudowywany zbiór tego rodzaju zawiera Einbanddatenbank w ramach Staatsbibliothek – Preußischer Kulturbesitz w Berlinie (dane publikowane są na stronie https://www.hist-einband.de/); w Polsce zdigitalizowane p. o. znajdują się w bazie Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, powstałej w 2011 r. wg koncepcji Arkadiusza Wagnera (https://ptpn.locloud.pl/collections/).
 ==Zobacz też==

← poprzednia wersja		Wersja z 21:27, 6 maj 2022
Linia 1:		Linia 1:
−	===Przerysy opraw===	+	==Przerysy opraw==
	(także: odrysy opraw, frotaż) (ang. rubbings; fr. frottis; niem. Durchreibung)		(także: odrysy opraw, frotaż) (ang. rubbings; fr. frottis; niem. Durchreibung)

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ===Przerysy opraw===
-(także: odrysy opraw, frotaż)
+(także: odrysy opraw, frotaż) (ang. rubbings; fr. frottis; niem. Durchreibung)
-−
-(z niem. ''Durchreibung'') (ang. rubbings)
 Charakterystyczna dla tegumentologii technika badawcza, polegająca na uzyskiwaniu monochromatycznej (ciemnoszaro-białej) reprodukcji reliefowej dekoracji opraw. Polega na nałożeniu na całą okładzinę, lub jej fragment, arkusza miękkiego i cienkiego papieru, a następnie szybkim pocieraniu jego powierzchni grafitem ołówka o średniej miękkości. Odwzorowane w ten sposób ornamenty i motywy dekoracyjne w skali 1:1, zebrane z wielu opraw, są pierwszorzędnym materiałem analitycznym, pozwalającym m.in. na określanie liczby i formy narzędzi zdobniczych z jednej introligatorni oraz precyzyjne porównywanie zdobień stosowanych w różnych introligatorniach. Stanowi to podstawę do precyzyjnego opisu oraz atrybucji dzieł (identyfikacja opraw), jak również do badań z zakresu ikonografii i ewolucji formalno-stylowej w zdobnictwie introligatorskim. Po raz pierwszy p. o. zastosował na dużą skalę pod koniec XIX w. Paul Schwenke, wskazując na ich ogromną rolę w określaniu czasu i miejsca powstania opraw. Technika p. o. okazała się bardziej wiarygodna w oddawaniu niuansów formy np. wycisków pojedynczych tłoków lub radełkowań niż odrysowywanie ich tuszem na biało-czarno. Tę drugą spopularyzował w końcu XIX w. angielski badacz William H. J. Weale; w Polsce zaś stosowana była m.in. przez Ludwikę Dobrzyńską-Rybicką (1918) i Annę Lewicką-Kamińską (1956). W ciągu XX w., za sprawą takich badaczy jak Konrad Haebler, Ernst Kyriss, Ilse Schunke czy Konrad von Rabenau p. o. stały się w kręgu niemieckim najpowszechniejszą formą odwzorowywania detali dekoracji introligatorskich, szybko oddziałującą na praktykę tegumentologiczną w innych krajach. W Polsce już w 1917 r. zastosował ją Adam Chmiel, a w okresie międzywojennym m.in. Kazimierz Piekarski – autor niezachowanego zbioru p. o. obejmującego ok. 1000 polskich introligatorni z XV-XVI w. W okresie powojennym większe zespoły p. o. zgromadzono pod kierunkiem Alodii Kaweckiej-Gryczowej w ramach prac nad Centralnym Katalogiem Inkunabułów; z kolei pod koniec lat 70. XX w. pokaźny zbiór p. o. (głównie z Biblioteki Jagiellońskiej) utworzyła Anna Lewicka-Kamińska. Współcześnie, mimo dostępności zaawansowanych technik reprodukcji cyfrowej o wysokiej rozdzielczości, p. o. nadal pozostają niezastąpionymi narzędziami w badaniach oprawoznawczych. Wyrazem tego są niektóre bazy opraw, zawierające wyłącznie p. o. lub fotografie wraz z p. o. Największy i stale rozbudowywany zbiór tego rodzaju zawiera Einbanddatenbank w ramach Staatsbibliothek – Preußischer Kulturbesitz w Berlinie (dane publikowane są na stronie https://www.hist-einband.de/); w Polsce zdigitalizowane p. o. znajdują się w bazie Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, powstałej w 2011 r. wg koncepcji Arkadiusza Wagnera (https://ptpn.locloud.pl/collections/).

