Kierunek papieru - Historia wersji

Ela: /* Określanie kierunku papieru */

2022-02-18T16:47:16Z

‎Określanie kierunku papieru

Ela: /* Określanie kierunku papieru */

2022-02-18T16:46:22Z

‎Określanie kierunku papieru

Meg o 16:49, 17 lut 2022

2022-02-17T16:49:37Z

Ela: /* Kierunek papieru */

2022-02-15T20:49:40Z

‎Kierunek papieru

Ela: /* Grafika */

2021-05-25T19:59:55Z

‎Grafika

Ela: /* Grafika */

2021-05-25T19:59:40Z

‎Grafika

Ela: /* Kierunek papieru */

2021-05-25T19:58:40Z

‎Kierunek papieru

Meg o 16:40, 2 maj 2021

2021-05-02T16:40:01Z

Urszula: /* Kierunek papieru */ uzupełn. term. ang.

2021-02-17T17:44:47Z

‎Kierunek papieru: uzupełn. term. ang.

Cezary o 23:40, 10 sty 2021

2021-01-10T23:40:42Z

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 Anizotropia, czyli zróżnicowanie właściwości papieru w zależności od kierunku jest tak duża, że na ogół proste próby sprężystości pozwalają ustalić w papierach kierunek ułożenia włókien.
-Pierwszy ze sposobów ustalenia kierunku papieru polega na wygięciu arkusza papieru w obu kierunkach. Wyraźniejszy efekt daje zestawienie dwóch dwóch pasków wyciętych z prostopadłych do siebie kierunków. Paski przykłada się do siebie i trzymając za końcówkę przechyla w jedną a następnie w drugą stronę. Ugięcie papieru w kierunku poprzecznym jest większe niż w kierunku wzdłużnym. Drugim sposobem jest zwilżenie papieru. Krążek o średnicy ok. 8 cm o zaznaczonym położenia względem arkusza umieszcza się na powierzchni wody, tak aby jedna strona nie uległa nawilżeniu. Po kilku sekundach wyjmuje się go i obserwuje. Podczas wysychania krążek ulega zwinięciu wzdłuż kierunku włókien. Prostszy sposób polega na zwilżeniu dwóch krawędzi arkusza - krawędź poprzeczna będzie się falowała. Inny sposób polega na przeciągnięciu paznokciem po krawędzi arkusza, krawędź poprzeczna, podobnie jak przy nawilżeniu, rozciągnie się i sfaluje. Kolejny sposób polega na naddarciu arkusza - wzdłuż włókien papier rozdziera się łatwiej i równiej.
+Pierwszy ze sposobów ustalenia kierunku papieru polega na wygięciu arkusza papieru w obu kierunkach. Wyraźniejszy efekt daje zestawienie dwóch dwóch pasków wyciętych z prostopadłych do siebie kierunków. Paski przykłada się do siebie i trzymając za końcówkę przechyla w jedną a następnie w drugą stronę. Ugięcie papieru w kierunku poprzecznym jest większe niż w kierunku wzdłużnym. Drugim sposobem jest zwilżenie papieru. Krążek o średnicy ok. 8 cm o zaznaczonym położeniu względem arkusza umieszcza się na powierzchni wody, tak aby jedna strona nie uległa nawilżeniu. Po kilku sekundach wyjmuje się go i obserwuje. Podczas wysychania krążek ulega zwinięciu wzdłuż kierunku włókien. Prostszy sposób polega na zwilżeniu dwóch krawędzi arkusza - krawędź poprzeczna będzie się falowała. Inny sposób polega na przeciągnięciu paznokciem po krawędzi arkusza, krawędź poprzeczna, podobnie jak przy nawilżeniu, rozciągnie się i sfaluje. Kolejny sposób polega na naddarciu arkusza - wzdłuż włókien papier rozdziera się łatwiej i równiej.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 ===Określanie kierunku papieru===
-Anizotropia, czyli zróżnicowanie właściwości papieru w zależności od kierunku jest tak duża, że na ogół proste próby sprężystości pozwalają ustalić w papierach kierunek ułożenia włókien. Inny sposób można wykorzystać, gdy istnieje możliwość wycięcia pasków z prostopadłych do siebie kierunków. Przykłada się je do siebie i trzymając za końcówkę przechyla w jedną a następnie w drugą stronę. Ugięcie paska w kierunku poprzecznym jest większe niż w kierunku wzdłużnym. Kolejny sposób polega na wycięciu krążka o średnicy ok. 8 cm i naturalnie zaznaczeniu jego położenia względem arkusza. Krążek umieszcza się na powierzchni wody, tak aby jedna strona nie uległa nawilżeniu. Po kilku sekundach wyjmuje się go i obserwuje. Podczas wysychania krążek ulega zwinięciu wzdłuż kierunku włókien.
+Anizotropia, czyli zróżnicowanie właściwości papieru w zależności od kierunku jest tak duża, że na ogół proste próby sprężystości pozwalają ustalić w papierach kierunek ułożenia włókien.
-Introligatorzy wypracowali kilka sposobów ustalenia kierunku papieru. Pierwszy polega na wygięciu arkusza papieru - w kierunku poprzecznym arkusz stawia większy opór, wzdłuż włókien łatwiej się wygina. Drugim sposobem jest zwilżenie krawędzi arkusza - krawędź poprzeczna będzie się falowała. Inny sposób polega na przeciągnięciu paznokciem po krawędzi arkusza, podobnie jak przy nawilżeniu krawędź poprzeczna rozciągnie się i sfaluje. Kolejny sposób polega na naddarciu arkusza - wzdłuż włókien papier rozdziera się łatwiej i równiej.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 (ang. grain direction; niem. Laufrichtung; fr. sens du papier)
