Empirowe oprawy - Historia wersji

Urszula: /* Empirowe oprawy */ uzupełn. term. ang.

2021-12-31T16:18:09Z

‎Empirowe oprawy: uzupełn. term. ang.

Ela: /* Zobacz też */

2021-11-28T18:46:32Z

‎Zobacz też

Ela: /* Grafika */

2021-09-26T00:05:15Z

‎Grafika

Ela: /* Zobacz też */

2021-08-17T06:22:28Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Grafika */

2021-07-28T21:04:59Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-07-28T21:03:50Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-07-28T21:03:18Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Zobacz też */

2021-07-28T21:03:06Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Empirowe oprawy */

2021-07-28T21:02:32Z

‎Empirowe oprawy

Vagnerus o 21:01, 28 lip 2021

2021-07-28T21:01:41Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Empirowe oprawy==
-(także: w stylu cesarstwa oprawy)
+(także: w stylu cesarstwa oprawy) (ang. French Empire style bindings)
 oprawy, które pod względem czasu powstania i formy dekoracji stanowią późną odmianę klasycystycznych opraw, wykonanych między 1800 r. a schyłkiem 2 dekady-3 dekadą XIX w. Repertuar formalny dekoracji takich dzieł mieści się w stylu empire (stylu cesarstwa) obowiązującym we Francji pod rządami cesarza Napoleona I w latach 1800-1815. W porównaniu z wcześniejszymi dziełami klasycystycznymi w introligatorstwie, e. o. cechują przede wszystkim nowe motywy dekoracyjne, znamienne dla propagandy władzy cesarskiej: monogram „N[apoleon]”, orzeł cesarski (o stylizacji rzymskiej), pszczoły itp. Poza tym niezmiennie preferowano na nich motywy antykizujące, jak lira, waza (urna), palmeta. Dopełniały one ornamenty antykizujące, odwołujące się do sztuki starożytnej Grecji, Rzymu oraz Egiptu (szczególnie modnego po kampanii egipskiej Napoleona w latach 1798-1801), jak anthemion, meander, falowy ornament, czy też charakterystyczny ornament z arkadami, wazami i festonami używany przez wybitnego mistrza paryskiego, Jeana-Claude Bozeriana). Niezwykłą popularnością cieszyły się też wici roślinne, w tym zwłaszcza winorośl, określana we Francji jako ''feuille de vigne'' – liść winorośli. Na gruncie ogólnych założeń formalno-stylowych e. o. odznaczają się silną tendencją do przejrzystego układu prostokątnej, zazwyczaj wąskiej, ramy i obszernego zwierciadła. Najczęściej występuje pojedyncza lub podwójna rama ornamentalna (mniejsza – od zewnątrz i większa – od wewnątrz), wyzbyta ujmujących ją linii, bądź rama z podwójnych, złoconych linii, przecinających się w narożach. Ujmują one pojedynczy ornament, zaś w narożnych polach motyw dekoracyjny. Na dziełach o okazalszej dekoracji występuje kilka ram z różnymi ornamentami i bogatszymi dekoracjami w narożach. Pole zwierciadła najczęściej pozostaje puste lub wzbogacone herbem, monogramem lub innym motywem dekoracyjnym. Grzbiet był strefą chętnie pokrywaną bogatymi zdobieniami, np. mille points (''pointillé''), spopularyzowanymi zwłaszcza przez J.-C. Bozeriana. Wpływy cesarskiego stylu objęły nie tylko kraje sojusznicze i podbite przez Napoleona, ale nawet sięgając Rosji. Niekiedy dzieła inspirowane dziełami francuskimi cechują się wyrafinowaniem i bogactwem formalnym (np. oprawy Carla Lehmanna starszego w Berlinie, Lodigianiego w Mediolanie). W świetle obecnej wiedzy, na terenie Polski sztuka e. o. kwitła w Warszawie, głównie za sprawą pracowni Antoniego Oehla. Jego dzieła odznaczają się nie tylko znakomitym opanowaniem techniki, ale też wyczuciem formy i bogactwem dekoracji (mistrz ten stosował m.in. delikatny ornament o układzie kandelabrowym), łączonymi z wytwornymi materiałami obleczeniowymi. Także dzieła innych warszawskich, i prawdopodobnie wileńskich, introligatorów prezentują dobry poziom wykonawczy, tak pod względem materiałowo-technicznym, jak formalno-stylowym (np. oprawy dla wlk. ks. Konstantego). W latach 20. XIX w. dekoracje e. o. coraz częściej wzbogacano ornamentami ślepo wyciskanymi z plakiet i innych narzędzi, co interpretowane jest przez badaczy jako przejście do restauracji stylu oraz romantycznych opraw. Ornamenty klasycystyczne, w tym e. pozostały jednak w repertuarze introligatorów w kolejnych dekadach XIX w., ujawniając się w historyzujących i wydawniczych oprawach. Zob. też: egipskie motywy.

