Anthemion - Historia wersji

Vagnerus: /* Anthemion */

2021-08-20T18:26:08Z

‎Anthemion

Vagnerus: /* Przypisy */

2021-06-02T12:44:19Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* Grafika */

2021-01-31T13:45:46Z

‎Grafika

Cezary o 22:20, 26 sty 2021

2021-01-26T22:20:05Z

Urszula: /* Anthemion */ uzupełn. term. ang.

2021-01-15T19:32:47Z

‎Anthemion: uzupełn. term. ang.

Vagnerus: /* Zobacz też */

2020-12-28T16:11:53Z

‎Zobacz też

Vagnerus: /* Grafika */

2020-12-28T16:11:36Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Grafika */

2020-12-28T16:10:54Z

‎Grafika

Vagnerus: /* Zobacz też */

2020-12-28T16:08:55Z

‎Zobacz też

Ela: /* Zobacz też */

2020-12-19T18:33:40Z

‎Zobacz też

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Anthemion==
-(ang. Greek anthemion ornament/motif, fr. anthémion)
+(ang. Greek anthemion, fr. anthémion)
 wywodzący się ze starożytnej Grecji ornament złożony z naprzemiennych palmet i innych motywów roślinnych (np. kwiatów lotosu), mających wspólną podstawę, przeważnie w formie ciągu wolut. Popularna dekoracja w zdobnictwie introligatorskim od renesansu do współczesności, odznaczająca się wielością odmian, niekiedy bardzo zbliżonych do palmetowego ornamentu. Od 2 poł. XV w. antykizujące formy a. oraz dekoracje nim inspirowane były obecne w renesansowym introligatorstwie Włoch. Tam też w 4 ćw. XV w. spopularyzowała się jego charakterystyczna odmiana: w lustrzanym względem osi odbiciu motywów i z szeroko rozłożonymi liśćmi/płatkami lotosu; w 1 ćw. XVI w. przeniknęła ona na płn. od Alp (np. oprawy krakowskie z kręgu Stanisława z Białej), jednak od ok. poł. XVI do 1 poł. XVII w. była niemal całkowicie wyparta przez inne ornamenty wykorzystujące motyw palmety: palmetowo-arkadkowy i palmetowo-wstęgowy. Do rozpowszechnienia ornamentów podobnych do a. i opartych na alternacji motywów floralnych wychodzących ze wspólnej, ciągłej podstawy, doszło w baroku (np. klasycyzujące wzorce francuskie i angielskie z 2 poł. XVII w.). Z połączenia palmet i form wstęgowo-cęgowych (niekiedy też siatki regencyjnej) powstały ornamenty szczególnie popularne na oprawach włoskich 2-3 ćw. XVIII w. Na formę a. wpłynęła też estetyka rokokowa (np. palmety na liściastej podstawie o „lekkiej” formie, z wolutami i motywami owadów na oprawach Louisa-Françoisa Lemonniera, ok. poł. XVIII w.). Silne przekształcenia a. nastąpiły w ornamentach obramiających okładziny w koronkowych oprawach XVIII w.; często zamiast palmet pojawiają się w nich motywy korony, lilii itp. Do odrodzenia klasycznej wersji a., obok wciąż pojawiających się jego nowych wzorów, doszło w introligatorstwie klasycystycznym i empirowym, w którym stanowił częstą dekorację ram zwierciadła (np. dzieła Jean-Claude Bozeriana, Carla Lehmanna Starszego). A. o niekiedy bujnej formie wzbogacanej motywami palmet (nawiązujących do antycznych akroterionów) był chętnie ukazywany na plakietach o dekoracji historyzującej w 2-3 ćw. XIX w. (np. dzieła rodziny Thouveninów). Niezależnie od awangardowych nurtów introligatorstwa XX w. bywa ukazywany do dziś na oprawach o tradycyjnej, klasycyzującej koncepcji dekoracji.

