Papiery z Herrnhut - Historia wersji

Ela o 14:40, 18 mar 2022

2022-03-18T14:40:35Z

Ela o 14:31, 18 mar 2022

2022-03-18T14:31:20Z

Meg: /* Przypisy */

2021-09-17T17:51:33Z

‎Przypisy

Meg: /* Zobacz też */

2021-09-17T17:48:11Z

‎Zobacz też

Ela o 15:25, 14 wrz 2021

2021-09-14T15:25:38Z

Meg o 19:14, 30 paź 2019

2019-10-30T19:14:51Z

Meg o 09:34, 5 kwi 2019

2019-04-05T09:34:55Z

Meg o 09:33, 5 kwi 2019

2019-04-05T09:33:02Z

Meg o 09:31, 5 kwi 2019

2019-04-05T09:31:32Z

Meg o 09:29, 5 kwi 2019

2019-04-05T09:29:07Z

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (ang. Herrnhut paper, niem. Herrnhuter Kleisterpapier, Herrenhüter Papier)
-Papiery klajstrowe narzędziowe pochodzące z Herrnhut.
+Papiery klajstrowe narzędziowe o charakterystycznym sposobie dekoracji, wypracowanym w wytwórni papierów w Herrnhut.
 ==Historia==
-W 1765 roku grupa sióstr należąca do wspólnoty religijnej Braci Morawskich w Herrnhut (Saksonia) utworzyła manufakturę wytwarzającą papiery dekoracyjne w technice klajstrowej. Przypuszcza się, że inicjatorem założenia manufaktury był introligator David Hans, który dołączył do wspólnoty w 1731 roku. Siostry stworzyły tak charakterystyczny indywidualny styl, że nie sposób pomylić tych papierów z innymi. Charakterystyczna była nie tylko ich kolorystyka (kompozycje barwne na bazie błękitu pruskiego, jasnego i ciemnego karminu oraz oliwkowej zieleni) ale także wzornictwo uzyskane przy pomocy specjalnych grzebieni (il. 1).
+W 1765 roku grupa sióstr należąca do wspólnoty religijnej Braci Morawskich w Herrnhut (Saksonia) utworzyła manufakturę wytwarzającą papiery dekoracyjne w technice klajstrowej. Przypuszcza się, że inicjatorem założenia manufaktury był introligator David Hans, który dołączył do wspólnoty w 1731 roku. Siostry stworzyły charakterystyczny indywidualny styl wzorniczy uzyskany przy pomocy specjalnych grzebieni (il. 1). Charakterystyczna była także ich kolorystyka, kompozycje barwne na bazie błękitu pruskiego, jasnego i ciemnego karminu oraz oliwkowej zieleni.
-Początkowo papiery z Herrnhut zyskały dużą popularność we wschodnich i centralnych Niemczech, z czasem rozprzestrzeniły się na terenie całej Europy. Od 1766 r. manufaktura, za sprawą brata Andreasa Schloezera, została przeniesiona do Fulneck w Wielkiej Brytanii. W statucie założenia manufaktury istniał zapis zobowiązujący do zachowania tajemnicy wytwarzania tych papierów. Przez pierwsze trzy lata istnienia manufaktury papiery z  Fulneck (il. 2) mogły być sprzedawane jedynie w sklepie należącym do zgromadzenia, potem były eksportowane do wielu innych miejsc na terenie Wielkiej Brytanii. Około 1780 produkcja papierów w Fulneck znacznie zmalała, a w 1799 roku całkowicie zaniechano tam ich wytwarzania. Natomiast wraz z emigrującymi do USA Braćmi Morawskimi powstały manufaktury przy wspólnotach w Pensylwanii i Karolinie Północnej.
-==Technika wykonania==
+Początkowo papiery z Herrnhut zyskały dużą popularność we wschodnich i centralnych Niemczech, z czasem rozprzestrzeniły się na terenie całej Europy. Od 1766 r. manufaktura, za sprawą brata Andreasa Schloezera, została przeniesiona do Fulneck w Wielkiej Brytanii. W statucie manufaktury w Fulneck istniał zapis zobowiązujący do zachowania tajemnicy wytwarzania tych papierów. Przez pierwsze trzy lata papiery z  Fulneck (il. 2) mogły być sprzedawane jedynie w sklepie należącym do zgromadzenia, potem były eksportowane do wielu innych miejsc na terenie Wielkiej Brytanii. Około 1780 produkcja papierów w Fulneck znacznie zmalała, a w 1799 roku całkowicie zaniechano tam ich wytwarzania. Natomiast wraz z emigrującymi do USA Braćmi Morawskimi powstały manufaktury przy wspólnotach w Pensylwanii i Karolinie Północnej.
-Na papier nakłada się jedną po drugiej warstwę "czystego" i następnie zabarwionego klajstru. Następnie wybrane narzędzie, tj. grzebień, wałek, matrycę, gąbeczki przeciąga się po powierzchni papieru tak, aby uzyskać zaplanowany wzór. W ten sposób kolorowa warstwa klajstru zostaje zdjęta i ukazuje się biały wzór: wijący się, ząbkowany lub w kratkę. W przestrzeniach między liniami można odbić drewniane stemple, które "zabiorą" kolorowy klajster lub można posmarować je klajstrem w innym kolorze.
 ==Zobacz też==
+[[Indeks alfabetyczny]] <br>
 [[Papiery klajstrowe]] <br>
+[[Papier klajstrowy narzędziowy]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-papier z Herrnhut, ang. Herrnhut paper, niem. Herrnhuter Kleisterpapier, Herrenhüter Papier
+Papiery klajstrowe narzędziowe pochodzące z Herrnhut.
-−
-Papiery dekoracyjne zaliczane do rodzaju papierów klajstrowych narzędziowych.
 ==Historia==

