Almanachów oprawy - Historia wersji

Ela: /* Przypisy */

2022-04-01T17:08:49Z

‎Przypisy

Vagnerus: /* Grafika */

2021-07-18T11:32:53Z

‎Grafika

Vagnerus: Utworzono nową stronę "===Almanachów oprawy=== Oprawy małoformatowych i miniaturowych druków kalendarzowych. Mimo, że publikowano je od 2 poł. XV w., charakterystyczną formę opraw zysk..."

2021-07-17T13:57:26Z

Utworzono nową stronę "===Almanachów oprawy=== Oprawy małoformatowych i miniaturowych druków kalendarzowych. Mimo, że publikowano je od 2 poł. XV w., charakterystyczną formę opraw zysk..."

Nowa strona

===Almanachów oprawy===

Oprawy małoformatowych i miniaturowych druków kalendarzowych. Mimo, że publikowano je od 2 poł. XV w., charakterystyczną formę opraw zyskały na przełomie XVII-XVIII w. Od 1700 do 1793 r. wydawano we Francji almanachy królewskie (Almanach de Royal) do użytku elit państwowych i kościelnych, których oprawy początkowo miały różnoraką formę. Odkąd przed poł. XVIII w. ich wytwarzaniem zajął się Pierre-Paul Dubuisson, zyskały efektowną, złoconą dekorację, wyciskaną z plakiet, często z superekslibrisami (złoconymi lub malowanymi). Do czasów Rewolucji Francuskiej styl opraw tych dzieł ewoluował od rokoka ku klasycyzmowi. Miniaturowy format 32° miały almanachy wydawane we Francji w XVIII-XIX w. jako tzw. étrennes – podarki noworoczne, którymi obdarowywano się w kręgach arystokracji. Toteż ich oprawy często wykonywano z wytwornych materiałów i używano kosztownych technik zdobienia (np. hafty złotogłowiem, malowanie), choć stosowano też zestandaryzowane dekoracje plakietowe. Specyfiką a. o. wydawanych w Wiedniu w 2 poł. XVIII-pocz. XIX w. były okładziny z miedzi, w całości dekorowane malowanymi i emaliowanymi scenami rodzajowymi (grzbiety oraz futerały pozostawały skórzane). Miniaturowymi rozmiarami (ok. 10 x 7 x 2 cm) cechują się też Almanachy Gotajskie (Almanac[h] de Gotha) wydawane od 1763 r. pod auspicjami rodu Saxe-Coburg-Gotha. Jako, że książeczki te traktowane były w kręgach arystokracji jako upominek, ich oprawom chętnie nadawano luksusową i artystyczną formę: jedwabne obleczenie, haftowane dekoracje, malowane (barwnie lub en grisalle) medaliony m.in. ze scenami symbolicznymi, złocone brzegi kart. Wobec umasowienia druku tego rodzaju wydawnictw, w 2 poł. XIX w. ich oprawy zatraciły cechy artystyczne.

==Zobacz też==

[[Indeks alfabetyczny ]] <br>

==Grafika==

<gallery>
Plik:Almanachów oprawy, Oprawa Almanach Royal z herbem królewskim Ludwika XIV, Paryż, 1712 r., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Oprawa ''Almanach Royal'' z herbem królewskim Ludwika XIV, Paryż, 1712 r., Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner

Plik:Almanachów oprawy, Oprawa Almanach Royal z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Pierre Paul Dubuisson, Paryż, 1747, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Oprawa ''Almanach Royal'' z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Pierre Paul Dubuisson, Paryż, 1747, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
Plik:Almanachów oprawy, Oprawa Almanach Royal z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Paryż, 1789, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Oprawa ''Almanach Royal'' z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Paryż, 1789, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
Plik:Almanach de Gotha 1768.1843, wg 111 Masterpieces.jpg | Oprawy egzemplarzy ''Almanach de Gotha'' z 2 poł. XVIII - pocz. XIX w., fot. wg ''111 Masterpieces'', 2000
Plik:Almanachów oprawy, Oprawa almanachu o miedzianych okładzinach z dekoracją malowaną i emaliowaną, Wiedeń, 1788, fot. wg von Arnim 1990.jpg | Oprawa almanachu o miedzianych okładzinach z dekoracją malowaną i emaliowaną, Wiedeń, 1788, fot. wg: von Arnim 1990

</gallery>

==Przypisy==

# Devaux 1977, s. 178-182, 191-192, 200-205 i in.;
# von Arnim 1990, kat. 116, 124, 143 i in.;
# Paruszewska 2000, s. 140-141;
# Macchi F. i L. 2002, s. 10-12;
# de Conichout, Ract-Madoux 2012, s. 185-189;
# Tomaszewski 2013, t. 1, s. 45-46, t. 2, kat. XVI

----
Autor: '''A.W.'''

@@ Linia 29: / Linia 29: @@
 # Paruszewska 2000, s. 140-141;
 # Macchi F. i L. 2002, s. 10-12;
 # de Conichout, Ract-Madoux 2012, s. 185-189;
 # Tomaszewski 2013, t. 1, s. 45-46, t. 2, kat. XVI

@@ Linia 13: / Linia 13: @@
 Plik:Almanachów oprawy, Oprawa Almanach Royal z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Pierre Paul Dubuisson, Paryż, 1747, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Oprawa ''Almanach Royal'' z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Pierre Paul Dubuisson, Paryż, 1747, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
 Plik:Almanachów oprawy, Oprawa Almanach Royal z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Paryż, 1789, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner.jpg | Oprawa ''Almanach Royal'' z superekslibrisem francuskiego arystokraty, Paryż, 1789, Biblioteka Polska w Paryżu, fot. A. Wagner
 Plik:Almanach de Gotha 1768.1843, wg 111 Masterpieces.jpg | Oprawy egzemplarzy ''Almanach de Gotha'' z 2 poł. XVIII - pocz. XIX w., fot. wg ''111 Masterpieces'', 2000