@@ Linia 35: / Linia 35: @@
 # Fürstenberg, De Marinis 1966, s. 96, 114-118, 174
 # Culot 1979, il. 34, 45-46, nr kat. 17, 27, tabl. XX, XXV
-# von Arnim 1992, s. 152, 187
+# Sonnenburg 1986, frontyspis, nr kat./il. 24-26, 38-39;
 # Martín 1994, nr kat./il. 29, 34-35
-# Kozakiewicz 1996, s. 15.
+# Kozakiewicz 1996, s. 15;

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 <gallery>
 Plik:Anthemion 1.jpg | Anthemion w dekoracji oprawy renesansowej, XVI w.
 Plik:Anthemion 3.jpg | Anthemion w dekoracji oprawy renesansowej, XVI w.
@@ Linia 22: / Linia 23: @@
 Plik:Anthemion 9.jpg | Anthemion w dekoracji oprawy renesansowej, XVI w.
 Plik:Anthemion 10.jpg | Anthemion w dekoracji oprawy empirowej, pocz. XIX w.
 </gallery>

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Anthemion==
-(ang. Greek anthemion ornament/motif)
+(ang. Greek anthemion ornament/motif, fr. anthémion)
 wywodzący się ze starożytnej Grecji ornament złożony z naprzemiennych palmet i innych motywów roślinnych (np. kwiatów lotosu), mających wspólną podstawę, przeważnie w formie ciągu wolut. Popularna dekoracja w zdobnictwie introligatorskim od renesansu do współczesności, odznaczająca się wielością odmian, niekiedy bardzo zbliżonych do palmetowego ornamentu. Od 2 poł. XV w. antykizujące formy a. oraz dekoracje nim inspirowane były obecne w renesansowym introligatorstwie Włoch. Tam też w 4 ćw. XV w. spopularyzowała się jego charakterystyczna odmiana: w lustrzanym względem osi odbiciu motywów i z szeroko rozłożonymi liśćmi/płatkami lotosu; w 1 ćw. XVI w. przeniknęła ona na płn. od Alp (np. oprawy krakowskie z kręgu Stanisława z Białej), jednak od ok. poł. XVI do 1 poł. XVII w. była niemal całkowicie wyparta przez inne ornamenty wykorzystujące motyw palmety: palmetowo-arkadkowy i palmetowo-wstęgowy. Do rozpowszechnienia ornamentów podobnych do a. i opartych na alternacji motywów floralnych wychodzących ze wspólnej, ciągłej podstawy, doszło w baroku (np. klasycyzujące wzorce francuskie i angielskie z 2 poł. XVII w.). Z połączenia palmet i form wstęgowo-cęgowych (niekiedy też siatki regencyjnej) powstały ornamenty szczególnie popularne na oprawach włoskich 2-3 ćw. XVIII w. Na formę a. wpłynęła też estetyka rokokowa (np. palmety na liściastej podstawie o „lekkiej” formie, z wolutami i motywami owadów na oprawach Louisa-Françoisa Lemonniera, ok. poł. XVIII w.). Silne przekształcenia a. nastąpiły w ornamentach obramiających okładziny w koronkowych oprawach XVIII w.; często zamiast palmet pojawiają się w nich motywy korony, lilii itp. Do odrodzenia klasycznej wersji a., obok wciąż pojawiających się jego nowych wzorów, doszło w introligatorstwie klasycystycznym i empirowym, w którym stanowił częstą dekorację ram zwierciadła (np. dzieła Jean-Claude Bozeriana, Carla Lehmanna Starszego). A. o niekiedy bujnej formie wzbogacanej motywami palmet (nawiązujących do antycznych akroterionów) był chętnie ukazywany na plakietach o dekoracji historyzującej w 2-3 ćw. XIX w. (np. dzieła rodziny Thouveninów). Niezależnie od awangardowych nurtów introligatorstwa XX w. bywa ukazywany do dziś na oprawach o tradycyjnej, klasycyzującej koncepcji dekoracji.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 ==Anthemion==
-wywodzący się ze starożytnej Grecji ornament złożony z naprzemiennych palmet i innych motywów roślinnych (np. kwiatów lotosu), mających wspólną podstawę, przeważnie w formie ciągu wolut. Popularna dekoracja w zdobnictwie introligatorskim od renesansu do współczesności, odznaczająca się wielością odmian, niekiedy bardzo zbliżonych do palmetowego ornamentu. Od 2 poł. XV w. antykizujące formy a. oraz dekoracje nim inspirowane były obecne w renesansowym introligatorstwie Włoch. Tam też w 4 ćw. XV w. spopularyzowała się jego charakterystyczna odmiana: w lustrzanym względem osi odbiciu motywów i z szeroko rozłożonymi liśćmi/płatkami lotosu; w 1 ćw. XVI w. przeniknęła ona na płn. od Alp (np. oprawy krakowskie z kręgu Stanisława z Białej), jednak od ok. poł. XVI do 1 poł. XVII w. była niemal całkowicie wyparta przez inne ornamenty wykorzystujące motyw palmety: palmetowo-arkadkowy i palmetowo-wstęgowy. Do rozpowszechnienia ornamentów podobnych do a. i opartych na alternacji motywów floralnych wychodzących ze wspólnej, ciągłej podstawy, doszło w baroku (np. klasycyzujące wzorce francuskie i angielskie z 2 poł. XVII w.). Z połączenia palmet i form wstęgowo-cęgowych (niekiedy też siatki regencyjnej) powstały ornamenty szczególnie popularne na oprawach włoskich 2-3 ćw. XVIII w. Na formę a. wpłynęła też estetyka rokokowa (np. palmety na liściastej podstawie o „lekkiej” formie, z wolutami i motywami owadów na oprawach Louisa-Françoisa Lemonniera, ok. poł. XVIII w.). Silne przekształcenia a. nastąpiły w ornamentach obramiających okładziny w koronkowych oprawach XVIII w.; często zamiast palmet pojawiają się w nich motywy korony, lilii itp. Do odrodzenia klasycznej wersji a., obok wciąż pojawiających się jego nowych wzorów, doszło w introligatorstwie klasycystycznym i empirowym, w którym stanowił częstą dekorację ram zwierciadła (np. dzieła Jean-Claude Bozeriana, Carla Lehmanna Starszego). A. o niekiedy bujnej formie wzbogacanej motywami palmet (nawiązujących do antycznych akroterionów) był chętnie ukazywany na plakietach o dekoracji historyzującej w 2-3 ćw. XIX w. (np. dzieła rodziny Thouveninów). Niezależnie od awangardowych nurtów introligatorstwa XX w. bywa ukazywany do dziś na oprawach o tradycyjnej, klasycyzującej koncepcji dekoracji.
+(ang. Greek anthemion ornament/motif)
 ==Zobacz też==