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (także: odrysy opraw, frotaż)
-(z niem. ''Durchreibung'')
+(z niem. ''Durchreibung'') (ang. rubbings)
 Charakterystyczna dla tegumentologii technika badawcza, polegająca na uzyskiwaniu monochromatycznej (ciemnoszaro-białej) reprodukcji reliefowej dekoracji opraw. Polega na nałożeniu na całą okładzinę, lub jej fragment, arkusza miękkiego i cienkiego papieru, a następnie szybkim pocieraniu jego powierzchni grafitem ołówka o średniej miękkości. Odwzorowane w ten sposób ornamenty i motywy dekoracyjne w skali 1:1, zebrane z wielu opraw, są pierwszorzędnym materiałem analitycznym, pozwalającym m.in. na określanie liczby i formy narzędzi zdobniczych z jednej introligatorni oraz precyzyjne porównywanie zdobień stosowanych w różnych introligatorniach. Stanowi to podstawę do precyzyjnego opisu oraz atrybucji dzieł (identyfikacja opraw), jak również do badań z zakresu ikonografii i ewolucji formalno-stylowej w zdobnictwie introligatorskim. Po raz pierwszy p. o. zastosował na dużą skalę pod koniec XIX w. Paul Schwenke, wskazując na ich ogromną rolę w określaniu czasu i miejsca powstania opraw. Technika p. o. okazała się bardziej wiarygodna w oddawaniu niuansów formy np. wycisków pojedynczych tłoków lub radełkowań niż odrysowywanie ich tuszem na biało-czarno. Tę drugą spopularyzował w końcu XIX w. angielski badacz William H. J. Weale; w Polsce zaś stosowana była m.in. przez Ludwikę Dobrzyńską-Rybicką (1918) i Annę Lewicką-Kamińską (1956). W ciągu XX w., za sprawą takich badaczy jak Konrad Haebler, Ernst Kyriss, Ilse Schunke czy Konrad von Rabenau p. o. stały się w kręgu niemieckim najpowszechniejszą formą odwzorowywania detali dekoracji introligatorskich, szybko oddziałującą na praktykę tegumentologiczną w innych krajach. W Polsce już w 1917 r. zastosował ją Adam Chmiel, a w okresie międzywojennym m.in. Kazimierz Piekarski – autor niezachowanego zbioru p. o. obejmującego ok. 1000 polskich introligatorni z XV-XVI w. W okresie powojennym większe zespoły p. o. zgromadzono pod kierunkiem Alodii Kaweckiej-Gryczowej w ramach prac nad Centralnym Katalogiem Inkunabułów; z kolei pod koniec lat 70. XX w. pokaźny zbiór p. o. (głównie z Biblioteki Jagiellońskiej) utworzyła Anna Lewicka-Kamińska. Współcześnie, mimo dostępności zaawansowanych technik reprodukcji cyfrowej o wysokiej rozdzielczości, p. o. nadal pozostają niezastąpionymi narzędziami w badaniach oprawoznawczych. Wyrazem tego są niektóre bazy opraw, zawierające wyłącznie p. o. lub fotografie wraz z p. o. Największy i stale rozbudowywany zbiór tego rodzaju zawiera Einbanddatenbank w ramach Staatsbibliothek – Preußischer Kulturbesitz w Berlinie (dane publikowane są na stronie https://www.hist-einband.de/); w Polsce zdigitalizowane p. o. znajdują się w bazie Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, powstałej w 2011 r. wg koncepcji Arkadiusza Wagnera (https://ptpn.locloud.pl/collections/).

