Oprawa książki - Historia wersji

Ela: /* Historia */

2022-05-06T04:53:10Z

‎Historia

Ela: /* Rodzaje opraw/okładek */

2022-05-06T04:38:00Z

‎Rodzaje opraw/okładek

Ela: /* Rodzaje opraw/okładek */

2022-05-06T04:34:50Z

‎Rodzaje opraw/okładek

Ela: /* Rodzaje opraw/okładek */

2022-03-08T06:09:24Z

‎Rodzaje opraw/okładek

Ela: /* Rodzaje opraw/okładek */

2022-03-08T06:08:54Z

‎Rodzaje opraw/okładek

Meg o 19:16, 18 lut 2022

2022-02-18T19:16:47Z

Meg o 19:22, 21 wrz 2021

2021-09-21T19:22:16Z

Meg: /* Bibliografia */

2021-09-17T09:11:01Z

‎Bibliografia

Meg: /* Bibliografia */

2021-09-17T09:03:21Z

‎Bibliografia

Meg: /* Oprawa jako proces */

2021-09-17T08:36:26Z

‎Oprawa jako proces

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 ===Historia===
-Wraz z wyłonieniem się u schyłku starożytności nowej formy książki, tj kodeksu pojawiło się zagadnienie jego oprawy. Najdawniejsze kodeksy nie zachowały się do naszych czasów, zatem zagadnienia ich oprawy pozostają hipotetyczne. Rzymianie, najprawdopodobniej pergaminowe rękopisy oprawiali w ochronne deseczki. Innym sposobem mogło być zszywanie bloków w najbardziej prosty sposób i zawijanie ich w pergaminową obwolutę. Dopiero najstarsze zachowane kodeksy z III i IV w.n.e., znalezione na terenie Egiptu i Grecji, dają pojęcie o sposobie oprawiania. Prawie wszystkie bloki tych kodeksów były papirusowe, a chronione były drewnianymi deseczkami. Przez deseczki przechodziły rzemienie lub sznurki które łączyły blok z okładkami. Zazwyczaj deseczki zdobiono nieskomplikowanym ornamentem, aczkolwiek znane są przykłady opraw koptyjskich z VI - VIII w. bogato zdobionych techniką nacinania i wycinania skóry. Można przypuszczać, że tak mistrzowskie zdobienia poprzedzał długi okres rozwoju sztuki introligatorskiej.
+Wraz z wyłonieniem się u schyłku starożytności nowej formy książki, tj kodeksu pojawiło się zagadnienie jego oprawy. Najdawniejsze kodeksy nie zachowały się do naszych czasów, zatem wiedza na temat ich opraw ma charakter hipotetyczny. Rzymianie najprawdopodobniej oprawiali pergaminowe rękopisy w ochronne deseczki. Innym sposobem mogło być zszywanie bloków w prosty sposób i zawijanie ich w pergaminową obwolutę. Dopiero najstarsze zachowane kodeksy z III i IV w.n.e., znalezione na terenie Egiptu i Grecji, dają pojęcie o sposobie oprawiania. Prawie wszystkie bloki tych kodeksów były papirusowe, a chronione były drewnianymi okladkami. Przez deseczki przechodziły rzemienie lub sznurki które łączyły blok z okładkami. Zazwyczaj deseczki zdobiono nieskomplikowanym ornamentem, aczkolwiek znane są przykłady opraw koptyjskich z VI - VIII w. bogato zdobionych techniką nacinania i wycinania skóry. Można przypuszczać, że tak mistrzowskie zdobienia poprzedzał długi okres rozwoju sztuki introligatorskiej.
-W okresie średniowiecza okładkę stanowiły zazwyczaj drewniane okładziny, często wtórnie wykorzystane w tym celu, obleczone skórą. Później sporządzano specjalnie do każdej książki odpowiednie deszczułki. Duże i ciężkie książki obleczone skórą zabezpieczano przed zniszczeniem i metalowymi okuciami, często z guzami i zapięciami. Obok opraw będących wynikiem rzemiosła introligatorskiego popularne były w tym okresie oprawy klejnotowe, wykonane z metali i kamieni szlachetnych, będących efektem pracy złotników. W Europie używano na okładziny drewna bukowego, dębowego, jesionowego.  