Garbniki - Historia wersji

Meg: /* Taniny */

2022-05-22T17:17:01Z

‎Taniny

Meg o 17:15, 22 maj 2022

2022-05-22T17:15:55Z

Meg: /* Przypisy */

2022-05-19T12:36:05Z

‎Przypisy

Meg o 12:35, 19 maj 2022

2022-05-19T12:35:39Z

Meg o 12:29, 19 maj 2022

2022-05-19T12:29:57Z

Meg: Utworzono nową stronę "==Śródtytuł== Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze..."

2022-05-19T12:28:36Z

Utworzono nową stronę "==Śródtytuł== Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze..."

Nowa strona

==Śródtytuł==
Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze (kolagenem), przez co jest ono neutralizowane lub usuwane ze skóry, która staje się skórą wyprawioną.
Ze względu na pochodzenie garbniki można podzielić na:

* garbniki nieorganiczne (mineralne): związki chromu(III), cyrkonu(IV), tytanu(IV), glinu, żelaza(III), rtęci(II), molibdenu(III), krzemu, wanadu(V), wolframu(V) i molibdenu(VI), a także kwasy polifosforowe
* garbniki organiczne: naturalne (roślinne, taniny), zwierzęce (tran), syntetyczne (syntany, aldehydy alifatyczne)

===Garbniki roślinne===
W przeszłości do garbowania skór stosowane było garbowanie roślinne. Garbniki roślinne występują w korze dębu, świerku, w liściach i owocach rozmaitych roślin. Najważniejsze z nich są pochodnymi kwasu galusowego, którego glukozydem jest tanina. Pod działaniem garbników surowa skóra nabiera trwałości.

===Taniny===

Grupa organicznych związków chemicznych, pochodne fenoli, naturalnie wytwarzane przez rośliny. Taniny nadają roślinom cierpki, nieprzyjemny smak, wykazują też działanie toksyczne w tym powodują denaturację białek, co zostało wykorzystane w garbarstwie. Denaturacja włókien kolagenowych, obecnych w skórach zwierzęcych, powoduje, że białka te stają się trudno dostępne dla drobnoustrojów.

Garbniki są ciałami stałymi, mają postać bezbarwnego lub brązowego proszku albo płatków. Rozpuszczają się w wodzie i jej mieszaninach alkoholowych oraz w acetonie. Źle rozpuszczają się w eterze i chloroformie. Tanina techniczna zawiera do 40% zanieczyszczeń - skrobi, dekstryny, gum roślinnych i rozmaitych soli.

Wyrabia się ją z galasówek chińskich, japońskich i lewantyńskich. Europejskie galasówki zawierają zbyt mało taniny, z tego powodu nie nadają się do jej produkcji. dawniej, z taniny i siarczanu żelaza sporządzano atramenty żelazowo-galusowe, których cechą charakterystyczną było ciemnienie po pewnym czasie (po zmieszaniu obu składników powstaje kompleks – galusan żelaza (II), bezbarwny, rozpuszczalny w wodzie związek, który dopiero w wyniku utlenienia powietrzem Fe(II) do Fe(III), tworzy kompleks Fe (III) odpowiedzialny za właściwości atramentu). Roztworami taniny można było utwardzać klej zwierzęcy i farby ze spoiwem klejowym. taniny znalazły szerokie zastosowanie w farbiarstwie jako zaprawa wiążąca barwnik z włóknami tkaniny.

==Zobacz też==

[[Skóra garbowana roślinnie]] <br>

==Przypisy==
# Bohuslav Slansky, Materiały do malarstwa i konserwacji, T. 1, Warszawa: Arkady 1960, s. 137.
# Grzegorz Nehring, Część teoretyczno – badawcza pracy dyplomowej magisterskiej: Zastosowanie spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej do badania
atramentów żelazowo-galusowych, promotor: M. Pronobis-Gajdzis, Toruń, UMK 2019, s. 30.
# https://pl.wikipedia.org/wiki/Garbniki, data dostępu 14.02.2022.
# https://pl.wikipedia.org/wiki/Taniny, data dostępu 14.02.2022.

----
Autor: '''M.P.B.'''

@@ Linia 17: / Linia 17: @@
 Garbniki są ciałami stałymi, mają postać bezbarwnego lub brązowego proszku albo płatków. Rozpuszczają się w wodzie i jej mieszaninach alkoholowych oraz w acetonie. Źle rozpuszczają się w eterze i chloroformie. Tanina techniczna zawiera do 40% zanieczyszczeń - skrobi, dekstryny, gum roślinnych i rozmaitych soli.
-Wyrabia się ją z galasówek chińskich, japońskich i lewantyńskich. Europejskie galasówki zawierają zbyt mało taniny, z tego powodu nie nadają się do jej produkcji. dawniej, z taniny i siarczanu żelaza sporządzano atramenty żelazowo-galusowe, których cechą charakterystyczną było ciemnienie po pewnym czasie (po zmieszaniu obu składników powstaje kompleks – galusan żelaza (II), bezbarwny, rozpuszczalny w wodzie związek, który dopiero w wyniku utlenienia powietrzem Fe(II) do Fe(III), tworzy kompleks Fe (III) odpowiedzialny za właściwości atramentu). Roztworami taniny można było utwardzać klej zwierzęcy i farby ze spoiwem klejowym. Taniny znalazły szerokie zastosowanie w farbiarstwie jako zaprawa wiążąca barwnik z włóknami tkaniny.
+Wyrabia się ją z galasówek chińskich, japońskich i lewantyńskich. Europejskie galasówki zawierają zbyt mało taniny, z tego powodu nie nadają się do jej produkcji. Dawniej, z taniny i siarczanu żelaza sporządzano atramenty żelazowo-galusowe, których cechą charakterystyczną było ciemnienie po pewnym czasie (po zmieszaniu obu składników powstaje kompleks – galusan żelaza (II), bezbarwny, rozpuszczalny w wodzie związek, który dopiero w wyniku utlenienia powietrzem Fe(II) do Fe(III), tworzy kompleks Fe (III) odpowiedzialny za właściwości atramentu). Roztworami taniny można było utwardzać klej zwierzęcy i farby ze spoiwem klejowym. Taniny znalazły szerokie zastosowanie w farbiarstwie jako zaprawa wiążąca barwnik z włóknami tkaniny.
 ==Zobacz też==

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 ==Przypisy==
 # Bohuslav Slansky, Materiały do malarstwa i konserwacji, T. 1, Warszawa: Arkady 1960, s. 137.
-# Grzegorz Nehring, Część teoretyczno – badawcza pracy dyplomowej magisterskiej: Zastosowanie spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej do badania
+# Grzegorz Nehring, Część teoretyczno – badawcza pracy dyplomowej magisterskiej: Zastosowanie spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej do badania atramentów żelazowo-galusowych, promotor: M. Pronobis-Gajdzis, Toruń, UMK 2019, s. 30.
 atramentów żelazowo-galusowych, promotor: M. Pronobis-Gajdzis, Toruń, UMK 2019, s. 30.
 # https://pl.wikipedia.org/wiki/Garbniki, data dostępu 14.02.2022.
 # https://pl.wikipedia.org/wiki/Taniny, data dostępu 14.02.2022.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-==Śródtytuł==
+==Garbniki==
 Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze (kolagenem), przez co jest ono neutralizowane lub usuwane ze skóry, która staje się skórą wyprawioną.
 Ze względu na pochodzenie garbniki można podzielić na: