Narożniki - Historia wersji

Ela: /* Zawinięcie narożników */

2022-04-30T09:04:09Z

‎Zawinięcie narożników

Meg: /* Narożniki zn. 1. */

2022-01-10T10:12:55Z

‎Narożniki zn. 1.

Urszula: /* Narożniki */ uzupełn. i korekta term. ang.

2022-01-07T20:44:02Z

‎Narożniki: uzupełn. i korekta term. ang.

Meg: /* Przypisy */

2021-09-21T19:17:20Z

‎Przypisy

Ela: /* Grafika */

2021-09-10T08:06:03Z

‎Grafika

Ela: /* Grafika */

2021-09-10T08:05:36Z

‎Grafika

Ela: /* Grafika */

2021-09-10T08:04:25Z

‎Grafika

Ela: /* Grafika */

2021-09-10T08:03:28Z

‎Grafika

Ela o 07:57, 10 wrz 2021

2021-09-10T07:57:34Z

Vagnerus: /* Grafika */

2021-09-05T16:46:57Z

‎Grafika

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 ===Zawinięcie narożników===
-Istnieje kilka typów opracowania zawinięcia rogów, które są stosowane zależnie od rodzaju materiału obleczeniowego oraz stopnia zaokrąglenia rogów.
+Istnieje kilka sposobów zawinięcia narożników, które są stosowane zależnie od rodzaju materiału obleczeniowego oraz stopnia zaokrąglenia rogów.
 * zwykłe zawinięcie, w którym jedna część przykrywa nieco drugą stosowane w oprawach w papier lub płótno z ostrymi rogami
 * narożniki z zawinięciem na styk, zwykle przy obleczeniu skórzanym, czasem wyrównane po wyschnięciu przez przecięcie i usunięcie nadmiaru materiału

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 Rogi w oprawach w pół- były najczęściej oblekane tym samym materiałem co grzbiet, choć zdarza się zastosowanie innego materiału, czy to mocniejszego - pergaminu, czy to tańszego - płótna.
-W niektórych wyrafinowanych oprawach bibliofilskich wykonywano rożki kryte (ang. tips, French corners). Róg był wzmocniony skórą lub pergaminem, ale papierowa obłóczka zakrywała je niemal w całości, dostrzegalny był tylko samym róg oraz zawinięcie materiału na spodniej stronie okładzin.
+W niektórych wyrafinowanych oprawach bibliofilskich wykonywano rożki kryte (ang. tips, French corners). Róg był wzmocniony skórą lub pergaminem, ale papierowe obleczenie zakrywało je niemal w całości, dostrzegalny był tylko samym róg oraz zawinięcie materiału na spodniej stronie okładzinówek.
 Ostre rogi niekiedy uważano za niebezpieczne, dlatego czasem zaokrąglano je. Lekkie zaokrąglenie rogu powstaje w drodze szlifowania tektury. Dla mocnego zaokrąglania rogów skonstruowano specjalną gilotynkę, tzw. rogówkę, na której zaokrąglano zarówno rogi okładek jak i rogi bloków. Zaokrąglanie rogów jest wskazane w tekturowych książeczkach dla małych dzieci, w masowej produkcji jest wykonywane w drodze sztancowania.

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 Rogi w oprawach w pół- były najczęściej oblekane tym samym materiałem co grzbiet, choć zdarza się zastosowanie innego materiału, czy to mocniejszego - pergaminu, czy to tańszego - płótna.
-W niektórych wyrafinowanych oprawach bibliofilskich wykonywano rożki kryte (ang French corner). Róg był wzmocniony skórą lub pergaminem, ale papierowa obłóczka zakrywała je niemal w całości, dostrzegalny był tylko samym róg oraz zawinięcie materiału na spodniej stronie okładzin.
+W niektórych wyrafinowanych oprawach bibliofilskich wykonywano rożki kryte (ang. tips, French corners). Róg był wzmocniony skórą lub pergaminem, ale papierowa obłóczka zakrywała je niemal w całości, dostrzegalny był tylko samym róg oraz zawinięcie materiału na spodniej stronie okładzin.
 Ostre rogi niekiedy uważano za niebezpieczne, dlatego czasem zaokrąglano je. Lekkie zaokrąglenie rogu powstaje w drodze szlifowania tektury. Dla mocnego zaokrąglania rogów skonstruowano specjalną gilotynkę, tzw. rogówkę, na której zaokrąglano zarówno rogi okładek jak i rogi bloków. Zaokrąglanie rogów jest wskazane w tekturowych książeczkach dla małych dzieci, w masowej produkcji jest wykonywane w drodze sztancowania.
@@ Linia 24: / Linia 24: @@
 ===Narożniki zn. 2.===
 Ogólne określenie wszelkich motywów zdobniczych (ozdobników) o analogicznej lub podobnej formie, rozmieszczonych w czterech narożach okładzin lub pola zwierciadła. Może odnosić się zarówno do dekoracji wyciśniętej/malowanej bezpośrednio na obleczeniu (skórzanym, pergaminowym itd.) lub do elementów zamontowanych na obleczeniu (okucia mosiężne, z metali szlachetnych itp.). W przypadku licznej grupy islamskich (w tym tureckich i perskich) oraz orientalizujących opraw z XVI-pocz. XVII w. charakterystycznymi rodzajami narożników są ćwierćmedaliony wyciskane ze specjalnych tłoków lub plakiet (w tegumentologii zachodniej taką dekorację określa się jako centre and cornerpieces). Schematy kompozycyjne polegające na rozmieszczaniu w narożach okładzin ujednoliconych form dekoracji są też spotykane w innych epokach (np. gotyckie oprawy z narożnymi medalionami ukazującymi symbole czterech ewangelistów), aż po współczesność. Należy jednak podkreślić nieprecyzyjność takiego pojęcia jeśli wyzbyte jest uściślających informacji o formie dekoracyjnej (w tym technice wykonania i materiale – w przypadku okuć) opisywanych elementów.
-−
 ==Zobacz też==

