Papirus - Historia wersji

Meg: /* Właściwości */

2022-02-19T12:35:31Z

‎Właściwości

Meg: /* Technologia */

2022-02-19T12:33:28Z

‎Technologia

Meg: /* Historia */

2022-02-19T12:27:06Z

‎Historia

Meg: /* Przypisy */

2021-09-17T11:18:09Z

‎Przypisy

Ela: /* Zobacz też */

2021-09-13T12:01:21Z

‎Zobacz też

Ela: /* Papirus */

2021-09-13T11:59:42Z

‎Papirus

Ela o 11:58, 13 wrz 2021

2021-09-13T11:58:57Z

Urszula: /* Papirus */ uzupełn. term. ang.

2021-01-06T16:37:14Z

‎Papirus: uzupełn. term. ang.

Meg: Utworzono nową stronę "==Papirus== Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus) ==Historia== Wyrób papirusu jest związany z t..."

2020-02-17T18:26:03Z

Utworzono nową stronę "==Papirus== Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus) ==Historia== Wyrób papirusu jest związany z t..."

Nowa strona

==Papirus==
Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus)

==Historia==
Wyrób papirusu jest związany z tradycją cywilizacji europejskiej, wywodzącej się ze starożytnego Egiptu. W Egipcie używano papirusu od ok. 3000 p.n.e.. Głównym ośrodkiem produkcji była Aleksandria. W starożytnym Egipcie papirus stanowił liczący się materiał eksportowy, był tam najistotniejszym nośnikiem pisarskim, eksportowano go też do innych krajów. Do Grecji dotarł w VII w.p.n.e., a do Rzymu w III. Po skolonizowaniu Egiptu przez Rzymian (30r.p.n. e.) wytwórnie papirusu powstały także w okolicach Rzymu, przy czym bazowano na surowcu egipskim. Ptolemeusz w II w.p.n.e. nałożył na wywóz papirusu cło, co przyczyniło się w Pergamonie do wytwarzania na szeroką skalę nowego materiału pisarskiego - pergaminu. Arabowie, po zdobyciu Egiptu w 634 r. prowadzili tam nadal produkcje papirusu, aż do X w.

==Technologia==
Do wyrobu papirusu przydatna jest jedynie dolna (do 60 cm) część łodyg (il. 1). Rdzeń o przekroju zbliżonym do trójkąta tnie się wzdłuż na paski o grubości ok. 3mm (il. 2). Paski te umieszcza się na płaskiej płycie i ubija drewnianą pałką, zwilżając je wodą. Następnie zanurza się w wodzie i ponownie ubija, aż do uzyskania znacznego spęcznienia, które ujawnia się w postaci przeświecalności, plastyczności, a także opadaniu na dno naczynia. Napęczniałe paski układa się na płaskiej płycie równolegle do siebie, nieznacznie nakładając jeden na drugi. Po ułożeniu jednej warstwy nakłada się drugą w kierunku prostopadłym do poprzedniej (il. 3). Końcowym etapem jest prasowanie, przy czym wydzielający się sok skleja paski w jednolitą masę. Po wygładzeniu kością słoniową, muszlą lub fiszbinem suszy się karty na słońcu.

==Właściwości==
Papirus jest materiałem pisarskim dwustronnym, przy czym jeśli był w postaci zwoju, to prawą jego stronę (pisarską) stanowiła ta strona, w której paski były ułożone równolegle do długości wstęgi. Przy czym do tworzenia zwojów był bardzo dobrym materiałem, a do kodeksów nadawał się mniej, toteż te ostatnie należą do rzadkości. W średniowieczu najdłużej używany był papirus w kancelariach królewskich (do IX w.), a w papieskiej do poł. XI w.

