Kompaturka - Historia wersji

Ela o 09:04, 23 kwi 2022

2022-04-23T09:04:02Z

Ela: /* Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach */

2022-02-24T09:19:21Z

‎Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach

Ela: /* Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach */

2022-02-24T09:15:23Z

‎Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach

Ela: /* Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach */

2022-02-24T09:14:13Z

‎Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach

Ela: /* Historia */

2022-02-24T09:13:08Z

‎Historia

Ela: /* Historia */

2022-02-24T09:09:27Z

‎Historia

Ela: /* Kompaturka */

2022-02-24T09:07:43Z

‎Kompaturka

Ela: /* Kompaturka */

2022-02-24T09:06:07Z

‎Kompaturka

Meg o 14:54, 19 lut 2022

2022-02-19T14:54:12Z

Meg o 16:09, 18 lut 2022

2022-02-18T16:09:31Z

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 (kompatywka, sklejka, sklejanka) (ang. pasteboard; fr. plat plat interieur, niem. Zusammenpappen, Innendeckel, wł. contropiatto)
-Nazwa pochodzi z języka łacińskiego (łac. compactio - spojenie). Szczególny rodzaj okładzinówki powstały przez sklejenie kartek papieru. Ilość kartek mogła być bardzo różna, od kilku do kilkunastu. Najczęściej była to makulatura z oficyn drukarskich (nadbitki, nieudane druki), ale także dawne rękopisy. Kompaturki były zazwyczaj wytwarzane w warsztatach introligatorskich na własne potrzeby. Zdarzało się, że właściciel książki dostarczał introligatorowi makulaturę na wytworzenie okładzin. Zapewne w ten sposób w oprawach ksiąg Mikołaja Czepla znaleziono zbiór kilkudziesięciu listów adresowanych do niego, jak i jego własne zapiski. Z tego powodu kompaturki mogą być źródłem cennych znalezisk. Kompaturki charakteryzują się wieloma pozytywnymi cechami, przede wszystkim, w porównaniu z drewnem, były wykonane z materiału tańszego, bardziej dostępnego, łatwiejszego w obróbce. Ponadto, zastępując w okładzinach deski, znacznie obniżyły wagę książki i umożliwiły głębszy relief tłoczeń.
+Termin pochodzący z jęz. łacińskiego (compactio - spojenie) na szczególny rodzaj okładzinówek powstałych przez sklejenie kartek papieru (początkowo papirusu). Ilość kartek mogła być bardzo różna, od kilku do kilkunastu. Najczęściej była to makulatura z oficyn drukarskich (nadbitki, nieudane druki), ale także dawne rękopisy. Kompaturki były zazwyczaj wytwarzane w warsztatach introligatorskich na własne potrzeby. Zdarzało się, że właściciel książki dostarczał introligatorowi makulaturę na wytworzenie okładzin. Zapewne w ten sposób w oprawach ksiąg Mikołaja Czepla znaleziono zbiór kilkudziesięciu listów adresowanych do niego, jak i jego własne zapiski. Z tego powodu kompaturki mogą być źródłem cennych znalezisk. Kompaturki charakteryzują się wieloma pozytywnymi cechami, przede wszystkim, w porównaniu z drewnem, były wykonane z materiału tańszego, bardziej dostępnego, łatwiejszego w obróbce. Ponadto, zastępując w okładzinach deski, znacznie obniżyły wagę książki i umożliwiły głębszy relief tłoczeń.
 ===Historia===

@@ Linia 15: / Linia 15: @@
 ** Włochy 1962 r.: autograf listu Boccaccia z 1366 r.
 * Polska
-** l. 20. XX w.; J. S. Bandtkie - fragmenty korektowych arkuszy ksiąg liturgicznych "Triod Postnaja" i "Czasosłowu" wyd. ok. 1490 r., Sz. Fiol Kraków
+** J. S. Bandtkie l. 20. XX w.: fragmenty korektowych arkuszy ksiąg liturgicznych "Triod Postnaja" i "Czasosłowu", druk  Szwajpold Fiol, Kraków ok. 1490 r.;
-** 1. poł. XX w.; K. Piekarski - fragmenty dialogów M. Reja, najstarsza mapa Polski
+** K. Piekarski 1. poł. XX w.: fragmenty dialogów M. Reja, najstarsza mapa Polski;
-** 2. poł. XX w.; Biblioteka Jagiellońska - nieznane wydanie M. Reja "Żywot Józefa", "Hortulus Polski" z ok. 1527 r., H.S. Lubomirskiego "Muza polska", Erazma z Rotterdamu "Dworstwo obyczajów", tłum. Klonowic
+** Biblioteka Jagiellońska 2. poł. XX w.: nieznane wydanie "Żywotu Józefa" M. Reja, "Hortulus Polski" z ok. 1527 r., "Muza polska" H.S. Lubomirskiego , "Dworstwo obyczajów" Erazma z Rotterdamu w tłum. Klonowica;
-**2015-16; Katowice - teksty XVII-wiecznych kazań w języku polskim, niemieckim, łacińskim, czeskim; prywatna korespondencja duchownych śląskich; fragmenty rachunków archiprezbiteratu wodzisławskiego odkryte w Księga metrykalna z Mszany (1638-1775)
+** Katowice 2015-2016: teksty XVII-wiecznych kazań w języku polskim, niemieckim, łacińskim, czeskim; prywatna korespondencja duchownych śląskich; fragmenty rachunków archiprezbiteratu wodzisławskiego odkryte w Księdze metrykalnej z Mszany (1638-1775).
 ==Zobacz też==

