Mozaikowe oprawy - Historia wersji

Vagnerus: /* Grafika */

2022-08-28T20:22:33Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Zobacz też */

2022-08-28T20:11:01Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Przypisy */

2022-08-28T18:38:38Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* II. Historia */

2022-08-28T18:37:49Z

‎II. Historia

Vagnerus: /* Zobacz też */

2022-08-28T18:36:41Z

‎Zobacz też

Vagnerus o 18:36, 28 sie 2022

2022-08-28T18:36:15Z

Podgląd zmian

Vagnerus o 18:01, 28 sie 2022

2022-08-28T18:01:46Z

Vagnerus o 17:59, 28 sie 2022

2022-08-28T17:59:13Z

Ela: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „==Mozaikowe oprawy== (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband) ==Zobacz też== Indeks alfabetyczny
Mozaikowa...”

2021-09-03T10:15:10Z

UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „==Mozaikowe oprawy== (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband) ==Zobacz też== Indeks alfabetyczny <br> Mozaikowa...”

Ela: /* Mozaikowe oprawy */

2021-07-31T10:56:29Z

‎Mozaikowe oprawy

@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 <gallery>
@@ Linia 70: / Linia 75: @@
 Plik:Mozaikowe oprawy, Oprawa mozaikowa z dekoracją filigranową, Florimond Badier, ok. poł. XVII w., fot. wg gallica.bnf.jpg | Oprawa mozaikowa z dekoracją filigranową, Florimond Badier, ok. poł. XVII w., fot. wg gallica.bnf.fr
 Plik:Mozaikowe oprawy 8.jpg | Zbliżenie detali kompozycyjnych na francuskiej oprawie mozaikowej z XVIII w., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
 Plik:Mozaikowe oprawy 6.jpg | Zbliżenie detali kompozycyjnych na oprawie mozaikowej (historyzującej - neorokokowej) z pocz. XX w., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
@@ Linia 81: / Linia 93: @@
 Plik:Mozaikowe oprawy, Współczesna oprawa mozaikowa o formie historyzującej, A. Palomino Olalla, Hiszpania, 1992, repr. wg Fernández 1994.jpg | Współczesna oprawa mozaikowa o formie historyzującej, A. Palomino Olalla, Hiszpania, 1992, repr. wg Fernández 1994
-Plik:Mozaikowe oprawy, Współczesna oprawa mozaikowa, Micheline de Bellefroid, 1986, repr. wg Wittock 2008.jpg | Współczesna oprawa mozaikowa, Micheline de Bellefroid, 1986, repr. wg Wittock 2008
+Plik:Mozaikowe oprawy, Współczesna oprawa mozaikowa, Micheline de Bellefroid, 1986, repr. wg Wittock 2008, 2.jpg | Współczesna oprawa mozaikowa, Micheline de Bellefroid, 1986, repr. wg Wittock 2008
-−
 </gallery>
 ==Przypisy==

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 [[Podkładka papierowa]] <br>
 [[à répétition dekoracja]] <br>
-[[szyldzik]] <br>
+[[Szyldzik]] <br>
 [[Wstęga]] <br>

@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 # Macchi Federico, Macchi Livio, ''Dizionario illustrato della legatura'', Milano 2002, s. 317-320;
 # Barber Giles, ''Around the Padeloup and Derome workshops: gold-tooled Parisian bindings of the eighteenth century'', [w:] ''Eloquent witnesses. Bookbindings and their history'', ed. by Mirjam M. Foot, 2004, s. 185-191;
-# Une vie, une collection. Cinq siècles d’art. et d’histoire à trawers le livre et sa reliure. Exposition à la Bibliotheca Wittockiana du 10 octobre 2008 au 28 févier 2009, Dijon 2008, kat. 86-89 i in.
+# ''Une vie, une collection. Cinq siècles d’art et d’histoire à trawers le livre et sa reliure. Exposition à la Bibliotheca Wittockiana du 10 octobre 2008 au 28 févier 2009'', Dijon 2008, kat. 86-89 i in.
 ----
 Autor: '''E.P., A.W.'''