==Zobacz też==
[[Indeks alfabetyczny ]] 
[[Papier]] 
[[Papier ręcznie czerpany]] 
[[Papier ręcznie czerpany żeberkowy]] 
[[Papier ręcznie czerpany welinowy]] 
[[Pergamin]] 
[[Tapa]] 

==Grafika==

<gallery>
File:DSCF0910.JPG|il. 1. Przekroje poprzeczne łodygi papirusu na różnych wysokościach, ukazujące różnice w powierzchni przekroju oraz w gęstości ułożenia wiązek naczyniowo-włóknistych osadzonych w masie komórek miękiszowych, wg H. Ragaba (Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 14)
File:DSCF0911.JPG|il. 2. Sposób cięcia łodygi papirusu na paski grubości ok. 3 mm, wg H. Ragaba (Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 14)
File:DSCF0912.JPG|il. 3. Struktura papirusu, dwuwarstwowa na niewielką zakładkę, wg H. Ragaba (Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 15)

</gallery>

==Przypisy==
# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991.
# Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971.
# Grycz J., Z dziejów i techniki książki, Wrocław 1951.
# Jakucewicz S., Wstęp do papiernictwa, Warszawa 2014.
# Współczesne polskie introligatorstwo i papiernictwo. Mały słownik encyklopedyczny, Ossolineum 1986.

----
Autor: '''M.P.G.'''

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ===Właściwości===
-Papirus jest materiałem pisarskim dwustronnym, przy czym jeśli był w postaci zwoju, to prawą jego stronę (pisarską) stanowiła ta strona, w której paski były ułożone  równolegle do długości wstęgi. Przy czym do tworzenia zwojów był bardzo dobrym materiałem, a do kodeksów nadawał się mniej, toteż te ostatnie należą do rzadkości. W średniowieczu najdłużej używany był papirus w kancelariach królewskich (do IX w.), a w papieskiej do poł. XI w.
+Papirus jest materiałem pisarskim dwustronnym, przy czym jeśli był w postaci zwoju, to prawą jego stronę (pisarską) stanowiła ta strona, w której paski były ułożone  równolegle do długości wstęgi. Przy czym do tworzenia zwojów był bardzo dobrym materiałem, a do kodeksów ze względu na kruchość materiału nadawał się mniej. W średniowieczu najdłużej używany był papirus w kancelariach królewskich (do IX w.), a w papieskiej do poł. XI w.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 ===Technologia===
-Do wyrobu papirusu przydatna jest jedynie dolna (do 60 cm) część łodyg (il. 1). Rdzeń o przekroju zbliżonym do trójkąta tnie się wzdłuż na paski o grubości ok. 3mm (il. 2). Paski te umieszcza się na płaskiej płycie i ubija drewnianą pałką, zwilżając je wodą. Następnie zanurza się w wodzie i ponownie ubija, aż do uzyskania znacznego spęcznienia, które ujawnia się w postaci przeświecalności, plastyczności, a także opadaniu na dno naczynia. Napęczniałe paski układa się na płaskiej płycie równolegle do siebie, nieznacznie nakładając jeden na drugi. Po ułożeniu jednej warstwy nakłada się drugą w kierunku prostopadłym do poprzedniej (il. 3). Końcowym etapem jest prasowanie, przy czym wydzielający się sok skleja paski w jednolitą masę. Po wygładzeniu kością słoniową, muszlą lub fiszbinem suszy się karty na słońcu.
+Do wyrobu papirusu przydatna jest jedynie dolna (do 60 cm) część łodyg (il. 1). Mechanicznie usuwany jest naskórek rośliny, a następnie rdzeń o przekroju zbliżonym do trójkąta tnie się wzdłuż na paski o grubości ok. 3mm (il. 2). Paski te umieszcza się na płaskiej płycie i ubija drewnianą pałką, zwilżając je wodą. Następnie zanurza się w wodzie w celu nasiąknięcia wodą i ponownie ubija, aż do uzyskania znacznego spęcznienia, które ujawnia się w postaci przeświecalności, plastyczności, a także opadaniu na dno naczynia. Napęczniałe paski układa się na płaskiej płycie równolegle do siebie, nieznacznie nakładając jeden na drugi. Po ułożeniu jednej warstwy nakłada się drugą w kierunku prostopadłym do poprzedniej (il. 3). Końcowym etapem jest prasowanie, przy czym wydzielający się śluz skleja paski w jednolity materiał. Po wygładzeniu kością słoniową, muszlą lub fiszbinem suszy się karty na słońcu.
 ===Właściwości===