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 # Kyriss 1951-1958;
 # Lewicka-Kamińska 1956, tabl. 2, 8-10, 14-18;
-# Goldschmidt 1967, II< tabl. XCIX-CX;
+# Goldschmidt 1967, II, tabl. XCIX-CX;
 # Laucevičius 1976;
 # Schunke 1979;

← poprzednia wersja		Wersja z 21:10, 12 paź 2021
Linia 24:		Linia 24:


−	Plik:Przerysy opraw, Przykład zestawu przerysów w. tl. z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, Verzierte gotische Einbaende..., Stuttgart 1965.jpg \| Przykład ~~zestawu~~ przerysów wycisków tłoków z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, ''Verzierte gotische Einbände''..., Stuttgart 1965	+	Plik:Przerysy opraw, Przykład zestawu przerysów w. tl. z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, Verzierte gotische Einbaende..., Stuttgart 1965.jpg \| Przykład tablicy z zestawem przerysów wycisków tłoków z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, ''Verzierte gotische Einbände''..., Stuttgart 1965

← poprzednia wersja		Wersja z 21:10, 12 paź 2021
Linia 18:		Linia 18:
	<gallery>		<gallery>

		+	Plik:Przerysy opraw, Przykład przerysu całej okładziny w artykule A. Chmiela, Z dawnych opraw..., 1917.jpg \| Przykład przerysu całej okładziny w artykule A. Chmiela, ''Z dawnych opraw''..., "Exlibris", 1917
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przerys superekslibrisu w dziele K. Piekarskiego, Superexlibrisy polskie..., Kraków 1929.jpg \| Przerys superekslibrisu w dziele K. Piekarskiego, ''Superexlibrisy polskie''..., Kraków 1929
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przykład zestawu przerysów w. tl. z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, Verzierte gotische Einbaende..., Stuttgart 1965.jpg \| Przykład zestawu przerysów wycisków tłoków z jednej oprawy w dziele E. Kyrissa, ''Verzierte gotische Einbände''..., Stuttgart 1965
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przykład tablicy w dziele E. Laucevičiusa, XV – XVIII a. knygų..., 1972, z przerysami dekor. kilku opraw.jpg \| Przykład tablicy w dziele E. Laucevičiusa, ''XV – XVIII a. knygų''..., Vilnius 1972, z przerysami dekoracji kilku opraw renesansowych
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przykład tablicy w dziele I. Schunke, Die Schwenke Sammlung...1979 z przerysami różnych form rozet gotyckich.jpg \| Przykład tablicy w dziele I. Schunke, ''Die Schwenke Sammlung''...Berlin 1979 z przerysami różnych form rozet gotyckich
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przykłady przersów opraw w bazie Einbanddatenbank prow. w ramach SB....jpg \| Przykłady przerysów wycisków tłoków w bazie ''Einbanddatenbank'' prowadzonej w ramach Staatsbibliothek – Preußischer Kulturbesitz w Berlinie
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Przykład arkusza z zebranymi przerysami dekoracji jednej oprawy przezn. do Bazy Opraw PTPN, przerysy aut. A. Wagner.jpg \| Przykład arkusza z zebranymi przerysami dekoracji jednej oprawy przeznaczonymi do Bazy Opraw PTPN, przerysy: A. Wagner, 2011
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Czarno-białe rysunki dekoracji opraw w dziele W. H. J. Wheale i L. Taylor, Early stamped..., 1922.jpg \| Czarno-białe rysunki dekoracji opraw w dziele W. H. J. Wheale'a i L. Taylora, ''Early stamped''..., London 1922
		+
		+
		+	Plik:Przerysy opraw, Czarno-białe rysunki dekoracji opraw w dziele H. Lewickiej-Kamińskiej, Renesansowy księgozbiór..., 1956.jpg \| Czarno-białe rysunki dekoracji opraw w dziele H. Lewickiej-Kamińskiej, ''Renesansowy księgozbiór''..., Wrocław 1956

	</gallery>		</gallery>

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 [[Bazy opraw]] <br>
 [[Identyfikacja oprawy]] <br>
-[[Opis oprawy]] <br>
+[[Katalogowanie opraw]] <br>
 ==Grafika==