Arabowie jako materiału okładzin używali głównie drewna cedrowego, figowego. Przy czym w krajach arabskich bardziej popularne były oprawy kopertowe, bogato zdobione maureską i arabeską, których materiałem okładzin była tektura. Introligatorstwo europejskie przejęło ze wzorów arabskich i bizantyńskich zastępowanie desek tekturą i makulaturą, sposoby wyprawiania skór, ornamenty, schematy i techniki zdobnicze. W okresie średniowiecza popularne były oprawy nacinane tzw. ledersznyt, najstarsze tą techniką zdobione kodeksy pochodzą z VII w. n.e., jednak najbardziej popularna była w XIV i XV w. Przed rokiem 1137 r., w północnej Francji wynaleziono sposób wyciskania ozdób i deseni przy pomocy tłoków. Popularne też były oprawy specyficzne: sakwowe, płaszczowe i mnisze. Okładziny drewniane w powszechnym użyciu utrzymały się aż do połowy XVI w., a w dużych formatach stosowane były do końca XVII w. Drewniane okładziny są najwcześniejszym i najdłużej używanym materiałem okładzin. Jednak już w okresie późnego średniowiecza wprowadzono okładziny składające się z kilku warstw makulatury, tzw. kompaturki (kompatywki). W okresie renesansu zmienił się format książki, stały się one znacznie mniejsze. Do nielicznych innowacji należy wprowadzenie tektur, jako materiału okładzinówek i co z tym związane pojawienie się wiązań.  W wyraźny sposób przyczynił się do tego warsztat introligatorski Aldusa Manutiusa. W Polsce, za datę wprowadzenia tektur jako materiału okładzinówek, przyjęto 1550 r.  W okresie tym znacznie zmieniło się zdobnictwo okładek, co związane z upowszechnieniem nowych narzędzi - radełka i plakiety. W XVI/XVII w. wprowadzony został we Francji styl a la fanfare. Pokrywający w sposób zharmonizowany całą powierzchnię okładki. W 1. poł. XVII w. powstała nowa technika zdobnicza fers pintillés. Ok. 1620 r.  pojawił się charakterystyczny dla książek barokowych motyw wachlarza. Książka barokowa odznacza się ponownie dużym formatem i przeładowanym zdobnictwem oprawy. w XVII w. pojawia się także technika mozaiki i wykształca się motyw koronki. Wymienione wyżej techniki i motywy zdobnicze trwały przez cały wiek XVIII. Jednocześnie reakcją na przepych barokowej oprawy były stosowane w 2. poł. XVII w. tzw. oprawy jensenistyczne o skromnym zdobnictwie, których walor estetyczny stanowiła piękna skóra obleczeniowa. W okresie oświecenia punkt ciężkości estetyki książki przesunął się ze zdobnictwa do roli informacyjnej. Artyzmu upatrywano w czytelności, prostocie  i harmonii. Charakterystyczne jest przeniesienie zdobnictwa z okładek na grzbiety książek.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 20: / Linia 20: @@
 * o. półorganiczne,
 * o. organiczne.
-Według wyglądu oprawy dzielą się na:
+Ze względu na rodzaj okładzin wyróżnia się:
 * o. w pełną skórę ( w tym oprawy sakwowe i płaszczowe),
-* o. w półskórek ( w tym oprawy mnisze/klasztorne),
+* o. w półskórek ( w tym oprawy mnisze),
 * o. pergaminowe,
 * o. półpergaminowe,
@@ Linia 28: / Linia 32: @@
 * o. w półpłótno,
 * o. w cały papier (w tym oprawy tymczasowe)
 Ze względu na →zdobnictwo opraw wyróżnia się:
 * o. nacinaną (ledersznyt)
@@ Linia 37: / Linia 42: @@
 * o. złotniczą
 * o. płaskorzeźbioną
 * o. reliefową i in.
-Ponadto ze względu na rodzaj okładzin wyróżnia się:
-* Oprawy miękkie
-* Oprawy półtwarde (półsztywne)
-* Oprawy twarde (sztywne)
 ===Historia===

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 * o. malowaną
 * o. haftowaną
 * o. złotniczą
 * o. reliefową i in.
 Ponadto ze względu na rodzaj okładzin wyróżnia się:
 * Oprawy miękkie

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 * o. w półpłótno,
 * o. w cały papier (w tym oprawy tymczasowe)
-Ze względu na zdobienie (→Zdobnictwo opraw)wyróżnia się:
+Ze względu na →zdobnictwo opraw wyróżnia się:
 * o. nacinaną (ledersznyt)
 * o. tłoczoną (wyciskaną)