@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 [[Winorośl]] <br>
 [[Belwederskie oprawy]] <br>
-[[Wydawnicza oprawa]] <br>
+[[Wydawnicze oprawy]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 Plik:Empirowe oprawy mały plik, Oprawa empirowa z superekslibrisem Sanguszków, Antoni Oehl, Warszawa, pocz. XIX w., Miejska Biblioteka Publiczna, Tarnów.jpg | Oprawa empirowa z superekslibrisem Sanguszków, Antoni Oehl, Warszawa, pocz. XIX w., zbiory i fot.: Miejska Biblioteka Publiczna, Tarnów
-Plik:Empirowe oprawy, kandelabrowy ornament, Mille points, Oehl, Warszawa, od Eli.jpg | Oprawa empirowa, Antoni Oehl, Warszawa, prawdopodobnie 1 ćw. XIX w.
+Plik:Empirowe oprawy, kandelabrowy ornament, Mille points, Oehl, Warszawa, od Eli.jpg | Oprawa empirowa, Księga poświęcona podpisom Woyska Polskiego w Świątyni Pamięci, rok 1809, Antoni Oehl, Puławy, BUW
-−
 Plik:Oprawa empirowa, Francja lub Polska, 1 poł. XIX w., Roman de la Rose rękopis średn., BN, POLONA2.jpg | Oprawa empirowa, Francja lub Polska, 1 poł. XIX w., BN Warszawa, fot. wg: www.polona.pl
 Plik:Empirowe oprawy, Oprawa z księgozbioru wlk. ks. Konstantego, Warszawa, po 1825, fot. wg Birjanmajer 1930.jpg | Oprawa empirowa o cechach romantycznych, z księgozbioru wlk. ks. Konstantego Pawłowicza Romanowa, Warszawa, po 1825 r., fot. wg: Birkenmajer 1930

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 [[Wić roślinna]] <br>
 [[Winorośl]] <br>
 [[Wydawnicza oprawa]] <br>

@@ Linia 50: / Linia 50: @@
 Plik:Empirowe oprawy, Oprawa empirowa, H. Buchholtz, Wideń, 1 ćw. XIX w., fot wg Mazal 1990.jpg | Oprawa empirowa, H. Buchholtz, Wiedeń, 1 ćw. XIX w., fot. wg: Mazal 1990
-Plik:Empire oprawy 1.jpg
+Plik:Empire oprawy 1.jpg | Oprawa empirowa, Francja, 1 ćw. XIX w., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
 Plik:Empirowe oprawy mały plik, Oprawa empirowa z superekslibrisem Sanguszków, Antoni Oehl, Warszawa, pocz. XIX w., Miejska Biblioteka Publiczna, Tarnów.jpg | Oprawa empirowa z superekslibrisem Sanguszków, Antoni Oehl, Warszawa, pocz. XIX w., zbiory i fot.: Miejska Biblioteka Publiczna, Tarnów

@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 [[Egipskie motywy]] <br>
 [[Falowy ornament]] <br>
-[[Historyzujące oprawy] <br>
+[[Historyzujące oprawy]] <br>
 [[Kandelabrowy ornament]] <br>
 [[Klasycystyczne oprawy]] <br>