@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 ==Przypisy==
-# M. Wolf-Lefranc, Ch. Vermuyse, La reliure, Paris 1957, s. 301.
 # Encyklopedia wiedzy o książce [red. Birkenmajer A., Kocowski B., Trzynadlowski J.], Wrocław, Warszawa, Kraków, 1971, szp. 1583.
 # Macchi F., Macchi L., Dizionario illustrato della legatura, Milano, 2002, s. 14.
-# Z. Zjawiński, Introligatorstwo, Warszawa 1967, s. 172.
+# Wolf-Lefranc M., Vermuyse Ch., La reliure, Paris 1957, s. 301.
 ----
 Autor: '''E.P., M.P.B., A.W.'''

@@ Linia 51: / Linia 51: @@
 Plik:Narożniki w formie okuć i medalionów ornamentalnych na polskiej oprawie z dekoracją orientalizującą, 4 ćw. XVI w., BWSD Włocławek, fot. A. Wagner.jpg | Narożniki (znaczenie 2) Tzw. narożniki w formie okuć i medalionów ornamentalnych na polskiej oprawie z dekoracją orientalizującą, 4 ćw. XVI w., BWSD Włocławek, fot. A. Wagner
 Plik:Narożniki w formie złoconych, wolutowych ozdobników na oprawie romantycznej, XIX w., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Narożniki (znaczenie 2) Tzw. narożniki w formie złoconych, wolutowych ozdobników na oprawie romantycznej, XIX w., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
-Plik:Narożniki w formie ozdobników floralnych z medalionami monogramowymi na oprawie Quo vadis H. Sienkiewicza, Jana Recmanik, przed 1949, fot. wg Pokorzyńska 2014.jpg|Narożniki w formie ozdobników floralnych z medalionami monogramowymi na oprawie Quo vadis H. Sienkiewicza, oprawa Jan Recmanik, ok. 1900.
+Plik:Narożniki w formie ozdobników floralnych z medalionami monogramowymi na oprawie Quo vadis H. Sienkiewicza, Jana Recmanik, przed 1949, fot. wg Pokorzyńska 2014.jpg|Narożniki w formie ozdobników floralnych z medalionami monogramowymi na oprawie Quo vadis H. Sienkiewicza,  Jan Recmanik, ok. 1900.
 </gallery>

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (rogi) (ang. corners, fr. coins, niem. Ecken, wł. angoli)
-'''1.'''
+===Narożniki zn. 1.===
 Miejsca, w których zbiegają się krawędzie okładzin od strony żłobka, zwykle wystające poza blok, mające za zadanie jego ochronę. Okładzinówka w rogach może być prosta, zaokrąglona, fazowana lub niefazowana. W zależności od kształtu narożników oraz rodzaju materiału obleczeniowego stosuje się różne techniki ich oblekania. W wyniku użytkowania książki są narażone na uszkodzenia, z tego powodu w dawnych kodeksach umieszczano na narożnikach metalowe okucia. Moda na okucia metalowe wróciła w XIX w., choć miały one raczej charakter dekoracyjny niż ochronny. Jedynie wybrane tomy, ciężkie i często użytkowane (np. księgi handlowe) zaopatrywano w ochronne skuwki.
@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 * narożniki konserwatorskie, z nieodcinanym lecz podwiniętym rogiem obłóczki.
-'''2.'''
+===Narożniki zn. 2.===
 Ogólne określenie wszelkich motywów zdobniczych (ozdobników) o analogicznej lub podobnej formie, rozmieszczonych w czterech narożach okładzin lub pola zwierciadła. Może odnosić się zarówno do dekoracji wyciśniętej/malowanej bezpośrednio na obleczeniu (skórzanym, pergaminowym itd.) lub do elementów zamontowanych na obleczeniu (okucia mosiężne, z metali szlachetnych itp.). W przypadku licznej grupy islamskich (w tym tureckich i perskich) oraz orientalizujących opraw z XVI-pocz. XVII w. charakterystycznymi rodzajami narożników są ćwierćmedaliony wyciskane ze specjalnych tłoków lub plakiet (w tegumentologii zachodniej taką dekorację określa się jako centre and cornerpieces). Schematy kompozycyjne polegające na rozmieszczaniu w narożach okładzin ujednoliconych form dekoracji są też spotykane w innych epokach (np. gotyckie oprawy z narożnymi medalionami ukazującymi symbole czterech ewangelistów), aż po współczesność. Należy jednak podkreślić nieprecyzyjność takiego pojęcia jeśli wyzbyte jest uściślających informacji o formie dekoracyjnej (w tym technice wykonania i materiale – w przypadku okuć) opisywanych elementów.