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 ==Przypisy==
-# Cloonan M. V. Early bindings in Paper a Brief History of Hand-Made Paper-Covered Books with Multilingual Glossary, 1990.
+# Cloonan M. V. Early bindings in Paper a Brief History of Hand-Made Paper-Covered Books with Multilingual Glossary, 1990, s. 67.
-# Schmoller T., To Brighten Things Up: the Schmoller Collection of Decorated Papers, Manchester, 2008.
+# Schmoller T., To Brighten Things Up: the Schmoller Collection of Decorated Papers, Manchester, 2008, s.6-9, 16-20.
-# Siemieniako E., Praca magisterska teoretyczno-badawcza: Dekoracyjne papiery ręcznie wykonywane stosowane w oprawach książek od XV do XVIII w. Katalog zbiorów papierów dekoracyjnych w oprawach książek Biblioteki Kórnickiej PAN, wydruk komputerowy,(promotor: M. Pronobis-Gajdzis), UMK, Toruń 2018.
+# Siemieniako E., Praca magisterska teoretyczno-badawcza: Dekoracyjne papiery ręcznie wykonywane stosowane w oprawach książek od XV do XVIII w. Katalog zbiorów papierów dekoracyjnych w oprawach książek Biblioteki Kórnickiej PAN, wydruk komputerowy,(promotor: M. Pronobis-Gajdzis), UMK, Toruń 2018, s. 70-73.
-# Sutter S., Wrapped in Color: A Survey of Paste Paper Bookbindings, Chicago, 1994.
+# Sutter S., Wrapped in Color: A Survey of Paste Paper Bookbindings, Chicago, 1994, s. 6-7.
-# Wolfe R. J., Marbled Papers: Its History, Techniques and Patterns, Filadelfia, 1990.
+# Wolfe R. J., Marbled Papers: Its History, Techniques and Patterns, Filadelfia, 1990, s. 25.
 ----
-Autor: '''MPG'''
+Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 ==Zobacz też==
-[[Indeks alfabetyczny ]] <br>
+[[Papiery klajstrowe]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 ==Technika wykonania==
 Na papier nakłada się jedną po drugiej warstwę "czystego" i następnie zabarwionego klajstru. Następnie wybrane narzędzie, tj. grzebień, wałek, matrycę, gąbeczki przeciąga się po powierzchni papieru tak, aby uzyskać zaplanowany wzór. W ten sposób kolorowa warstwa klajstru zostaje zdjęta i ukazuje się biały wzór: wijący się, ząbkowany lub w kratkę. W przestrzeniach między liniami można odbić drewniane stemple, które "zabiorą" kolorowy klajster lub można posmarować je klajstrem w innym kolorze.
 ==Zobacz też==
@@ Linia 38: / Linia 30: @@
 # Sutter S., Wrapped in Color: A Survey of Paste Paper Bookbindings, Chicago, 1994.
 # Wolfe R. J., Marbled Papers: Its History, Techniques and Patterns, Filadelfia, 1990.
 ----
 Autor: '''MPG'''