@@ Linia 28: / Linia 28: @@
 * o. w półpłótno,
 * o. w cały papier (w tym oprawy tymczasowe)
-Ze względu na zdobienie (zob. techniki introligatorskie zdobienia oprawy książki)wyróżnia się:
+Ze względu na zdobienie (→Zdobnictwo opraw)wyróżnia się:
 * o. nacinaną (ledersznyt)
 * o. tłoczoną (wyciskaną)
 Ze względu na miejsce powstania oprawy wyróżnia się:
 * Oprawę nakładową (wydawniczą)

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 Pod pojęciem oprawianie należy rozumieć nie tylko wykonanie okładki, lecz całego wyrobu, w którym okładka stanowi tylko jeden z elementów oprawy.
-Oprawianie rozpoczyna się od przygotowania składek (rozcinanie, falcowanie, prasowanie) przez kompletowanie, łączenie składek w blok, obróbkę grzbietu i krawędzi a wreszcie wykonanie okładki i i jej ozdobienie; kończy się na uzyskaniu produktu finalnego, tj książki.
+Oprawianie rozpoczyna się od przygotowania składek (rozcinanie, falcowanie, prasowanie) przez kompletowanie, łączenie składek w blok, obróbkę grzbietu i krawędzi a wreszcie wykonanie okładki i i jej ozdobienie; kończy się na uzyskaniu produktu finalnego, tj. książki w formie kodeksu.
 ==Oprawa jako element kodeksu==
@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 Oprawa książki (okładka) – element kodeksu pełniący rolę ochronną względem bloku, ale także niejednokrotnie ozdobną. Na oprawę bloku książki w formie kodeksu składają się elementy  okładek (przedniej i tylnej) oraz grzbietu. W przypadku starych druków zwyczajowo mówi się o oprawie książki i obu okładzinach a nie okładkach.
-===Budowa oprawy/okładek===
+===Budowa oprawy/okładki===
-Na budowę okładek składają się okładziny i oklejający je materiał. Od strony wewnętrznej (bloku) jest to wyklejka, a od strony zewnętrznej obleczenie. Grzbiet oprawy tworzy najczęściej wyłącznie materiał obleczeniowy (zob. grzbiet zwarty), w oprawach z wolnym grzbietem (zob. grzbiet wolny) jest to ponadto grzbietówka (zob. grzbietówka).
+Na budowę oprawy składają się okładziny i grzbiet oprawy. Na okładziny składają się okładzinówki (zob. okładzinówka)i oklejający je materiał. Od strony wewnętrznej (bloku) jest to wyklejka, a od strony zewnętrznej obleczenie. Grzbiet oprawy tworzy najczęściej wyłącznie materiał obleczeniowy (zob. grzbiet zwarty), w oprawach z wolnym grzbietem (zob. grzbiet wolny) jest to ponadto grzbietówka (zob. grzbietówka).
 ===Rodzaje opraw/okładek===
@@ Linia 41: / Linia 41: @@
 ===Historia===
-Wraz z wyłonieniem się u schyłku starożytności nowej formy książki, tj kodeksu pojawiło się zagadnienie jego oprawy. Najdawniejsze kodeksy nie zachowały sie do naszych czasów, zatem zagadnienia ich oprawy pozostają hipotetyczne. Rzymianie, najprawdopodobniej pergaminowe rękopisy oprawiali w ochronne deseczki. Innym sposobem mogło być zszywanie bloków w najbardziej prosty sposób i zawijanie ich w pergaminową obwolutę. Dopiero najstarsze zachowane kodeksy z III i IV w.n.e., znalezione na terenie Egiptu i Grecji, dają pojęcie o sposobie oprawiania. Prawie wszystkie bloki tych kodeksów były papirusowe, a chronione były drewnianymi deseczkami. Przez deseczki przechodziły rzemienie lub sznurki które łączyły blok z okładkami. Zazwyczaj deseczki zdobiono nieskomplikowanym ornamentem, aczkolwiek znane są przykłady opraw koptyjskich z VI - VIII w. bogato zdobionych techniką nacinania i wycinania skóry. Można przypuszczać, że tak mistrzowskie zdobienia poprzedzał długi okres rozwoju sztuki introligatorskiej.