@@ Linia 39: / Linia 39: @@
 ==II. Historia==
-Przez całe średniowiecze barwność zdobień na skórzanych oprawach europejskich osiągano technikami malarskimi (malowane oprawy). Islamską technikę mozaikowego dekorowania obleczeń i dublur zapożyczyli w XVI w. introligatorzy weneccy, stosując ją na orientalizujących oprawach: w uprzednio wycięte fragmenty skóry okładzin wkomponowywano centralny medalion i narożne ćwierćmedaliony wykonane z innej, cienkiej skóry i pokryte dekoracją ornamentalną. Dało to początek introligatorskiej mozaice właściwej (intarsji), obok której przed poł. XVI w. pojawił się też prostszy wariant techniki, tj. nakładki skórzane (aplikacje) na skórze obleczenia. Przykłady jej zastosowania znane są np. z niektórych opraw grolierowskich, ale też z renesansowych opraw polskich (podkładka papierowa). W tym samym stuleciu, ze względu na pracochłonność nowatorskiej techniki, nadal praktykowano malowanie wydzielonych pól (najczęściej wstęg lub centralnych medalionów i kartuszy) farbami woskowymi. Taka koncepcja urozmaicenia formy dekoracji okładzin rozpowszechniła się ok. poł. XVI w. we Francji, gdzie z malowanych m.in. na czarno, biało i czerwono wstęg obwiedzionych złoconymi konturami tworzono rozbudowane kompozycje →kartuszowej dekoracji. Pod kon. XVI w. efektowne, wielobarwne dekoracje malowane farbami lakierowymi tworzono też w Niemczech, np. na  oprawach z warsztatu Weischnerów w Helmstedt. Około poł. XVI w. popularność we Francji zaczęła jednak zdobywać technika intarsji: różnobarwne pola wzbogacone złoceniami w ich wnętrzu i na krawędziach wybijają się z tła obleczenia m.in. na oprawach ''à la fanfare'' i w orientalizującym stylu (odosobnione przykłady takich dzieł tworzono też w Polsce w kon. XVI w.). Odtąd formuła tworzenia dwu- lub kilkubarwnych mozaik skórzanych w zgeometryzowanych polach, na których wyciskano bogate złocenia, na trwałe zagościła w repertuarze introligatorów francuskich (np. arcydzieła Florimonda Badiera i jego naśladowców, XVII w.) oraz innych krajów zachodnioeuropejskich (np. Samuela Mearne i jego kręgu w Anglii, 4 ćw. XVII w.).
+Przez całe średniowiecze barwność zdobień na skórzanych oprawach europejskich osiągano technikami malarskimi (malowane oprawy). Islamską technikę mozaikowego dekorowania obleczeń i dublur zapożyczyli w XVI w. introligatorzy weneccy, stosując ją na orientalizujących oprawach: w uprzednio wycięte fragmenty skóry okładzin wkomponowywano centralny medalion i narożne ćwierćmedaliony wykonane z innej, cienkiej skóry i pokryte dekoracją ornamentalną. Dało to początek introligatorskiej mozaice właściwej (intarsji), obok której przed poł. XVI w. pojawił się też prostszy wariant techniki, tj. nakładki skórzane (aplikacje) na skórze obleczenia. Przykłady jej zastosowania znane są np. z niektórych opraw grolierowskich, ale też z renesansowych opraw polskich (podkładka papierowa). W tym samym stuleciu, ze względu na pracochłonność nowatorskiej techniki, nadal praktykowano malowanie wydzielonych pól (najczęściej wstęg lub centralnych medalionów i kartuszy) farbami woskowymi. Taka koncepcja urozmaicenia formy dekoracji okładzin rozpowszechniła się ok. poł. XVI w. we Francji, gdzie z malowanych m.in. na czarno, biało i czerwono wstęg obwiedzionych złoconymi konturami tworzono rozbudowane kompozycje kartuszowej dekoracji. Pod kon. XVI w. efektowne, wielobarwne dekoracje malowane farbami lakierowymi tworzono też w Niemczech, np. na  oprawach z warsztatu Weischnerów w Helmstedt. Około poł. XVI w. popularność we Francji zaczęła jednak zdobywać technika intarsji: różnobarwne pola wzbogacone złoceniami w ich wnętrzu i na krawędziach wybijają się z tła obleczenia m.in. na oprawach ''à la fanfare'' i w orientalizującym stylu (odosobnione przykłady takich dzieł tworzono też w Polsce w kon. XVI w.). Odtąd formuła tworzenia dwu- lub kilkubarwnych mozaik skórzanych w zgeometryzowanych polach, na których wyciskano bogate złocenia, na trwałe zagościła w repertuarze introligatorów francuskich (np. arcydzieła Florimonda Badiera i jego naśladowców, XVII w.) oraz innych krajów zachodnioeuropejskich (np. Samuela Mearne i jego kręgu w Anglii, 4 ćw. XVII w.).
