Prasy introligatorskie - Historia wersji

Ela: /* Prasa wolnostojąca */

2022-09-28T20:25:57Z

‎Prasa wolnostojąca

Ela: /* Przypisy */

2022-09-28T20:24:37Z

‎Przypisy

Ela: /* Prasa belkowa do złocenia */

2022-05-06T20:21:53Z

‎Prasa belkowa do złocenia

Ela: /* Prasa belkowa */

2022-05-06T20:16:31Z

‎Prasa belkowa

Ela o 09:16, 30 kwi 2022

2022-04-30T09:16:29Z

Ela o 17:21, 14 lut 2021

2021-02-14T17:21:39Z

Urszula: /* Prasa belkowa */ uzupełnienie term. ang.

2021-02-03T17:41:10Z

‎Prasa belkowa: uzupełnienie term. ang.

Urszula: /* Prasa wolnostojąca, kolumienkowa (filarowa) */ uzupełnienie term. ang.

2020-12-28T21:54:01Z

‎Prasa wolnostojąca, kolumienkowa (filarowa): uzupełnienie term. ang.

Urszula: /* Prasa belkowa */ uzupełnienie term. ang.

2020-12-28T21:48:07Z

‎Prasa belkowa: uzupełnienie term. ang.

Urszula: /* Prasa belkowa leżąca */ korekta term. ang.

2020-12-28T21:43:12Z

‎Prasa belkowa leżąca: korekta term. ang.

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 (prasa kolumienkowa, filarowa) (ang. standing press)
-Prasa składa się z nieruchomej podstawy, w której zamocowane są dwie (a w wielkich prasach cztery) kolumny. Ponad ruchomą płytą, na końcu filarów znajduje się stała poprzeczka, przez jej środek przechodzi śruba, poruszana przy pomocy koła, rączek lub dźwigni, na której zawieszona jest płyta górna. W najstarszych modelach prasy były wykonane z drewna, śruba była uruchamiana przy pomocy drążka. Wielkie prasy służyły do odciskania wody z papieru w papierniach, mniejsze mogły być używane w introligatorniach do prasowania książek. Od XIX wieku prasy wykonywano z żelaza lub żeliwa. Prasy stołowe o małych rozmiarach (ang. nipping presses), obok przeznaczenia introligatorskiego, były wykorzystywane w pracach biurowych. Prasy większych rozmiarów to prasy wolnostojące, z kołem zamachowym z dobijakiem (French standing presses). Niektóre posiadają mechanizm nastawiania odległości pomiędzy płytami, a prasowanie i zwalnianie nacisku dokonuje się za pomocy dźwigni.
+Prasa składa się z nieruchomej podstawy, w której zamocowane są dwie (a w wielkich prasach cztery) kolumny. Ponad ruchomą płytą, na końcu filarów znajduje się stała poprzeczka, przez jej środek przechodzi śruba, poruszana przy pomocy koła, rączek lub dźwigni, na której zawieszona jest płyta górna. W najstarszych modelach prasy były wykonane z drewna, śruba była uruchamiana przy pomocy drążka. Wielkie prasy służyły do odciskania wody z papieru w papierniach, mniejsze mogły być używane w introligatorniach do prasowania książek. Od XIX wieku prasy wykonywano z żelaza lub żeliwa. Prasy stołowe o małych rozmiarach (ang. nipping presses), pierwotnie były wykorzystywane w pracach biurowych (do kopiowania dokumentów), a stąd trafiły do introligatorni. Prasy większych rozmiarów to prasy wolnostojące, z kołem zamachowym z dobijakiem (French standing presses). Niektóre posiadają mechanizm nastawiania odległości pomiędzy płytami, a prasowanie i zwalnianie nacisku dokonuje się za pomocy dźwigni.
 ===Prasa do oporkowania===

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 # Z. Zjawiński, Introligatorstwo, Warszawa 1965, s. 37-38, 42.
-#I. Pietruczuk, H. Godlewski, W. Jędrych, Technika i technologia introligatorstwa przemysłowego, Warszawa 1985, s. 83-86.
+# I. Pietruczuk, H. Godlewski, W. Jędrych, Technika i technologia introligatorstwa przemysłowego, Warszawa 1985, s. 83-86.
+# P. Czołczyński, Drugie życie pewnej prasy, "Świat Druku" 2022, nr 6, s. 14.
 ----
 Autor: '''E.P.'''