+Wraz z wyłonieniem się u schyłku starożytności nowej formy książki, tj kodeksu pojawiło się zagadnienie jego oprawy. Najdawniejsze kodeksy nie zachowały się do naszych czasów, zatem zagadnienia ich oprawy pozostają hipotetyczne. Rzymianie, najprawdopodobniej pergaminowe rękopisy oprawiali w ochronne deseczki. Innym sposobem mogło być zszywanie bloków w najbardziej prosty sposób i zawijanie ich w pergaminową obwolutę. Dopiero najstarsze zachowane kodeksy z III i IV w.n.e., znalezione na terenie Egiptu i Grecji, dają pojęcie o sposobie oprawiania. Prawie wszystkie bloki tych kodeksów były papirusowe, a chronione były drewnianymi deseczkami. Przez deseczki przechodziły rzemienie lub sznurki które łączyły blok z okładkami. Zazwyczaj deseczki zdobiono nieskomplikowanym ornamentem, aczkolwiek znane są przykłady opraw koptyjskich z VI - VIII w. bogato zdobionych techniką nacinania i wycinania skóry. Można przypuszczać, że tak mistrzowskie zdobienia poprzedzał długi okres rozwoju sztuki introligatorskiej.
-W okresie średniowiecza okładkę stanowiły zazwyczaj drewniane okładziny, często wtórnie wykorzystane w tym celu, obleczone skórą. Później sporządzano specjalnie do każdej książki odpowiednie deszczułki. Duże i ciężkie książki obleczone skórą zabezpieczano przed zniszczeniem i metalowymi okuciami, często z guzami i zapięciami. Obok opraw będących wynikiem rzemiosła introligatorskiego popularne były w tym okresie oprawy klejnotowe, wykonane z metali i kamieni szlachetnych, będących efektem pracy złotników. W Europie używano na okładziny drewna bukowego, dębowego, jesionowego.  Arabowie jako materiału okładzin używali głównie drewna cedrowego, figowego. Przy czym w krajach arabskich bardziej popularne były oprawy kopertowe, bogato zdobione maureską i arabeską, których materiałem okładzin była tektura. Introligatorstwo europejskie przejęło ze wzorów arabskich i bizantyńskich zastępowanie desek tekturą i makulaturą, sposoby wyprawiania skór, ornamenty, schematy i techniki zdobnicze. W okresie średniowiecza popularne były oprawy nacinane tzw. ledersznyt, najstarsze tą techniką zdobione kodeksy pochodzą z VII w. n.e., jednak najbardziej popularna była w XIV i XV w. Przed rokiem 1137 r., w północnej Francji wynaleziono sposób wyciskania ozdób i deseni przy pomocy tłoków. Popularne też były oprawy specyficzne: sakwowe, płaszczowe i mnisze. Okładziny drewniane w powszechnym użyciu utrzymały się aż do połowy XVI w., a w dużych formatach stosowane były do końca XVII w. Drewniane okładziny są najwcześniejszym i najdłużej używanym materiałem okładzin. Jednak już w okresie późnego średniowiecza wprowadzono okładziny składające się z kilku warstw makulatury, tzw. kompaturki (kompatywki). W okresie renesansu zmienia sie format książki, stają sie one znacznie mniejsze. Do nielicznych innowacji należy wprowadzenie tektur, jako materiału okładzin i co z tym związane pojawienie się wiązań  W wyraźny sposób przyczynił się do tego warsztat introligatorski Aldusa Manutiusa. W Polsce przyjęto 1550 r. za datę wprowadzenia tektur jako materiał okładzin. W okresie tym znacznie zmieniło się zdobnictwo okładek, co związane z upowszechnieniem nowych narzędzi - radełka i plakiety. W XVI/XVII w. wprowadzony został we Francji styl a la fanfare. Pokrywający w sposób zharmonizowany cała powierzchnie oprawy. W 1 poł. XVII w. powstała nowa technika zdobnicza fers pintillés. Ok. 1620 r.  pojawił się charakterystyczny dla książek barokowych motyw wachlarza. Książka barokowa odznacza się ponownie dużym formatem i przeładowanym zdobnictwem oprawy. w XVII w. pojawia się także technika mozaiki i wykształca się motyw koronki. Wymienione wyżej techniki i motywy zdobnicze trwają przez cały wiek XVIII. Jednocześnie reakcją na przepych barokowej oprawy były stosowane w 2 poł. XVII w. tzw. oprawy jensenistyczne o skromnym zdobnictwie, których walor estetyczny stanowiła piękna skóra obleczeniowa. W okresie oświecenia punkt ciężkości estetyki książki przesunął się ze zdobnictwa do roli informacyjnej. Artyzmu upatrywano w czytelności, prostocie  i harmonii. Charakterystyczne jest przeniesienie zdobnictwa z okładek na grzbiety książek.