@@ Linia 12: / Linia 12: @@
 [[Falowy ornament]] <br>
 [[Historyzujące oprawy] <br>
 [[Klasycystyczne oprawy]] <br>
 [[Meander]] <br>
 [[Monogram]] <br>
-[[Orzeł cesarski]] <br>
+[[Orzeł]] <br>
 [[Palmeta]] <br>
 [[Pointillé]] <br>

@@ Linia 3: / Linia 3: @@
 (także: w stylu cesarstwa oprawy)
-oprawy, które pod względem czasu powstania i formy dekoracji stanowią późną odmianę klasycystycznych opraw, wykonanych między 1800 r. a schyłkiem 2 dekady-3 dekadą XIX w. Repertuar formalny dekoracji takich dzieł mieści się w stylu empire (stylu cesarstwa) obowiązującym we Francji pod rządami cesarza Napoleona I w latach 1800-1815. W porównaniu z wcześniejszymi dziełami klasycystycznymi w introligatorstwie, e. o. cechują przede wszystkim nowe motywy dekoracyjne, znamienne dla propagandy władzy cesarskiej: monogram „N[apoleon]”, orzeł cesarski (o stylizacji rzymskiej), pszczoły itp. Poza tym niezmiennie preferowano na nich motywy antykizujące, jak lira, waza (urna), palmeta. Dopełniały one ornamenty antykizujące, odwołujące się do sztuki starożytnej Grecji, Rzymu oraz Egiptu (szczególnie modnego po kampanii egipskiej Napoleona w latach 1798-1801), jak anthemion, meander, falowy ornament, czy też charakterystyczny ornament z arkadami, wazami i festonami używany przez wybitnego mistrza paryskiego, Jeana-Claude Bozeriana). Niezwykłą popularnością cieszyły się też wici roślinne, w tym zwłaszcza winorośl, określana we Francji jako ''feuille de vigne'' – liść winorośli. Na gruncie ogólnych założeń formalno-stylowych e. o. odznaczają się silną tendencją do przejrzystego układu prostokątnej, zazwyczaj wąskiej, ramy i obszernego zwierciadła. Najczęściej występuje pojedyncza lub podwójna rama ornamentalna (mniejsza – od zewnątrz i większa – od wewnątrz), wyzbyta ujmujących ją linii, bądź rama z podwójnych, złoconych linii, przecinających się w narożach. Ujmują one pojedynczy ornament, zaś w narożnych polach motyw dekoracyjny. Na dziełach o okazalszej dekoracji występuje kilka ram z różnymi ornamentami i bogatszymi dekoracjami w narożach. Pole zwierciadła najczęściej pozostaje puste lub wzbogacone herbem, monogramem lub innym motywem dekoracyjnym. Grzbiet był strefą chętnie pokrywaną bogatymi zdobieniami, np. mille points (''pointillé''), spopularyzowanymi zwłaszcza przez J.-C. Bozeriana. Wpływy cesarskiego stylu objęły nie tylko kraje sojusznicze i podbite przez Napoleona, ale nawet sięgając Rosji. Niekiedy dzieła inspirowane dziełami francuskimi cechują się wyrafinowaniem i bogactwem formalnym (np. oprawy Carla Lehmanna starszego w Berlinie, Lodigianiego w Mediolanie). W świetle obecnej wiedzy, na terenie Polski sztuka e. o. kwitła w Warszawie, głównie za sprawą pracowni Antoniego Oehla. Jego dzieła odznaczają się nie tylko znakomitym opanowaniem techniki, ale też wyczuciem formy i bogactwem dekoracji (mistrz ten stosował m.in. delikatny ornament o układzie →kandelabrowym), łączonymi z wytwornymi materiałami obleczeniowymi. Także dzieła innych warszawskich, i prawdopodobnie wileńskich, introligatorów prezentują dobry poziom wykonawczy, tak pod względem materiałowo-technicznym, jak formalno-stylowym (np. oprawy dla wlk. ks. Konstantego). W latach 20. XIX w. dekoracje e. o. coraz częściej wzbogacano ornamentami ślepo wyciskanymi z plakiet i innych narzędzi, co interpretowane jest przez badaczy jako przejście do restauracji stylu oraz romantycznych opraw. Ornamenty klasycystyczne, w tym e. pozostały jednak w repertuarze introligatorów w kolejnych dekadach XIX w., ujawniając się w historyzujących i wydawniczych oprawach. Zob. też: egipskie motywy.
