Mandorla - Historia wersji

Urszula: /* Mandorla */ uzupełn. term. ang.

2021-01-15T18:29:49Z

‎Mandorla: uzupełn. term. ang.

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-01-10T19:59:15Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Grafika */

2021-01-10T19:39:10Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-01-10T19:33:29Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2021-01-10T19:15:58Z

‎Grafika

Vagnerus o 19:14, 10 sty 2021

2021-01-10T19:14:27Z

Ela o 22:34, 1 sty 2021

2021-01-01T22:34:29Z

Cezary o 21:21, 30 gru 2020

2020-12-30T21:21:21Z

Vagnerus: /* Zobacz też */

2020-12-30T19:35:15Z

‎Zobacz też

Vagnerus o 19:37, 15 lis 2020

2020-11-15T19:37:24Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Mandorla==
-(fr. mandorle)
+(ang. mandorla; fr. mandorle)
 ) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji). Niekiedy kształt m. nadawano tłokom romańskim i gotyckim (np. z wizerunkiem Dawida, pieczęci i in.). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i nakładowych (wydawniczych), od okresu historyzmu w XIX w.

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 [[Limozyjskie oprawy]] <br>
 [[Liturgicznych ksiąg oprawy]] <br>
 [[Maryja]] <br>
 [[Orientalizujące oprawy]] <br>

@@ Linia 30: / Linia 30: @@
 Plik:Mandorla 2.jpg | Superekslibris ks. Augusta I Saskiego z motywem herbem w wieńcu o kształcie mandorli, Niemcy, 3 ćw. XVI w.
 Plik:Mandrola 1.jpg | Superekslibris bpa Hieronima Rozrażewskiego z motywem herbu w wieńcu o kształcie mandorli, Polska, po 1581 r., BWSD Włocławek, fot. P. Kurek
+Plik:Mandorla 4.jpg | Typowy przykład mandorli (schamsa, giobek) na oprawie z kręgu islamskiego
 </gallery>

@@ Linia 27: / Linia 27: @@
 <gallery>
 Plik:EA2.jpg | Motyw mandorli (1) w dekoracji oprawy Ewangeliarza Anastazji, między ok. 1160 a 1170, fot. domena publiczna
+Plik:Mandorla 3.jpg | Motyw wieńca o kształcie mandorli otaczającej superekslibris herbowy na italianizującej oprawie krakowskiej z ok. 1530, BN Warszawa, fot. BN Warszawa
 </gallery>

← poprzednia wersja		Wersja z 19:15, 10 sty 2021
Linia 26:		Linia 26:

	<gallery>		<gallery>
−	Plik:EA2.jpg \| Motyw mandorli w dekoracji oprawy Ewangeliarza Anastazji, ..., fot.: domena publiczna	+	Plik:EA2.jpg \| Motyw mandorli (1) w dekoracji oprawy Ewangeliarza Anastazji, między ok. 1160 a 1170, fot. domena publiczna