+W okresie średniowiecza okładkę stanowiły zazwyczaj drewniane okładziny, często wtórnie wykorzystane w tym celu, obleczone skórą. Później sporządzano specjalnie do każdej książki odpowiednie deszczułki. Duże i ciężkie książki obleczone skórą zabezpieczano przed zniszczeniem i metalowymi okuciami, często z guzami i zapięciami. Obok opraw będących wynikiem rzemiosła introligatorskiego popularne były w tym okresie oprawy klejnotowe, wykonane z metali i kamieni szlachetnych, będących efektem pracy złotników. W Europie używano na okładziny drewna bukowego, dębowego, jesionowego.  Arabowie jako materiału okładzin używali głównie drewna cedrowego, figowego. Przy czym w krajach arabskich bardziej popularne były oprawy kopertowe, bogato zdobione maureską i arabeską, których materiałem okładzin była tektura. Introligatorstwo europejskie przejęło ze wzorów arabskich i bizantyńskich zastępowanie desek tekturą i makulaturą, sposoby wyprawiania skór, ornamenty, schematy i techniki zdobnicze. W okresie średniowiecza popularne były oprawy nacinane tzw. ledersznyt, najstarsze tą techniką zdobione kodeksy pochodzą z VII w. n.e., jednak najbardziej popularna była w XIV i XV w. Przed rokiem 1137 r., w północnej Francji wynaleziono sposób wyciskania ozdób i deseni przy pomocy tłoków. Popularne też były oprawy specyficzne: sakwowe, płaszczowe i mnisze. Okładziny drewniane w powszechnym użyciu utrzymały się aż do połowy XVI w., a w dużych formatach stosowane były do końca XVII w. Drewniane okładziny są najwcześniejszym i najdłużej używanym materiałem okładzin. Jednak już w okresie późnego średniowiecza wprowadzono okładziny składające się z kilku warstw makulatury, tzw. kompaturki (kompatywki). W okresie renesansu zmienił się format książki, stały się one znacznie mniejsze. Do nielicznych innowacji należy wprowadzenie tektur, jako materiału okładzinówek i co z tym związane pojawienie się wiązań.  W wyraźny sposób przyczynił się do tego warsztat introligatorski Aldusa Manutiusa. W Polsce, za datę wprowadzenia tektur jako materiału okładzinówek, przyjęto 1550 r.  W okresie tym znacznie zmieniło się zdobnictwo okładek, co związane z upowszechnieniem nowych narzędzi - radełka i plakiety. W XVI/XVII w. wprowadzony został we Francji styl a la fanfare. Pokrywający w sposób zharmonizowany całą powierzchnię okładki. W 1. poł. XVII w. powstała nowa technika zdobnicza fers pintillés. Ok. 1620 r.  pojawił się charakterystyczny dla książek barokowych motyw wachlarza. Książka barokowa odznacza się ponownie dużym formatem i przeładowanym zdobnictwem oprawy. w XVII w. pojawia się także technika mozaiki i wykształca się motyw koronki. Wymienione wyżej techniki i motywy zdobnicze trwały przez cały wiek XVIII. Jednocześnie reakcją na przepych barokowej oprawy były stosowane w 2. poł. XVII w. tzw. oprawy jensenistyczne o skromnym zdobnictwie, których walor estetyczny stanowiła piękna skóra obleczeniowa. W okresie oświecenia punkt ciężkości estetyki książki przesunął się ze zdobnictwa do roli informacyjnej. Artyzmu upatrywano w czytelności, prostocie  i harmonii. Charakterystyczne jest przeniesienie zdobnictwa z okładek na grzbiety książek.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 [[Materiały obleczeniowe opraw]] <br>
-==Bibliografia==
+==Przypisy==
 # Bieńkowska B., Chamerska H., Zarys dziejów książki, Warszawa 1987, s. 84-85, 157-167, 191, 250-251.
 # Cockerell D., Bookbinding and the Care of Books,London 1911.