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 [[Palmetowo-arkadkowy ornament ]] <br>
 [[Palmetowo-wstęgowy ornament ]] <br>
-[[Siatka regencyjna ]] <br>
+[[Kratka regencyjna ]] <br>
 ==Grafika==

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 [[Indeks alfabetyczny ]] <br>
 [[Koronkowe oprawy]] <br>
 [[Palmeta ]] <br>

← poprzednia wersja		Wersja z 18:33, 19 gru 2020
Linia 3:		Linia 3:

	==Zobacz też==		==Zobacz też==
−	~~[[akroterion ]] <br>~~
−	~~[[koronkowe oprawy]] <br>~~
−	~~[[palmeta ]] <br>~~
−	~~[[palmetowo-arkadkowy ornament ]] <br>~~
−	~~[[palmetowo-wstęgowy ornament ]] <br>~~
−	~~[[siatka regencyjna ]] <br>~~

		+	[[Indeks alfabetyczny ]] <br>
		+	[[Akroterion ]] <br>
		+	[[Koronkowe oprawy]] <br>
		+	[[Palmeta ]] <br>
		+	[[Palmetowo-arkadkowy ornament ]] <br>
		+	[[Palmetowo-wstęgowy ornament ]] <br>
		+	[[Siatka regencyjna ]] <br>

	==Grafika==		==Grafika==