-Cecha papieru produkowanego fabrycznie, wynikająca z układania się włókien celulozy równolegle do długości sita maszynowego. W konsekwencji papier jest sztywniejszy i mocniejszy w kierunku równoległym do długości wstęgi papieru, trudno zagina się i składa w kierunku poprzecznym, a przy składaniu grubszej warstwy arkuszy powstają zmarszczki. Książka wydrukowana na papierze o kierunku poprzecznym nie otwiera się dobrze, kartki mają tendencję do "wstawania". W oprawie klejowej większe jest ryzyko pęknięcia grzbietu.
+Cecha strukturalno-wymiarowa papieru,  zróżnicowanie właściwości papieru zależnie od kierunku w płaszczyźnie arkusza (anizotropia).
-Po zwilżeniu papier rozciąga się bardziej w kierunku poprzecznym do biegu wstęgi papieru. Przy grzbiecie, na skutek penetracji wilgoci z kleju nakładanego na grzbiet, papier rozciąga się i marszczy.
+Powszechnie uważa się, że papiery ręcznie czerpane mają chaotycznie ułożone włókna w różnych kierunkach.  Jest to jednak uogólnienie i dotyczy formowania papierów grubych. Czerpalnik, celem odwodnienia nowouformowanej, grubej struktury arkusza porusza formą z góry na dół. W ten sposób powierzchnia papieru staje się bardziej nierówna i chropowata, co w przypadku grubego papieru nie jest istotne. W takiej technice czerpania nie następuje wykształcenie kierunkowości, włókna pozostają ułożone w płaszczyźnie arkusza niemal zupełnie przypadkowo i tym samym właściwości papieru są jednakowe we wszystkich kierunkach arkusza. Natomiast "zamykanie arkusza", czyli końcowy fragment procesu ręcznego formowania papieru, poprzez poruszanie formą z lewa w prawo i z powrotem, czyli wzdłuż dłuższego boku formy, sprawia że kierunek równoległy do dłuższego boku arkusza (tzw. kierunek wzdłużny) staje się kierunkiem uprzywilejowanego ułożenia włókien. Taki arkusz wykazuje anizotropię właściwości papieru. Cecha ta ujawnia się w papierach czerpanych formą z przytwierdzonym sitem zarówno żeberkowym, jak i tkanym z drutu, bowiem wynika ona nie z rodzaju sita, a z techniki czerpania.
-Wyklejka z papieru maszynowego rozciąga się na szerokość, arkusz papieru staje się za szeroki. W oprawach starannych należy przewidzieć ten efekt i przed smarowaniem klejem odciąć wąski ścinek. Wysychając, papier ponownie kurczy się i powoduje wyginanie się okładki. Dla przeciwdziałania temu efektowi nakleja się kontrę na drugą stronę (w przypadku okładki wyklejka stanowi kontrę dla obleczenia).
+===Wpływ kierunku papieru na właściwości kodeksu===
-Zastosowanie na wyklejkę papieru w kierunku poprzecznym powoduje nadmiar papieru i powstawanie zmarszczek. Sklejenie materiałów o niedopasowanym kierunku włókien powoduje, że po wyschnięciu wyrób wypacza się na różne strony.
+Książka wydrukowana na papierze o kierunku poprzecznym nie otwiera się dobrze, kartki mają tendencję do "wstawania". W oprawie klejowej większe jest ryzyko pęknięcia grzbietu. Ponieważ po zwilżeniu papier rozciąga się bardziej w kierunku poprzecznym, przy grzbiecie, na skutek penetracji wilgoci z kleju nakładanego na grzbiet, papier rozciąga się i marszczy.
-Papiery ręcznie czerpane mają chaotycznie ułożone włókna i pod wpływem wilgoci rozciągają się równomiernie we wszystkich kierunkach.
+Wyklejka w kierunku prostopadłym do grzbietu książki rozciąga się na szerokość, arkusz papieru staje się za duży, a przy grzbiecie marszczy się. W oprawach starannych należy przewidzieć ten efekt i przed smarowaniem klejem odciąć wąski ścinek. Wysychając, papier ponownie kurczy się i powoduje wyginanie się okładki. Dla przeciwdziałania temu efektowi nakleja się kontrę na wewnętrzną stronę okładzinówek.
 Introligatorzy wypracowali kilka sposobów ustalenia kierunku papieru. Pierwszy polega na wygięciu arkusza papieru - w kierunku poprzecznym arkusz stawia większy opór, wzdłuż włókien łatwiej się wygina. Drugim sposobem jest zwilżenie krawędzi arkusza - krawędź poprzeczna będzie się falowała. Inny sposób polega na przeciągnięciu paznokciem po krawędzi arkusza, podobnie jak przy nawilżeniu krawędź poprzeczna rozciągnie się i sfaluje. Kolejny sposób polega na naddarciu arkusza - wzdłuż włókien papier rozdziera się łatwiej i równiej.
@@ Linia 27: / Linia 33: @@
 ==Przypisy==
+# Dąbrowski J., Siniarska-Czaplicka J., Rękodzieło papiernicze, Warszawa 1991, s. 147 -148.
-# Z. Zjawiński, Introligatorstwo, Warszawa 1967, s. 17-18.
+# Sobucki W., Jeżewska E., Wiedza o papierze dla konserwatorów zbiorów, Warszawa 2015, s. 13 - 14.
 ----
-Autor: '''E.P.'''
+Autor: '''M.P.B., E.P.'''