← poprzednia wersja		Wersja z 09:34, 5 kwi 2019
Linia 1:		Linia 1:

	papier z Herrnhut, ang. Herrnhut paper, niem. Herrnhuter Kleisterpapier, Herrenhüter Papier		papier z Herrnhut, ang. Herrnhut paper, niem. Herrnhuter Kleisterpapier, Herrenhüter Papier
		+
		+	Papiery dekoracyjne zaliczane do rodzaju papierów klajstrowych narzędziowych.

	==Historia==		==Historia==

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 <gallery>
 File:6 klaj.jpg|il. 1. Obleczenie książki z papieru z Herrnhut.
-File:Bookbinders_3.jpg|il. 2. Papier klajstrowy z Fulneck (1766?)
+File:5 klaj.jpg|il. 2. Papier klajstrowy z Fulneck (1766?)
 </gallery>

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 ==Historia==
-W 1765 roku grupa sióstr należąca do wspólnoty religijnej Braci Morawskich w Herrnhut (Saksonia) utworzyła manufakturę wytwarzającą papiery dekoracyjne w technice klajstrowej. Przypuszcza się, że inicjatorem założenia manufaktury był introligator David Hans, który dołączył do wspólnoty w 1731 roku. Siostry stworzyły tak charakterystyczny indywidualny styl, że nie sposób pomylić tych papierów z innymi. Charakterystyczna była nie tylko kolorystyka ale także wzornictwo.
+W 1765 roku grupa sióstr należąca do wspólnoty religijnej Braci Morawskich w Herrnhut (Saksonia) utworzyła manufakturę wytwarzającą papiery dekoracyjne w technice klajstrowej. Przypuszcza się, że inicjatorem założenia manufaktury był introligator David Hans, który dołączył do wspólnoty w 1731 roku. Siostry stworzyły tak charakterystyczny indywidualny styl, że nie sposób pomylić tych papierów z innymi. Charakterystyczna była nie tylko ich kolorystyka (kompozycje barwne na bazie błękitu pruskiego, jasnego i ciemnego karminu oraz oliwkowej zieleni) ale także wzornictwo uzyskane przy pomocy specjalnych grzebieni (il. 1).
+Początkowo papiery z Herrnhut zyskały dużą popularność we wschodnich i centralnych Niemczech, z czasem rozprzestrzeniły się na terenie całej Europy. Od 1766 r. manufaktura, za sprawą brata Andreasa Schloezera, została przeniesiona do Fulneck w Wielkiej Brytanii. W statucie założenia manufaktury istniał zapis zobowiązujący do zachowania tajemnicy wytwarzania tych papierów. Przez pierwsze trzy lata istnienia manufaktury papiery z  Fulneck (il. 2) mogły być sprzedawane jedynie w sklepie należącym do zgromadzenia, potem były eksportowane do wielu innych miejsc na terenie Wielkiej Brytanii. Około 1780 produkcja papierów w Fulneck znacznie zmalała, a w 1799 roku całkowicie zaniechano tam ich wytwarzania. Natomiast wraz z emigrującymi do USA Braćmi Morawskimi powstały manufaktury przy wspólnotach w Pensylwanii i Karolinie Północnej.
-Początkowo papiery z Herrnhut zyskały dużą popularność we wschodnich i centralnych Niemczech, gdzie używane były w pracowniach introligatorskich. Z czasem, w ciągu pięćdziesięciu lat funkcjonowania manufaktury, papiery te rozprzestrzeniły się na terenie całej Europy. Za sprawą pochodzącego ze wspólnoty w Herrnhut brata Andreasa Schloezera tradycja wytwarzania papierów przeniosła się do ośrodka w Wielkiej Brytanii. Od 1766 roku w Fulneck, blisko Leeds kontynuowana była przez siostry