@@ Linia 53: / Linia 53: @@
 ==Bibliografia==
 # Bieńkowska B., Chamerska H., Zarys dziejów książki, Warszawa 1987, s. 84-85, 157-167, 191, 250-251.
 # Cockerell D., Bookbinding and the Care of Books,London 1911.
 # Diehl, Bookbinding. Its background and technique, New York 2014.
 # Dubowik H., Dzieje książki i bibliotek w zarysie, Warszawa 1982, s. 21.
@@ Linia 61: / Linia 61: @@
 # Grycz J., Gryczowa A., Historia książki i bibliotek w zarysie, Warszawa 1959, s. 103-106, 117-118.
 # Johnson A.W., The Thames and Hudson Manual of bookbinding, New York, 1981.
 # Macchi F., Macchi L., Dizionario illustrato della legatura, Milano, 2002, s.259-261.
 # Mozdżonek P., Introligatorstwo przemysłowe. Pojęcia ogólne. "Wydawca" 2002, nr 2, s. 41-42, 51.
 # Rhein A. Das Buchbinderei. Halle 1954.

@@ Linia 52: / Linia 52: @@
 ==Bibliografia==
-# Bieńkowska B., Chamerska H., Zarys dziejów książki, Warszawa 1987.
+# Bieńkowska B., Chamerska H., Zarys dziejów książki, Warszawa 1987, s. 84-85, 157-167, 191, 250-251.
-# Birkenmajer A., Oprawa rękopisu 2470 Bibljoteki Jagiellońskiej i inne oprawy tej samej pracowni introligatorskiej, Kraków 1925.
+# Dahl S., Dzieje książki, Wrocław 1965, s. 32, 257, 302-304.
-# Dahl S., Dzieje książki, Wrocław 1965.
+# Cockerell D., Bookbinding and the Care of Books,London 1911.
-# Dubowik H., Dzieje książki i bibiliotek w zarysie, Warszawa 1982.
+# Diehl, Bookbinding. Its background and technique, New York 2014.
-# Dunin J., Wstęp do edytorstwa, Łódź 2003.
+# Dubowik H., Dzieje książki i bibliotek w zarysie, Warszawa 1982, s. 21.
-# Encyklopedia Wiedzy o Książce. Praca zbiorowa. Wrocław-Warszawa-Kraków 1971.
+# Dunin J., Wstęp do edytorstwa, Łódź 2003, s. 18.
-# Grycz J., Gryczowa A., Historia książki i bibliotek w zarysie, Warszawa 1959.
+# Encyklopedia Wiedzy o Książce. Praca zbiorowa. Wrocław-Warszawa-Kraków 1971, szp. 1683-1718.
-# Meleczyńska K., Historia książki i jej funkcji społecznej. Wrocław 1987.
+# Grycz J., Gryczowa A., Historia książki i bibliotek w zarysie, Warszawa 1959, s. 103-106, 117-118.
-# Mozdżonek P., Introligatorstwo przemysłowe. Pojęcia ogólne. "Wydawca" 2002, nr 2.
+# Johnson A.W., The Thames and Hudson Manual of bookbinding, New York, 1981.
-# Osięgłowski J., Konserwacja książki w Polsce przedrozbiorowej, Poznań 1985.
+# Meleczyńska K., Historia książki i jej funkcji społecznej. Wrocław 1987, s. 22-26, 46, 58-59, 68-70, 110, 153.
 # Rhein A. Das Buchbinderei. Halle 1954.
-# Semkowicz W., Paleografia łacińska, Kraków 2002.
+# Semkowicz W., Paleografia łacińska, Kraków 2002, s.116.
-# Szwejkowska H. książka drukowana XV - XVIII wieku. Zarys historyczny, Wrocław 1980.
+# Szwejkowska H. książka drukowana XV - XVIII wieku. Zarys historyczny, Wrocław 1980, s. 279-285, 297.
-# Świderkówna A., Nowicka M., książka się rozwija, Wrocław 1970.
+# Świderkówna A., Nowicka M., książka się rozwija, Wrocław 1970, s. 218.
 ----
-Autor: '''MPG'''
+Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Oprawa książki==
 ==Oprawa jako proces==
-(oprawianie) (ang. binding, forwarding; niem. Einbinden; fr. reliure)
+(oprawianie) (ang. binding, forwarding; niem. Einbinden; fr. reliure, wł. legatura)
 Pod pojęciem oprawianie należy rozumieć nie tylko wykonanie okładki, lecz całego wyrobu, w którym okładka stanowi tylko jeden z elementów oprawy.