+oprawy, które pod względem czasu powstania i formy dekoracji stanowią późną odmianę klasycystycznych opraw, wykonanych między 1800 r. a schyłkiem 2 dekady-3 dekadą XIX w. Repertuar formalny dekoracji takich dzieł mieści się w stylu empire (stylu cesarstwa) obowiązującym we Francji pod rządami cesarza Napoleona I w latach 1800-1815. W porównaniu z wcześniejszymi dziełami klasycystycznymi w introligatorstwie, e. o. cechują przede wszystkim nowe motywy dekoracyjne, znamienne dla propagandy władzy cesarskiej: monogram „N[apoleon]”, orzeł cesarski (o stylizacji rzymskiej), pszczoły itp. Poza tym niezmiennie preferowano na nich motywy antykizujące, jak lira, waza (urna), palmeta. Dopełniały one ornamenty antykizujące, odwołujące się do sztuki starożytnej Grecji, Rzymu oraz Egiptu (szczególnie modnego po kampanii egipskiej Napoleona w latach 1798-1801), jak anthemion, meander, falowy ornament, czy też charakterystyczny ornament z arkadami, wazami i festonami używany przez wybitnego mistrza paryskiego, Jeana-Claude Bozeriana). Niezwykłą popularnością cieszyły się też wici roślinne, w tym zwłaszcza winorośl, określana we Francji jako ''feuille de vigne'' – liść winorośli. Na gruncie ogólnych założeń formalno-stylowych e. o. odznaczają się silną tendencją do przejrzystego układu prostokątnej, zazwyczaj wąskiej, ramy i obszernego zwierciadła. Najczęściej występuje pojedyncza lub podwójna rama ornamentalna (mniejsza – od zewnątrz i większa – od wewnątrz), wyzbyta ujmujących ją linii, bądź rama z podwójnych, złoconych linii, przecinających się w narożach. Ujmują one pojedynczy ornament, zaś w narożnych polach motyw dekoracyjny. Na dziełach o okazalszej dekoracji występuje kilka ram z różnymi ornamentami i bogatszymi dekoracjami w narożach. Pole zwierciadła najczęściej pozostaje puste lub wzbogacone herbem, monogramem lub innym motywem dekoracyjnym. Grzbiet był strefą chętnie pokrywaną bogatymi zdobieniami, np. mille points (''pointillé''), spopularyzowanymi zwłaszcza przez J.-C. Bozeriana. Wpływy cesarskiego stylu objęły nie tylko kraje sojusznicze i podbite przez Napoleona, ale nawet sięgając Rosji. Niekiedy dzieła inspirowane dziełami francuskimi cechują się wyrafinowaniem i bogactwem formalnym (np. oprawy Carla Lehmanna starszego w Berlinie, Lodigianiego w Mediolanie). W świetle obecnej wiedzy, na terenie Polski sztuka e. o. kwitła w Warszawie, głównie za sprawą pracowni Antoniego Oehla. Jego dzieła odznaczają się nie tylko znakomitym opanowaniem techniki, ale też wyczuciem formy i bogactwem dekoracji (mistrz ten stosował m.in. delikatny ornament o układzie kandelabrowym), łączonymi z wytwornymi materiałami obleczeniowymi. Także dzieła innych warszawskich, i prawdopodobnie wileńskich, introligatorów prezentują dobry poziom wykonawczy, tak pod względem materiałowo-technicznym, jak formalno-stylowym (np. oprawy dla wlk. ks. Konstantego). W latach 20. XIX w. dekoracje e. o. coraz częściej wzbogacano ornamentami ślepo wyciskanymi z plakiet i innych narzędzi, co interpretowane jest przez badaczy jako przejście do restauracji stylu oraz romantycznych opraw. Ornamenty klasycystyczne, w tym e. pozostały jednak w repertuarze introligatorów w kolejnych dekadach XIX w., ujawniając się w historyzujących i wydawniczych oprawach. Zob. też: egipskie motywy.
-−
 ==Zobacz też==