http://leksykon.oprawoznawczy.ukw.edu.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Okuciowy_ornament 2026-04-28T20:34:15Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.26.2 http://leksykon.oprawoznawczy.ukw.edu.pl/index.php?title=Okuciowy_ornament&diff=13043&oldid=prev 2021-07-04T15:11:21Z

<p>Utworzono nową stronę &quot;===Okuciowy ornament=== Ornament manierystyczny imitujący płaskie, metalowe okucia w formie taśm i plakiet, na których znajdują się główki nitów i gwoździ, ka...&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>===Okuciowy ornament===<br /> <br /> Ornament manierystyczny imitujący płaskie, metalowe okucia w formie taśm i plakiet, na których znajdują się główki nitów i gwoździ, kaboszony oraz rauty. Dopełnienie o. o. stanowią elementy groteski (maski, maszkarony, postaci fantastyczne) wraz z girlandami, rogami obfitości, itp. Najczęściej występuje razem z rollwerkiem, którego powyginane elementy płynnie przenikają się z płaskimi detalami o. o. Ukształtował się w Niderlandach ok. poł. XVI w., skąd szybko przeniknął do sztuki środkowo- i północnoeuropejskiej. W dekoracji opraw pojawia się rzadziej niż rollwerk, zazwyczaj też odgrywa drugorzędną rolę w kompozycjach rollwerkowo-okuciowych (zwłaszcza kartusze herbowe i inskrypcyjne itp.). Stanowi w nich rodzaj tła dla – niekiedy rozbudowanych – elementów rollwerkowych i groteskowych. na oprawach polskich 4 ćw. XVI w. pojawiał się głównie w narożnych ćwierćmedalionach, będących naśladownictwem typograficznych finalików cul-de-lampe. Spotykany też na manierystycznych okuciach i złotniczych oprawach. W praktyce tegumentologicznej identyfikacja o. o. może nastręczać problemów, głownie ze względu na jego zespolenie z rollwerkiem (od którego różni się płaskością listew). W zdobnictwie opraw 2 poł. XVI w. podobne bywają też różne formy wstęg (np. w kartuszowej dekoracji, palmetowo-wstęgowym ornamencie, wstęgowego ornamentu), które jednak różnią się od o. o. brakiem motywów nitów, rautów itp., ponadto najczęściej nie występują one z elementami rollwerkowymi. Pokrewną formę mają też cęgi w wstęgowo-cęgowym ornamencie, jednak występującym na oprawach znacznie później (XVIII w.). <br /> <br /> ==Zobacz też==<br /> <br /> [[Indeks alfabetyczny ]] &lt;br&gt;<br /> [[Ćwierćmedalion]] &lt;br&gt;<br /> [[Girlanda]] &lt;br&gt;<br /> [[Groteska]] &lt;br&gt;<br /> [[Kartusz]] &lt;br&gt;<br /> [[Maska]] &lt;br&gt;<br /> [[Maszkaron]] &lt;br&gt;<br /> [[Palmetowo-wstęgowy ornament]] &lt;br&gt;<br /> [[Rollwerk]] &lt;br&gt;<br /> [[Róg obfitości]] &lt;br&gt;<br /> [[Wstęgowo-cęgowy ornament]] &lt;br&gt;<br /> [[Wstęgowy ornament]] &lt;br&gt;<br /> <br /> ==Grafika==<br /> <br /> &lt;gallery&gt;<br /> <br /> Plik:Okuciowy ornament i rollwerk w dekoracji manierystycznej oprawy niderlandzkiej, lata 50. XVI w., fot. wg De Conihout, Ract-Madoux 2012.jpg | Okuciowy ornament i rollwerk w dekoracji manierystycznej oprawy niderlandzkiej, lata 50. XVI w., fot. wg De Conihout, Ract-Madoux 2012<br /> Plik:Okuciowy ornament jako dopełnienie rollwerku, ..., Cornelius Vorwend, Jacob Binck, Królewiec, 1555.jpg | Okuciowy ornament jako dopełnienie rollwerku, oprawa ze Srebrnej Biblioteki ks. Albrechta Pruskiego i ks. Anny Marii, Cornelius Vorwend, Jacob Binck, Królewiec, 1555 (zaginiona)<br /> Plik:Okuciowy ornament i rollwerk z elementami groteksowymi w dekoracji oprawy manierystycznej, Norymberga, lata 70. XVI w., fot. wg Mazal 1990.jpg | Okuciowy ornament i rollwerk z elementami groteskowymi w dekoracji oprawy manierystycznej, Norymberga, lata 70. XVI w., fot. wg: Mazal 1990<br /> Plik:Okuciowy ornament i rollwerk w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys. A. Wagner.jpg | Okuciowy ornament i rollwerk w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys: A. Wagner<br /> Plik:Okuciowy ornament w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys. A. Wagner.jpg | Okuciowy ornament w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys: A. Wagner<br /> Plik:Okuciowy ornament i schweifwerk w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys. A. Wagner.jpg | Okuciowy ornament i schweifwerk w dekoracji ćwierćmedalionu narożnego, Polska, lata 80.90 XVI w., przerys: A. Wagner<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==Przypisy==<br /> <br /> # EWOK 1971, szp. 1740; <br /> # Laucevičius 1972, il. 169; <br /> # Kozakiewicz 1996, s. 286; <br /> # Wagner 2011, s. 171–173; <br /> # Pośpiech 2013, il. na okł., 1–2; <br /> # Kłysz-Hackbarth 2014, s. 38-41; <br /> # Wagner 2016 II, s. 65-67. <br /> <br /> ----<br /> Autor: '''A.W.'''</div>

Vagnerus