 	Kolejna faza rozkwitu tej techniki zdobniczej, ale w wariancie nakładek skórzanych/aplikacji, przypadła na lata 1715-1775 we Francji. W pracowniach wybitnych introligatorów, jak Augustin Duseuil († 1746) i Antoine-Michel Padeloup († 1758), a w późniejszym czasie Nicolas-Denis Derome († 1790), powstało wówczas około 370, obecnie zidentyfikowanych, ''reliures mosaïquées'' o zazwyczaj niewielkim formacie 8°. W dziełach tych kilkubarwna mozaika z bogatymi złoceniami wyciskanymi z tłoków (niekiedy również z elementami malowanymi) pokrywa okładziny i grzbiet, tworząc kompozycje geometryczno-floralne, floralne o układzie symetrycznym lub jako swobodniejsze wizerunki kwiatów zajmujących całe okładziny, jak również w zrytmizowanych układach „kafelkowych” zwanych dekoracją à répétition. Ową wyrafinowaną technikę adaptowano w innych krajach, w których jednak dominowała praktyka imitowania mozaiki poprzez różnobarwne malowanie wstęg (np. kompozytowa dekoracja) i drobniejszych detali kompozycji na okładzinach i grzbiecie.
-	Jako synonim luksusowości mozaikę w wariancie „intarsji” oraz „aplikacji” stosowano na oprawach klasycystycznych i empirowych, zazwyczaj poddając ją rygorom kompozycji geometrycznych (głównie ram) ze złoceniami. Szczególnie efektownie prezentują się mozaiki na →à la cathédrale na oprawach z 2 ćw. XIX w., na których imitują barwność gotyckich witraży w złoconych maswerkach i rozetach. Ok. poł. XIX w. upowszechniły się we Francji, a potem innych krajach zachodnioeuropejskich, oprawy wydawnicze ze skóry lub jej tekstylnych imitacji (''percaline''), z bogatą, złoconą dekoracją plakietową, w którą wkomponowywano elementy mozaikowe. Równocześnie tworzono technicznie doskonałe oprawy historyzujące, w których mniej lub bardziej swobodnie naśladowano mozaiki z dzieł XVI-XVIII w. Wpisujące się w ten nurt prace słynnego francuskiego introligatora Henri-Mariusa Michela, zapowiadały epokę nowatorskich rozwiązań stylowych w mozaikach na oprawach secesyjnych z kon. XIX-pocz. XX w. (np. dzieła Pétrusa Rubana i René Wienera). Techniczną perfekcją i odważną – na ogół zgeometryzowaną – formą cechują się mozaiki na oprawach ''art déco'' (np. Pierre Legraina i Rose Adler) z l. 20-30. XX w. Analogiczne cechy mają dzieła, w których podjęto dialog z nurtami sztuki nowoczesnej, w tym zwłaszcza abstrakcją geometryczną i surrealizmem (np. Paul Bonnet, Henri Creuzevault). Podobny kierunek poszukiwań formalnych obierany jest do dnia dzisiejszego w twórczości introligatorów-artystów. Wśród nich dostrzegalne jest upodobanie do różnorakich zestawień barwnych i kształtów (od skrajnie uproszczonych po niezwykle skomplikowane), współgrających z liternictwem (złoconym lub mozaikowym), jak również złoceniami i srebrzeniami. Obok tego podtrzymywany jest nurt historyzujący, czerpiący w sferze technicznej i formalno-stylowej ze spuścizny introligatorstwa nowożytnego.
+	Jako synonim luksusowości mozaikę w wariancie „intarsji” oraz „aplikacji” stosowano na oprawach klasycystycznych i empirowych, zazwyczaj poddając ją rygorom kompozycji geometrycznych (głównie ram) ze złoceniami. Szczególnie efektownie prezentują się mozaiki na ''à la cathédrale'' oprawach z 2 ćw. XIX w., na których imitują barwność gotyckich witraży w złoconych maswerkach i rozetach. Ok. poł. XIX w. upowszechniły się we Francji, a potem innych krajach zachodnioeuropejskich, oprawy wydawnicze ze skóry lub jej tekstylnych imitacji (''percaline''), z bogatą, złoconą dekoracją plakietową, w którą wkomponowywano elementy mozaikowe. Równocześnie tworzono technicznie doskonałe oprawy historyzujące, w których mniej lub bardziej swobodnie naśladowano mozaiki z dzieł XVI-XVIII w. Wpisujące się w ten nurt prace słynnego francuskiego introligatora Henri-Mariusa Michela, zapowiadały epokę nowatorskich rozwiązań stylowych w mozaikach na oprawach secesyjnych z kon. XIX-pocz. XX w. (np. dzieła Pétrusa Rubana i René Wienera). Techniczną perfekcją i odważną – na ogół zgeometryzowaną – formą cechują się mozaiki na oprawach ''art déco'' (np. Pierre Legraina i Rose Adler) z l. 20-30. XX w. Analogiczne cechy mają dzieła, w których podjęto dialog z nurtami sztuki nowoczesnej, w tym zwłaszcza abstrakcją geometryczną i surrealizmem (np. Paul Bonnet, Henri Creuzevault). Podobny kierunek poszukiwań formalnych obierany jest do dnia dzisiejszego w twórczości introligatorów-artystów. Wśród nich dostrzegalne jest upodobanie do różnorakich zestawień barwnych i kształtów (od skrajnie uproszczonych po niezwykle skomplikowane), współgrających z liternictwem (złoconym lub mozaikowym), jak również złoceniami i srebrzeniami. Obok tego podtrzymywany jest nurt historyzujący, czerpiący w sferze technicznej i formalno-stylowej ze spuścizny introligatorstwa nowożytnego.
-−
 ==Zobacz też==