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 ===Historia===
-Wyrób papirusu jest związany z tradycją cywilizacji europejskiej, wywodzącej się ze starożytnego Egiptu. W Egipcie używano papirusu od ok. 3000 p.n.e.. Głównym ośrodkiem produkcji była Aleksandria. W starożytnym Egipcie papirus stanowił liczący się materiał eksportowy, był tam najistotniejszym nośnikiem pisarskim, eksportowano go też do innych krajów. Do Grecji dotarł w VII w.p.n.e., a do Rzymu w III. Po skolonizowaniu Egiptu przez Rzymian (30r.p.n. e.) wytwórnie papirusu powstały także w okolicach Rzymu, przy czym bazowano na surowcu egipskim. Ptolemeusz w II w.p.n.e. nałożył na wywóz papirusu cło, co przyczyniło się w Pergamonie do wytwarzania na szeroką skalę nowego materiału pisarskiego - pergaminu. Arabowie, po zdobyciu Egiptu w 634 r. prowadzili tam nadal produkcje papirusu, aż do X w.
+Wyrób papirusu jest związany z tradycją cywilizacji europejskiej, wywodzącej się ze starożytnego Egiptu. W Egipcie używano papirusu od ok. 3000 p.n.e. Głównym ośrodkiem produkcji była Aleksandria. W starożytnym Egipcie papirus stanowił liczący się materiał eksportowy, był tam najistotniejszym nośnikiem pisarskim, eksportowano go też do innych krajów. Do Grecji dotarł ok. VII w.p.n.e. Po skolonizowaniu Egiptu przez Rzymian (30 r.p.n.e.) wytwórnie papirusu powstały także w okolicach Rzymu, przy czym bazowano na surowcu egipskim. Ptolemeusz w II w. p.n.e. nałożył na wywóz papirusu cło, co przyczyniło się w Pergamonie do wytwarzania na szeroką skalę nowego materiału pisarskiego - pergaminu. Arabowie, po zdobyciu Egiptu w 634 r. prowadzili tam nadal produkcje papirusu, aż do X w.
 ===Technologia===

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
 [[Papier]] <br>
 [[Pergamin]] <br>
 [[Tapa]] <br>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Papirus==
-(ang. papyrus)
+(ang. papyrus, fr. papyrus, niem. Papyrus)
 Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus)
@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ===Właściwości===
 Papirus jest materiałem pisarskim dwustronnym, przy czym jeśli był w postaci zwoju, to prawą jego stronę (pisarską) stanowiła ta strona, w której paski były ułożone  równolegle do długości wstęgi. Przy czym do tworzenia zwojów był bardzo dobrym materiałem, a do kodeksów nadawał się mniej, toteż te ostatnie należą do rzadkości. W średniowieczu najdłużej używany był papirus w kancelariach królewskich (do IX w.), a w papieskiej do poł. XI w.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 ==Przypisy==
-# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991.
+# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze. Warszawa 1991, s. 11-16.
-# Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971.
+# Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971, szp. 1808-1810.
-# Grycz J., Z dziejów i techniki książki, Wrocław 1951.
-# Jakucewicz S., Wstęp do papiernictwa, Warszawa 2014.
-# Współczesne polskie introligatorstwo i papiernictwo. Mały słownik encyklopedyczny, Ossolineum 1986.
 ----
 Autor: '''M.P.B.'''

← poprzednia wersja		Wersja z 16:37, 6 sty 2021
Linia 1:		Linia 1:
	==Papirus==		==Papirus==
		+	(ang. papyrus)
		+
	Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus)		Materiał pisarski wyrabiany z białego rdzenia (miękiszu) łodygi rośliny papirus (łac. Cyperus papyrus)