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 (fr. mandorle)
-) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj →aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji; limozyjska oprawa z XIII w. na późniejszym rękopisie w Bibliotece Czartoryskich). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i wydawniczych, od okresu historyzmu w XIX w.
+) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji). Niekiedy kształt m. nadawano tłokom romańskim i gotyckim (np. z wizerunkiem Dawida, pieczęci i in.). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i nakładowych (wydawniczych), od okresu historyzmu w XIX w.
-) od XIV-XV w. kształt nadawany niektórym elementom dekoracji introligatorskiej wyciskanej z tłoków lub plakiet. Na dziełach gotyckich niekiedy mają go tłoki z wizerunkami świętych postaci (zwłaszcza Jezusa i Maryi z Dzieciątkiem), wzorowane na tzw. pieczęciach ostroowalnych typowych dla środowiska kościelnego. Z XVI w. znane są przypadki zastosowania go w paru superekslibrisach swobodnie naśladujących pieczęcie (np. elektora saskiego Augusta, a w Polsce – bp.: Rozrażewskiego i Wolskiego). We włoskim introligatorstwie renesansowym XV-pocz. XVI w. kształt wydłużonej m. niekiedy nadawano centralnym elementom dekoracji zwierciadeł, obwiedzionym różnorakimi ornamentami (np. trójlistkami włoskimi, stylizowanym wieńcem laurowym) lub promieniami; w Polsce wzorzec ten przejął w l. 20-40 XVI w. krakowski mistrz Maciej z Przasnysza/Mistrz Główek Anielskich, wykorzystując go głównie do dekoracyjnych obramień superekslibrisów.
+) od XIV-XV w. kształt nadawany niektórym elementom dekoracji introligatorskiej wyciskanej z tłoków lub plakiet. Na dziełach gotyckich niekiedy mają go tłoki z wizerunkami świętych postaci (zwłaszcza Jezusa i Maryi z Dzieciątkiem), wzorowane na tzw. pieczęciach ostroowalnych typowych dla środowiska kościelnego. Z XVI w. znane są przypadki zastosowania go w paru superekslibrisach swobodnie naśladujących pieczęcie (np. elektora saskiego Augusta, a w Polsce – bp.: Rozrażewskiego i Wolskiego). We włoskim introligatorstwie renesansowym XV-pocz. XVI w. kształt wydłużonej m. niekiedy nadawano centralnym elementom dekoracji zwierciadeł, obwiedzionym różnorakimi ornamentami (np. trójlistkami włoskimi, stylizowanym →wieńcem laurowym) lub promieniami; w Polsce wzorzec ten przejął w l. 20-40 XVI w. krakowski mistrz Maciej z Przasnysza/Mistrz Główek Anielskich, wykorzystując go głównie do dekoracyjnych obramień superekslibrisów.
-−
 ) kształt charakterystycznego, centralnego medalionu rozpowszechnionego od XIV-XV w. w introligatorstwie perskim i arabskim, a od schyłku XV w. naśladowanego na orientalizujących oprawach w Italii, a następnie w niemal całej Europie.
@@ Linia 14: / Linia 13: @@
 [[Indeks alfabetyczny]] <br>
 [[Ewangeliarza Anastazji oprawa]]<br>
 [[Jezus Chrystus]] <br>
 [[Limozyjskie oprawy]] <br>
@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 <gallery>
-File:Bookbinders_2.jpg|Obrazek 1
+Plik:EA2.jpg | Motyw mandorli w dekoracji oprawy Ewangeliarza Anastazji, ..., fot.: domena publiczna
 </gallery>
@@ Linia 32: / Linia 33: @@
 ==Przypisy==
+# Steenbock 1965, il. 68, 121, 146-148 i in.;
 ----
 Autor: '''A.W.'''

← poprzednia wersja		Wersja z 22:34, 1 sty 2021
Linia 2:		Linia 2:

	(fr. mandorle)		(fr. mandorle)
		+
	1) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj →aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji; limozyjska oprawa z XIII w. na późniejszym rękopisie w Bibliotece Czartoryskich). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i wydawniczych, od okresu historyzmu w XIX w.		1) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj →aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji; limozyjska oprawa z XIII w. na późniejszym rękopisie w Bibliotece Czartoryskich). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i wydawniczych, od okresu historyzmu w XIX w.

← poprzednia wersja		Wersja z 21:21, 30 gru 2020
Linia 1:		Linia 1:
	==Mandorla==		==Mandorla==
		+
		+	(fr. mandorle)
	1) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj →aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji; limozyjska oprawa z XIII w. na późniejszym rękopisie w Bibliotece Czartoryskich). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i wydawniczych, od okresu historyzmu w XIX w.		1) wywodzący się z kultury buddyjskiej, a w IV w. n.e. zaadoptowany i rozpowszechniony w kulturze chrześcijańskiej, rodzaj →aureoli o kształcie migdałowym lub owalnym, ukazywanej najczęściej w wizerunkach Jezusa Chrystusa i Maryi od średniowiecza po barok (rzadziej w późniejszych okresach). Popularne na złotniczych oprawach średniowiecznych ksiąg liturgicznych wizerunki Maiestas Domini i Pantokratora oraz tronującej Maryi z Dzieciątkiem często otaczają migdałowe (rzadziej owalne, sporadycznie zaś czterolistne) m. o zróżnicowanej formie otoku: od najprostszej – linearnej, przez proste ornamenty grawerowane w srebrnej bądź złotej blasze, barwne emalie, po inkrustacje klejnotami w filigranowych oprawkach (np. oprawa Ewangeliarza Anastazji; limozyjska oprawa z XIII w. na późniejszym rękopisie w Bibliotece Czartoryskich). W okresie nowożytnym m. ustąpiła z dekoracji opraw innym dekoracjom, a ponownie zaczęła być przywoływana na oprawach liturgicznych ksiąg, zarówno wykonywanych na zamówienie jak i wydawniczych, od okresu historyzmu w XIX w.