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 (ang. finishing press)
-Prasa charakteryzująca się tym, że ma belki pomiędzy śrubami ukośnie sfazowane lub też płaskie deski. Jedna z belek/desek jest ruchoma, ma nagwintowane otwory, a drewniane śruby podczas dokręcania samoczynnie zbliżają belki do siebie. Poza złoceniem grzbietów, prasy mogą być wykorzystywane do opracowania garbów oraz haftowania kapitałek. Siła ściskania takiej prasy jest niezbyt duża.
+Prasa charakteryzująca się tym, że ma belki z jednej strony ukośnie sfazowane lub też zbudowana jest z płaskich desek. Jedna z belek/desek jest ruchoma, ma nagwintowane otwory, a drewniane śruby podczas dokręcania samoczynnie zbliżają belki do siebie. Poza złoceniem grzbietów, prasy mogą być wykorzystywane do opracowania garbów oraz haftowania kapitałek. Siła ściskania takiej prasy jest niezbyt duża.
 Wilhelm Leo skonstruował prasę, która dzięki umieszczeniu na wysięgniku, umożliwia obracanie i dostosowanie kąta do wykonywanej pracy. Prasa stosowana w złoceniu, opracowaniu grzbietu, haftowaniu kapitałki itp.) w języku niemieckim nosi znamienną nazwę "Dritte Hand" (trzecia ręka).

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 (ang. lying/laying press)
-Prasa zbudowana jest z dwóch belek drewnianych. Na obu ich skrajach znajdują się drewniane lub metalowe śruby, z tym że w dolnej belce śruba jest zamocowana na stałe, a przez górną przechodzi na wylot. Nad belką znajduje się nakrętka, w postaci podłużnego klocka. Może ona mieć rączki służące do silnego dokręcenia prasy, jeśli ich nie ma, to uzupełniającym narzędziem jest [[pachołek]] (niem. Preßbengel), nakładany na nakrętkę. Dodatkowym wyposażaniem jest podstawka (niem. Preßknecht), drewniany stojak równy wysokości stołu, służący na oparcie prasy jedną stroną  na stole, a drugą na podstawce (w przypadku gdy z dołu prasy wystaje książka, uniemożliwiająca ustawienie prasy na stole).
+Prasa zbudowana jest z dwóch belek drewnianych. Na obu ich skrajach znajdują się drewniane lub metalowe śruby, z tym że w dolnej belce śruba jest zamocowana na stałe, a przez górną przechodzi na wylot. Nad belką znajduje się nakrętka, w postaci podłużnego klocka. Może ona mieć rączki służące do silnego dokręcenia prasy, jeśli ich nie ma, to uzupełniającym narzędziem jest [[pachołek]] (niem. Preßbengel), nakładany na nakrętkę. Dodatkowym wyposażaniem jest podstawka (niem. Preßknecht), drewniany stojak równy wysokości stołu, umożliwiający poziome ustawienie prasy, jedną stroną na stole, a drugą na podstawce (wykorzystywane w sytuacji, gdy zaprasowana książka wystaje z dołu prasy).
-Prasa belkowa służy do wielu czynności, np. do prasowania i suszenia książek, bloków książkowych, składek lub kart umieszczonych w deskach, do nacinania grzbietów, do obcinania krawędzi i ich do szlifowania oraz zdobienia, do haftowania kapitałek, do opracowania grzbietów i garbów, do ręcznego złocenia na grzbiecie, a nawet do wycisków z użyciem płaskich plakiet. Prasy służące do opracowania i suszenia książek z prawdziwymi zwięzami mogą mieć nabite kołeczki, służące do naciągania sznurków oplatających garby. Prasy do obcinania książek (ang. cutting presses) przy użycia hebla lub okrągłego noża mogą mieć wstawioną wystającą deskę służącą za prowadnicę i okute blachą krawędzie.
+Prasa belkowa służy do wielu czynności, np. do prasowania i suszenia książek, bloków książkowych, składek lub kart umieszczonych w deskach, do nacinania grzbietów, do obcinania krawędzi i ich do szlifowania oraz zdobienia, do haftowania kapitałek, do opracowania grzbietów i garbów, do ręcznego złocenia na grzbiecie, a nawet do wycisków z użyciem płaskich plakiet. Prasy służące do opracowania grzbietów książek z prawdziwymi zwięzami mogą mieć nabite kołeczki, służące do naciągania sznurków oplatających garby. Prasy do obcinania książek (ang. cutting presses) przy użycia hebla lub okrągłego noża mogą mieć wprowadzoną wystającą deskę służącą za prowadnicę i okute blachą krawędzie.
 ===Prasa belkowa do złocenia===