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 Po zwilżeniu papier rozciąga się bardziej w kierunku poprzecznym do biegu wstęgi papieru. Przy grzbiecie, na skutek penetracji wilgoci z kleju nakładanego na grzbiet, papier rozciąga się i marszczy.
-Wyklejka z papieru maszynowego rozciąga się na szerokość, arkusz papieru staje się za szeroki. W oprawach starannych należy przewidzieć ten efekt i przed smarowaniem klejem odciąć wąski ścinek. Wysychając papier ponownie kurczy się i powoduje wyginanie się okładki. Dla przeciwdziałania temu efektowi nakleja się kontrę na drugą stronę (w przypadku okładki wyklejka stanowi kontrę dla obleczenia).
+Wyklejka z papieru maszynowego rozciąga się na szerokość, arkusz papieru staje się za szeroki. W oprawach starannych należy przewidzieć ten efekt i przed smarowaniem klejem odciąć wąski ścinek. Wysychając, papier ponownie kurczy się i powoduje wyginanie się okładki. Dla przeciwdziałania temu efektowi nakleja się kontrę na drugą stronę (w przypadku okładki wyklejka stanowi kontrę dla obleczenia).
 Zastosowanie na wyklejkę papieru w kierunku poprzecznym powoduje nadmiar papieru i powstawanie zmarszczek. Sklejenie materiałów o niedopasowanym kierunku włókien powoduje, że po wyschnięciu wyrób wypacza się na różne strony.

@@ Linia 22: / Linia 22: @@
 <gallery>
-File:Kier 1.jpg|Deformacje w książce powstałe w wyniku ukierunkowanie papieru prostopadle do grzbietu (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
+File:Kier 1.jpg|Deformacje w książce powstałe w wyniku ukierunkowania papieru prostopadle do grzbietu (fot. M. Pronobis-Gajdzis)
 </gallery>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Kierunek papieru==
-(niem. Laufrichtung, fr. sens du papier)
+(ang. grain direction; niem. Laufrichtung; fr. sens du papier)
 Cecha papieru produkowanego fabrycznie, wynikająca z układania się włókien celulozy równolegle do długości sita maszynowego. W konsekwencji papier jest sztywniejszy i mocniejszy w kierunku równoległym do długości wstęgi papieru, trudno zagina się i składa w kierunku poprzecznym, a przy składaniu grubszej warstwy arkuszy powstają zmarszczki. Książka wydrukowana na papierze o kierunku poprzecznym nie otwiera się dobrze, kartki mają tendencję do "wstawania". W oprawie klejowej większe jest ryzyko pęknięcia grzbietu.