Ornament - Historia wersji

Urszula: /* Ornament */ uzupełn. term. ang.

2021-12-31T21:45:18Z

‎Ornament: uzupełn. term. ang.

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-01-31T14:37:26Z

‎Zobacz też

Vagnerus: Utworzono nową stronę "===Ornament=== (z łac. ornare – opatrzyć, uzbroić, przystroić, lub ornamentum – uzbrojenie, strój, ozdoba) W polskiej terminologii artystycznej: pojedynczy mo..."

2021-01-31T14:36:30Z

Utworzono nową stronę "===Ornament=== (z łac. ornare – opatrzyć, uzbroić, przystroić, lub ornamentum – uzbrojenie, strój, ozdoba) W polskiej terminologii artystycznej: pojedynczy mo..."

Nowa strona

===Ornament===
(z łac. ornare – opatrzyć, uzbroić, przystroić, lub ornamentum – uzbrojenie, strój, ozdoba)

W polskiej terminologii artystycznej: pojedynczy motyw zdobniczy lub zespół motywów zdobniczych, występujący w pasowym lub ośrodkowym układzie, bądź jako dekoracja jednolicie pokrywająca powierzchnię dzieła. W dekoracji opraw ogromną rolę odgrywają pojedyncze motywy zdobnicze, które występują samodzielnie lub poprzez multiplikację są wprzęgnięte w jeden z wymienionych układów. Z tego względu w badaniach tegumentologicznych wskazane jest zawężenie pojęcia o. do zespołu motywów zdobniczych (często składających się z drobniejszych elementów). Jako dekoracja opraw mogą być uporządkowane na zasadzie multiplikacji lub alternacji, rzadko zaś inwersji (odwrócenia) i zmiany wielkości, czemu towarzyszy rytmizacja ich rozmieszczenia na powierzchni okładzin lub grzbietu. W zależności od motywów występujących w o. rozróżnia się przede wszystkim o. geometryczny (w tym linearny), floralny i zoomorficzny. Często jednak motywy należące do nich występują razem. W literaturze tematu podkreśla się, że podstawową cechą o. jest jego nierealistyczny, czy wręcz abstrakcyjny charakter, jako efekt odrzucenia ilustracyjności i operowania czystą formą. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w zdecydowanej większości o-ów stosowanych na oprawach, z wyjątkiem niektórych radełek figuralnych z XVI w. (np. sceny chłopskich zabaw wzorowane na grafice). Na przestrzeni dziejów o-y wykorzystywane w dekoracji opraw ulegały ciągłej ewolucji formalnej. Toteż każdy styl historyczny odznacza się charakterystycznymi dla niego o-i. Tyczy się to również o-ów wykorzystywanych na historyzujących oprawach (zwłaszcza z XIX w.), które choć wzorowane na dawnych o-ach, to podlegały różnorakim przekształceniom. Z tego względu znajomość o-ów z poszczególnych epok, krajów czy też ośrodków introligatorstwa (tudzież złotnictwa i hafciarstwa) okazuje się fundamentalnym wyzwaniem dla tegumentologa, warunkującym prawidłową identyfikację opraw.

==Zobacz też==

[[Indeks alfabetyczny ]] 
[[Alternacja]] 
[[Inwersja]] 
[[Motyw zdobniczy]] 
[[Multiplikacja]] 
[[Ośrodkowy układ dekoracji]] 
[[Pasowy układ dekoracji]] 
[[Rytmizacja]] 
[[Zmiana wielkości]] 

==Grafika==

<gallery>
Plik:Ornament utworzony z dwóch autonomicznych motywów poddanych alternacji, oprawa gotycka.jpg | Ornament utworzony z dwóch autonomicznych motywów poddanych alternacji (oprawa gotycka, 3-4 ćw. XV w.)
Plik:Ornament, Ornament utworzony z samodzielnych i zmultiplikowanych motywów jako dekoracja oprawy późnogotyckiej.jpg | Ornament utworzony z samodzielnych i zmultiplikowanych motywów (oprawa gotycka)
</gallery>

==Przypisy==

# Burnatowa 1964, s. 5-243;
# EWOK 1971, szp. 1739-1741;
# Lindberg 1985 II, il. 35-37, 39-40;
# Kozakiewicz 1996, s. 292-294.
----
Autor: '''A.W.'''

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 [[Motyw zdobniczy]] <br>
 [[Multiplikacja]] <br>
 [[Ośrodkowy układ dekoracji]] <br>
 [[Pasowy układ dekoracji]] <br>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ===Ornament===
-(z łac. ornare – opatrzyć, uzbroić, przystroić, lub ornamentum – uzbrojenie, strój, ozdoba)
+(z łac. ornare – opatrzyć, uzbroić, przystroić, lub ornamentum – uzbrojenie, strój, ozdoba) (ang. ornament)
 W polskiej terminologii artystycznej: pojedynczy motyw zdobniczy lub zespół motywów zdobniczych, występujący w pasowym lub ośrodkowym układzie, bądź jako dekoracja jednolicie pokrywająca powierzchnię dzieła. W dekoracji opraw ogromną rolę odgrywają pojedyncze motywy zdobnicze, które występują samodzielnie lub poprzez multiplikację są wprzęgnięte w jeden z wymienionych układów. Z tego względu w badaniach tegumentologicznych wskazane jest zawężenie pojęcia o. do zespołu motywów zdobniczych (często składających się z drobniejszych elementów). Jako dekoracja opraw mogą być uporządkowane na zasadzie multiplikacji lub alternacji, rzadko zaś inwersji (odwrócenia) i zmiany wielkości, czemu towarzyszy rytmizacja ich rozmieszczenia na powierzchni okładzin lub grzbietu. W zależności od motywów występujących w o. rozróżnia się przede wszystkim o. geometryczny (w tym linearny), floralny i zoomorficzny. Często jednak motywy należące do nich występują razem. W literaturze tematu podkreśla się, że podstawową cechą o. jest jego nierealistyczny, czy wręcz abstrakcyjny charakter, jako efekt odrzucenia ilustracyjności i operowania czystą formą. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w zdecydowanej większości o-ów stosowanych na oprawach, z wyjątkiem niektórych radełek figuralnych z XVI w. (np. sceny chłopskich zabaw wzorowane na grafice). Na przestrzeni dziejów o-y wykorzystywane w dekoracji opraw ulegały ciągłej ewolucji formalnej. Toteż każdy styl historyczny odznacza się charakterystycznymi dla niego o-i. Tyczy się to również o-ów wykorzystywanych na historyzujących oprawach (zwłaszcza z XIX w.), które choć wzorowane na dawnych o-ach, to podlegały różnorakim przekształceniom. Z tego względu znajomość o-ów z poszczególnych epok, krajów czy też ośrodków introligatorstwa (tudzież złotnictwa i hafciarstwa) okazuje się fundamentalnym wyzwaniem dla tegumentologa, warunkującym prawidłową identyfikację opraw.
-−
 ==Zobacz też==