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Prasy introligatorskie==
-(ang. press (l. poj.), niem. Presse, Klotzpresse, fr. presse, wł. pressa)
+(ang. press, niem. Presse, Klotzpresse, fr. presse, wł. pressa)
 Urządzenie lub maszyna służące do ściskania materiałów. Składa się z dwóch płaszczyzn, z których jedna jest nieruchoma, a druga przesuwa się (przybliża), w rezultacie zbliżenia płyt obiekt podlega ściskaniu.
@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 Prasa charakteryzująca się tym, że ma belki pomiędzy śrubami ukośnie sfazowane lub też płaskie deski. Jedna z belek/desek jest ruchoma, ma nagwintowane otwory, a drewniane śruby podczas dokręcania samoczynnie zbliżają belki do siebie. Poza złoceniem grzbietów, prasy mogą być wykorzystywane do opracowania garbów oraz haftowania kapitałek. Siła ściskania takiej prasy jest niezbyt duża.
 ===Prasa belkowa leżąca===
-Początkowo w kręgu introligatorstwa francuskiego, a współcześnie w europejskim artystycznym rzemiośle introligatorskim używana jest duża prasa belkowa, zamocowana poziomo, na stałe do stelaża, stanowiąc stanowisko robocze zwane po angielsku 'lying press and plough'. Introligatornie artystyczne często rezygnują z używania mechanicznych gilotyn, a obcinanie krawędzi odbywa się ręcznie na takich prasach, z użyciem hebla. Stanowiska są wielofunkcyjne, używa się je do oporkowania, dekoracji krawędzi, złocenia grzbietów.
+(prasa do obcinania) (ang. lying press and plough)
-===Prasa wolnostojąca, kolumienkowa (filarowa)===
+Początkowo w kręgu introligatorstwa francuskiego, a współcześnie w europejskim artystycznym rzemiośle introligatorskim używana jest duża prasa belkowa, zamocowana poziomo, na stałe do stelaża. Introligatornie artystyczne często rezygnują z używania mechanicznych gilotyn, a obcinanie krawędzi odbywa się ręcznie na takich prasach, z użyciem hebla. Stanowiska są wielofunkcyjne, używa się je do oporkowania, dekoracji krawędzi, złocenia grzbietów.
-Prasa składa się z nieruchomej podstawy, w której zamocowane są dwie (a w wielkich prasach cztery) kolumny. Ponad ruchomą płytą, na końcu filarów znajduje się stała poprzeczka, przez jej środek przechodzi śruba, poruszana przy pomocy koła, rączek lub dźwigni, na której zawieszona jest płyta górna. W najstarszych modelach prasy były wykonane z drewna, z śruba była uruchamiana przy pomocy drążka. Wielkie prasy służyły do odciskania papieru w papierniach, mniejsze mogły być używane w introligatorniach do prasowania książek. Od XIX wieku prasy wykonywano z żelaza lub żeliwa. Prasy stołowe o małych rozmiarach (ang. nipping presses), obok przeznaczenia introligatorskiego, były wykorzystywane w pracach biurowych. Prasy większych rozmiarów to prasy wolnostojące (ang. standing presses), z kołem zamachowym z dobijakiem (French standing presses). Niektóre posiadają mechanizm nastawiania odległości pomiędzy płytami, a prasowanie i zwalnianie nacisku dokonuje się za pomocy dźwigni.
 ===Prasa do oporkowania===
@@ Linia 39: / Linia 45: @@
 <gallery>
 File:Prasa belkowa.jpg|Prasa belkowa
 File:Prasa do obcinania.JPG|Prasa do obcinania z prowadnicą i belką okutą blachą
 File:Prasa do ręcznego złocenia grzbietów.JPG|Prasa belkowa do złocenia
 File:Prasa kolumienkowa stołowa.jpg|Prasa kolumienkowa stołowa
 File:Prasa kolumienkowa wolnostojąca.jpg|Prasa kolumienkowa wolnostojąca
 </gallery>

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 ===Prasa belkowa===
-(ang. lying press)
+(ang. lying/laying press)
 Prasa zbudowana jest z dwóch belek drewnianych. Na obu ich skrajach znajdują się drewniane lub metalowe śruby, z tym że w dolnej belce śruba jest zamocowana na stałe, a przez górną przechodzi na wylot. Nad belką znajduje się nakrętka, w postaci podłużnego klocka. Może ona mieć rączki służące do silnego dokręcenia prasy, jeśli ich nie ma, to uzupełniającym narzędziem jest [[pachołek]] (niem. Preßbengel), nakładany na nakrętkę. Dodatkowym wyposażaniem jest podstawka (niem. Preßknecht), drewniany stojak równy wysokości stołu, służący na oparcie prasy jedną stroną  na stole, a drugą na podstawce (w przypadku gdy z dołu prasy wystaje książka, uniemożliwiająca ustawienie prasy na stole).