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ===Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach===
 * Europa
-** 1856 r.; E. Ranke - fragmenty najstarszego łacińskiego przekładu "Biblia Itala";
+** E. Ranke, 1856 r.: fragmenty najstarszego łacińskiego przekładu "Biblia Itala";
-** 1901 r.; G. Zedler - "Tablice Astrologiczne na l. 1448-1478";
+** G. Zedler 1901 r.: "Tablice Astrologiczne na l. 1448-1478";
-** 1962 r.; Włochy - autograf listu Boccaccia z 1366 r.
+** Włochy 1962 r.: autograf listu Boccaccia z 1366 r.
 * Polska
 ** l. 20. XX w.; J. S. Bandtkie - fragmenty korektowych arkuszy ksiąg liturgicznych "Triod Postnaja" i "Czasosłowu" wyd. ok. 1490 r., Sz. Fiol Kraków

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ===Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach===
 * Europa
-** 1856 r.; E. Ranke - fragmenty najstarszego łacińskiego przekładu "Biblia Itala"
+** 1856 r.; E. Ranke - fragmenty najstarszego łacińskiego przekładu "Biblia Itala";
-** 1901 r.; G. Zedler - "Tablice Astrologiczne na l. 1448-1478" wyd. ok. 1458 r.
+** 1901 r.; G. Zedler - "Tablice Astrologiczne na l. 1448-1478";
 ** 1962 r.; Włochy - autograf listu Boccaccia z 1366 r.
 * Polska

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 ===Historia===
-Pierwsze kompaturki zidentyfikowano we wczesnych kodeksach koptyjskich z III w. Posiadały one okładziny sporządzone ze sklejonych kart papirusowych. W kodeksach islamskich od X w. stosowano sklejone karty papierowe jako materiał okładzin, a od XII w. stały się one jedynym materiałem okładzin, niemalże całkowicie wypierając  wcześniejsze okładziny drewniane. Europejskie warsztaty introligatorskie zaczęły stosować kompaturki pod wpływem arabskim, a najwcześniejszym ich śladem w Europie są oprawy rękopisów z biblioteki papieskiej w Awinionie (ok. 1369). Popularność tego rodzaju opraw związana była również z rozwojem produkcji papieru.
+Pierwsze kompaturki zidentyfikowano we wczesnych kodeksach koptyjskich z III w. Posiadały one okładziny sporządzone ze sklejonych kart papirusowych. W kodeksach islamskich od X w. na materiał okładzinowy stosowano sklejone karty papierowe, a od XII w. stały się one jedynym materiałem okładzin, niemalże całkowicie wypierając okładziny drewniane. Europejskie warsztaty introligatorskie zaczęły stosować kompaturki pod wpływem arabskim, a najwcześniejszym ich śladem są oprawy rękopisów z biblioteki papieskiej w Awinionie (ok. 1369). Popularność tego rodzaju opraw związana była również z rozwojem produkcji papieru.
-Pierwsze europejskie kompaturki zostały zidentyfikowane w książkach drukowanych w l. 70. XV w. w Hiszpanii i Włoszech, stosowano je również bardzo chętnie w Saksonii. Z całą pewnością były też wykorzystywane w warsztacie introligatorskim działającym przy oficynie wydawniczej Aldusa Manutiusa w Wenecji. Do czasu rozpowszechnienia się tektury, chętnie używano kompaturki, w Polsce najintensywniej stosowano je w l. 1510 - 1570. W tańszych oprawach książek były używane z powodzeniem do XVIII/XIX w.
 ===Najbardziej znane odkrycia w kompaturkach===

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Kompaturka==
-(kompatywka, sklejka, sklejanka) (ang. pasteboard; fr. plat plat interieur, niem. Innendeckel, wł. contropiatto)
+(kompatywka, sklejka, sklejanka) (ang. pasteboard; fr. plat plat interieur, niem. Zusammenpappen, Innendeckel, wł. contropiatto)
 Nazwa z języka łacińskiego (łac. compactio - spojenie). Szczególny rodzaj okładzin powstały przez sklejenie kartek papieru. Ilość kartek mogła być bardzo różna, od kilku do kilkunastu. Najczęściej była to makulatura z oficyn drukarskich (nadbitki, nieudane druki), ale także dawne rękopisy. Kompaturki były zazwyczaj wytwarzane w warsztatach introligatorskich na własne potrzeby. Zdarzało się, że właściciel książki dostarczał introligatorowi makulaturę na wytworzenie okładzin. Zapewne w ten sposób w oprawach ksiąg Mikołaja Czepla znaleziono zbiór kilkudziesięciu listów adresowanych do niego, jak i jego własne zapiski. Z tego powodu kompaturki mogą być źródłem cennych znalezisk. Kompaturki charakteryzują się wieloma pozytywnymi cechami, przede wszystkim, w porównaniu z drewnem, były wykonane z materiału tańszego, bardziej dostępnego, łatwiejszego w obróbce. Ponadto, zastępując w okładzinach deski, znacznie obniżyły wagę książki i umożliwiły głębszy relief tłoczeń.