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 [[Malowane oprawy]] <br>
 [[Medalion]] <br>
-[[Orientalizujące oprawy]]
+[[Orientalizujące oprawy]] <br>
 [[Podkładka papierowa]] <br>
 [[à répétition dekoracja]] <br>
 [[szyldzik]] <br>
 [[Wstęga]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband)
-===Lista===
+==I. Definicja i typologia dekoracji mozaikowych==
-−
-* Punkt 1
-−
-==Mozaikowa dekoracja==
-(fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband)
 Dekoracja uzyskana przez wprowadzanie obcych elementów barwnych. Podstawowym materiałem do komponowania mozaiki na oprawie książki jest skóra, ale wykonywano także mozaiki z innych materiałów, takich jak pergamin, drewno, masa perłowa, metal, słoma czy papier. W introligatorstwie rzadko mamy do czynienia z podstawową mozaiką, czyli ułożeniem całej powierzchni okładzin z barwnych kawałków materiału, najczęściej obleczenie stanowi jeden użytek materiału, w którym mozaika wykonana jest metodą →intarsji, przez czyli wprowadzenie obcego materiału w miejsce wyciętego fragmentu materiału obleczeniowego, lub aplikacji, czyli nałożenia obcego materiału na wierzch. Pod względem technologicznym wyróżnić należy także półintarsję, czyli usunięcie na opracowywanym obszarze zewnętrznej warstwy materiału zasadniczego i wprowadzenie w to miejsce wstawki; na gotowym obiekcie trudno odróżnić ją od intarsji. Uproszczonym sposobem uzyskania barwnych pól było ich malowanie.
@@ Linia 42: / Linia 37: @@
 Sposób dekorowania okładek przez wprowadzanie motywu wykonanego ze słomy. Łodyżki słomy są moczone, rozcinane, prasowane, i naklejane obok siebie na papier. Na tak przygotowanym materiale rysowany jest kształt przyszłej wstawki. Słomiana sklejka jest umieszczana na skórzanej okładce i ostrym nożem są wycinane jednocześnie obie warstwy (słomy i skóry). Po usunięciu skóry wkleja się motyw ze słomy i całość zaprasowywuje. Technika formowania mozaiki ze słomy była znana w sztuce ludowej od pocz. XVIII w., często stosowana w dekoracji szkatułek. Na oprawach książek pojawiła się w 1. poł. XX w.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband)
 ==Zobacz też==
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
 ==Grafika==
@@ Linia 57: / Linia 18: @@
 ==Przypisy==
-# A. Semkowicz, Introligatorstwo, Kraków 1948, s. 144-147.
-# P. Smith, New directions in bookbinding, London 1974, s. 52-59.
-# H. Lüers, Das Fachwissen des Buchbinders, ed. 2, Suttgart 1941, s. 241-244.
-# V. Zbořilová, Aplikace ze slamy na knize, w: Sborník XVI mezinárodní seminář Společenstva českých knihařů, Kyjov 2012, s. 15.
 ----
-Autor: '''E.P.'''
+Autor: '''A.W'''