ze zgromadzenia Braci Morawskich pod przewodnictwem siostry Margaret Woodhouse (Il. 50). Sposób wytwarzania papierów był pilnie strzeżony, w statucie założenia manufaktury w Fulneck znajdował się zapis zobowiązujący Andreasa Schloezera, aby nie pokazywał nikomu, oprócz osób dopuszczonych do „Tajemnicy”, jak się wykonuje tego rodzaju papiery. Przez pierwsze trzy lata istnienia manufaktury w Fulneck papiery klajstrowe mogły być sprzedawane jedynie w sklepie należącym do zgromadzenia. Zapisy pochodzące z księgi sprzedaży, świadczą o tym, że po upływie trzech lat papiery dekoracyjne wytwarzane w Fulneck były eksportowane do wielu innych sklepów na terenie Wielkiej Brytanii. Około 1780 produkcja papierów znacznie zmalała, aż w 1799 roku całkowicie zamarła341.
-Tradycja wytwarzania papieru z Herrnhut przeniosła się także do USA wraz z emigrującymi braćmi morawskimi, którzy zakładali swoje wspólnoty w Pensylwanii i Karolinie Północnej342
 ==Technika wykonania==
-Wykonuje się ten papier w sposób następujący: na papier nakłada się warstwę klajstru, a następnie natychmiast przygotowaną wcześniej warstwę silnie zabarwionego klajstru. Następnie rzemieślnik wybiera kawałek drewna o krawędzi wyciętej w odpowiedni kształt i prowadzi go po powierzchni papieru tak, aby uzyskać zaplanowany wzór. W wyniku tej czynności kolorowa warstwa klajstru zostaje zdjęta z powierzchni papieru i ukazuje się biały wzór: wijący się, ząbkowany lub w kratkę. W przestrzeniach między liniami można odbić drewniane stemple, które zabiorą kolor lub posmarowane klajstrem w innym kolorze. Można również użyć gąbeczek, które zabierając warstwę klajstru wytworzą odbicia w kształcie uroczych chmurek. Często rzemieślnik może użyć własnych palców zamiast drewnianych narzędzi”
+Na papier nakłada się jedną po drugiej warstwę "czystego" i następnie zabarwionego klajstru. Następnie wybrane narzędzie, tj. grzebień, wałek, matrycę, gąbeczki przeciąga się po powierzchni papieru tak, aby uzyskać zaplanowany wzór. W ten sposób kolorowa warstwa klajstru zostaje zdjęta i ukazuje się biały wzór: wijący się, ząbkowany lub w kratkę. W przestrzeniach między liniami można odbić drewniane stemple, które "zabiorą" kolorowy klajster lub można posmarować je klajstrem w innym kolorze.
 ===Lista===
@@ Linia 26: / Linia 24: @@
 <gallery>
-File:Bookbinders_2.jpg|Obrazek 1
+File:Bookbinders_2.jpg|il. 1. Obleczenie książki z papieru z Herrnhut.
-File:Bookbinders_3.jpg|Obrazek 2
+File:Bookbinders_3.jpg|il. 2. Papier klajstrowy z Fulneck (1766?)
 </gallery>
@@ Linia 33: / Linia 31: @@
 ==Przypisy==
-# Cloonan, 1991, s. 67. 336
+# Cloonan M. V. Early bindings in Paper a Brief History of Hand-Made Paper-Covered Books with Multilingual Glossary, 1990.
-# Schmoller, 2008, s
+# Schmoller T., To Brighten Things Up: the Schmoller Collection of Decorated Papers, Manchester, 2008.
-# Sutter, 1994,
+# Sutter S., Wrapped in Color: A Survey of Paste Paper Bookbindings, Chicago, 1994.
-# Wolfe, 1990, s. 25. 337  s. [6-7].
+# Wolfe R. J., Marbled Papers: Its History, Techniques and Patterns, Filadelfia, 1990.
-−
 ----
-Autor: '''E.P.'''
+Autor: '''MPG E.S.'''