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband)
-Oprawy z wielobarwnym zdobieniem uzyskanym przez wprowadzanie elementów barwnych. Podstawowym materiałem do komponowania mozaiki jest skóra, ale wykonywano także mozaiki z innych materiałów, takich jak pergamin, drewno, macica perłowa, metal, słoma czy papier. Uproszczonym sposobem uzyskania barwnych pól było ich malowanie.
+Oprawy z dekoracją uzyskaną przez wprowadzanie elementów barwnych. Podstawowym materiałem do komponowania mozaiki na oprawie książki jest skóra, ale wykonywano także mozaiki z innych materiałów, takich jak pergamin, drewno, macica perłowa, metal, słoma czy papier. Uproszczonym sposobem uzyskania barwnych pól było ich malowanie.
 ===Mozaika skórzana===

Mozaikowe oprawy - Historia wersji

Vagnerus: /* Grafika */

Vagnerus: /* Zobacz też */

Vagnerus: /* Przypisy */

Vagnerus: /* II. Historia */

Vagnerus: /* Zobacz też */

Vagnerus o 18:36, 28 sie 2022

Vagnerus o 18:01, 28 sie 2022

Vagnerus o 17:59, 28 sie 2022

Ela: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „==Mozaikowe oprawy== (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband) ==Zobacz też== Indeks alfabetyczny Mozaikowa...”

Ela: /* Mozaikowe oprawy */

Ela: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „==Mozaikowe oprawy== (fr. reliure de mosaïque, niem. Mosaikeinband) ==Zobacz też== Indeks alfabetyczny
Mozaikowa...”